- •Алюминий тотығының өндірісі
- •С. Торайғыров атындағы пму ғылыми кеңесі ұсынған
- •Isbn 9965-583-11-0
- •1 Қазақстандағы бокситтың және алюминий тотығын өндіретін басқа шикізатардың қорлары
- •1.1 Нефелиндер
- •1.2 Саздар және ақсаздар
- •2 Өндірістегі алюминий тотығын өндіру тәсілдерінің түрлері
- •3 Алюминий тотығы өндірісінің Байерлік әдіспен өндіргендегі физика - химиялық негіздері
- •3.1 Бокситті ерітінділеу
- •3.2 Алюминий тотығын күйежентектелу әдісімен өндірудің физика - химиялық негіздері
- •3.3 Бокситті шикіқұрамды дайындау
- •3.4 Күйежентекті ерітінділеу
- •3.5 Алюминат ерітінділерінен кремниді ажырату
- •3.6 Алюминат ерітінділерін карбондау
- •3.7 Күйдіру жектектеу әдісі арқылы нефелиндерден алюминий тотығын, сода өнімдерін және цемент алу тәсілдері
- •4 Алюминий өндірісі
- •4.1 Алюминиді электролиттік әдіспен алудың теориялық негіздері
- •4.2 Электролиттің құрамы
- •4.3 Электролит компоненттерді ыдыратуы кернеуі
- •4.4 Анодтық әсер
- •4.5 Криолит-алюминий тотығы балқымаларын электролиздеу кезіндегі ток пен энергияның шығымдары
- •5 Павлодар алюминий заводының алюминий тотығы өндірісі технологиясының сұлбасы
- •5.1 Бокситті ұнтақтау және темір құмдарынан ажырату
- •5.3 Қызыл шламды қоюландыру және жуу
- •5.4 Қойылтқының ағызындысын сүзу
- •5.5 Қызыл шламды сүзу
- •5.6 Вакуумдық әдіспен салқындату
- •5.7 Декомпозиция
- •5.8 Гидратты өңдеу блогы
- •5.9 Төл ерітіндіні буландыру
- •5.10 Соданың ерітіндіден бөлінуі
- •5.11 Алюминий гидрототығын қыздыру
- •6 Күйежентектелу цехы
- •6.1 Шикіқұрам бөлімшесі
- •6.2 Тотықсыздандыру әдісі арқылы күйежентектелу
- •6.3 Металлургиялық пештерде қолданылатын отынның түрлері
- •6.4 Жану есептері
- •Оқулықтағы қысқартылынған сөздер
- •Негізгі қорытындылар
- •Әдебиеттер
- •Мазмұны
6.4 Жану есептері
Отындардың жану есептері мынадай сатылардан тұрады:
– отын құрамының есебі;
– жануға қажетті ауаның есебі;
– құбыр газдарының құрамдары мен мөлшерінің есебі;
– жану температурасын анықтау;
– жанарғы қондырғысының есебі;
– оттық кеңістіктің есебі.
Тотықсыздау реакциясы
C +1/2 O2 = CO (6.22)
2Fe2O3 + 2CO = 4FeO + 2CO2 (6.23)
Күйежентектің құрамында 17% темір оксиді Fe2O3, яғни 170кг Fe2O3 темір оксидіне балама болғанда, бір тонна күйежентекке қаншалықты мөлшерде СО қажет
2Fe2O3 + 2CO = 4FeO + 2CO2
2·160-2·28
170 - Х
Х = (170·56)/(2·160) = 29,75кг (СО);
немесе
C +1/2 O2 = CO
12 - 28
Х - 29,75
Х= 12· 29,75/28= 12,75 (С);
C +1/2 O2 = CO
16 - 28
Х - 29,75
Х= 16·29,75/28= 17кг оттегі.
Оқулықтағы қысқартылынған сөздер
НГАС – натрий гидроалюмосиликаты.
ГМЦ – гидрометаллургиялық цехы.
КЖЦ – күйежентектелу цехы.
ЖЭО – жылу электр орталығы.
ЖТАС – жайма тік автоматтандырылған сүзгі.
БӨА – бақылау өлшеуіш аспаптары.
С:Қ – сұйық фаза мен қатты фаза қатынастары.
Қ.к.ж. – кальциндеу процесіндегі «Қыздырып – шынықтыру кезіндегі жоғалымдар».
Қг / л – қатты граммды фазаның литерге қатынасы.
Атм – атмосфера.
Сөздік
Алюминий тотығы |
глинозем |
Ағызынды |
слив |
Ағын |
поток |
Ақсаз |
каолин |
Айырғыш |
сепаратор |
Аймақ |
зона |
Әуіт |
бассейн |
Әк |
известь |
Әктас |
известняк |
Бөлшектілік |
дисперсность |
Диірмен |
мельница |
Еңіс |
уклон |
Ерітінділеу |
выщелачивание |
Жетегі |
привод |
Жоғалымдар |
потери |
Жіктеу |
классификация |
Күйежентек |
спек |
Күлділік |
зольность |
Қор |
затравка |
Қоқым |
кек |
Қорлық қойыртпақ |
затравочная пульпа |
Қышқақ |
шамот |
Оқтам |
заряд |
Оттөзімділер |
огнеупоры |
Пішін |
форма |
Сорғы |
насос |
Сыйымдылық |
емкость |
Төл ерітінді |
маточный раствор |
Тұтқырлық |
вязкость |
Тығыздық |
плотность |
Табиғи қиябет бұрыш |
угол естественного откоса |
Ұсату |
дробление |
Ұнтақтау |
измельчения |
Үлесті |
удельное |
Шынытас |
кварц |
Шегендеу |
футеровка |
Шикіқұрам |
шихта |
Ұшпасы |
выход летучи |
Жасық көмір |
тощий угль |
Отбақыраш |
тигель |
