6 Класс.

Аңлатмалы һүҙ.

Башҡот әҙәбиәтенән урта звеноға ҡараған 5А класы өсөн башҡорт әҙәбиәтенән эш программаһы “БР дәүләт телдәре тураһында Законға”, (21.01.99.) , “Федераль дәүләт стандарттары Положениеһына”(03.06.10), БР Мәғариф буйынса Законы (29.10.1992), Милли белем биреү концепцияһына ярашлы төҙөлдө.

Маҡсаттар:

• Башҡорт әҙәбиәте дәрестәре аша яңы шарттарҙа гармоник үҫешкән яңы шәхес тәрбиәләү;

• Уҡыусыларҙы нәфис әҙәбиәт менән таныштырыу барышында замандың рухи тормошона яҡынайтыу, әҙәбиәт, сәнғәткә ылыҡтырыу юлы менән дөйөм мәҙәни кимәлен күтәреү;

• башланғыс синыфтан урта звеноға күсеү адаптацияһын кисергән уҡыусының йәш үҙенсәлектәренә бәйле эстетик зауыҡ, нәфис әҙәбиәт аша ватансылыҡ, юғары гражданлыҡ позицияһы тәрбиәләү;

• әҙәбиәт теорияһы, тарихы аша донъяға, ил, халыҡ яҙмышына фәнни ҡараш формалаштырыу, фекерләү, бәйләнешле телмәр үҫтереү, ижади үҙаллылыҡ тәрбиәләү;

• ауыҙ-тел һәм хәҙерге әҙәбиәт әҫәрҙәренә ихтирам, ҡыҙыҡһыныу, китап уҡыуға ынтылыш тәрбиәләү;

• уҡыусыларҙың һүҙ байлығын арттырыу өҫтөндә эшләү;

• уҡылған әҫәрҙе аңлы ҡабул итеү, уның буйынса фекер йөрөтөү һәләтен үҫтереү өсөн тексҡа яҡын һөйләтеү;.

6 класс уҡыусылары белергә тейеш:

- өйрәнелгән әҫәрҙәрҙең авторын, исемен, исемдәрҙең мәғәнәһен;

- өйрәнелгән әҫәрҙәрҙәге ваҡиғаларҙы (сюжетты, геройҙарҙы, геройҙар менән ваҡиғаларҙың үҙ- ара бәйләнешен);

- өйрәнелгән әҫәрҙең ваҡиғалар эҙмә - эҙлелеген;

- халыҡ әкиәттәрен әҙәби әкиәттәрҙән айыра белеү;

6 Класс уҡыусылары белергә тейеш күнекмәләр.

- яҙыусы ижад иткән картиналарҙы, геройҙарҙы ҡылыҡһырлай, мөһим эпизодтарҙы күрһәтә телергә тейеш:

- өйрәнелгән әҫәрҙең сюжетын үҙе аңлағанса һөйләй белеү;

- ятлаған әҫәрҙәрҙе тасуири һөйләү, героәҙарҙы ҡылыҡһырлау, тел-һүрәтләү сараларын билдәләү;

- художестволы әҫәрҙәрҙе тасуири уҡыу, етеҙ һәм дөрөҫ уҡыу, уҡығанды һөйләү, уның буйынса план төҙөү;

Белемдәрҙе тикшереү буйынса контроль эш төрҙәре.

- уҡыу тиҙлеген тикшереү. Тасуирилыҡ күнекмәләре.

- иншалар. (контроль, ижади, һүрәтләү, өйрәнеү)

- тестар.

- фронталь һорауҙарға яуаптар.

- зачет – дәрестәр.

Программа буйынса әҫәрҙең тексын өйрәнеүгә - 55 сәғәт, һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереү – 8 сәғәт, синыфтан тыш уҡыуға – 5 сәғәт бүленә.

6 класс өсөн уҡыу – уҡытыу әсбаптары һәм методик ҡулланмалар.

1.Башҡорт әҙәбиәтенән программа. М.Ғ Ғималова, Ғ.Б.Хөсәйенов.

(5 – 11 кластар), Өфө, 2003.-68 б.

2.Шарапов И.А. Башҡорт теленән (5-9 кластар) һәм әҙәбиәтенән (5-9 кластар) тест һорауҙары: Өфө, 2001, 296 б.

2. М.Х.Иҙелбаев, Ә.М.Сөләймәнов, М.Б.Юлмөхәмәтов, З.И.Яйҡарова Туған әҙәбиәт: Өфө, 2007.- 288 б.

3. Әхмәтйәнов К. Әҙәбиәт теорияһы: Өфө, 2007. – 492 б.

4.

5. Агишев И.М. Биишев Ә.Г. Башҡорт теленең һүҙлеге: -2 томда, Мәскәү, 1993. – 987 б.

6. Ураҡсин З.Ғ. Урыҫса-башҡортса һүҙлек: -2 томда, Өфө, Китап, 2005. -677 б.

7. Ураҡсин З.Ғ. Хәҙерге башҡорт әҙәби теленең аңлатмалы һүҙлеге: Өфө, 2004. – 527 б.

8. Ураҡсин З.Ғ. Башҡорт теленең фразеологик һүҙлеге: Өфө, 2006. -337 б.

9. Әхтәмов М.Х. Грамматика һүҙлеге: Өфө, 2007. – 172 б.

10. Әхтәмов М.Х. Антонимдар: Өфө, 2009. – 343 б.

Әхтәмов М.Х. Синонимдар һүҙлеге: Өфө, 2006. – 250