5.8 Камераларды орнату және монтаждау

Камераларды талшықты оптикалық кабельдер (ТОК) жалғаушы муфталарын қою үшін орнатылады, сондай-ақ осы кабельдердің запастарын қоюға. әрбір камераны орнату орны арнажолды салуды орындайтын ұйым уәкілдерінің тапсырыс беруші уәкілдерімен бірге әрбір нақты барабандағы кабель ұзындығын, арнажол шарттарын ескере отырып анықталады.

Камералар көпірге бір жағынан немесе оның екі жағынан турбалардың өту жеріне тіптен жақын орналастырылады. Камераны орналасқанын талдау салынатын кабель ұзындығына байланысты болады. Жалғайтын муфтасы бар камера ішіне әрбір шетінің муфтаны монтаждау үшін сақинасы ұзындығы 8 м-ден кем емес ТОК запасын салу қажеттігін ескеру керек. Құрғақ топырақ деңгейі су қату тереңдігінен төмен болғанда камера қазан шұңқыр ішінде тегістелген және тығыздалған құмдық негіз үйіне қойылып, құрғақ топырақпен жабылады. Сарғылт және ылғалды топырақта, жерастылық сулардың жер бетіне шығуында, камераларды орап тастайды. Жер асты суларының топырақ бетінен төмен болғанында, бірақ камераның қатуы тереңдігінен жоғарыда болғанда камералар қазан шұңқыр ішінде жер асты сулары деңгейінен 20 см биікте орналастырылады. Батпақты жерлерде арнайы негіздер құрылып немесе үймелер жасалады.

Камера орнатылған жерде турбаларды камераның патрубкаларымен қосуға болатындай қылып кеседі. Турбажол ішіне кабельдерді салғаннан кейін, камера патрубкаларымен турбалар бұрандалы пластмассалық өтпелі муфталармен қосылады.

Турбалар ұштарын және камера патрубликаларын қосылысқа дайындау бойынша барлық жұмыстар ТОК-ді салып жүргізгенге дейін орындалады. ОК ұштарын камераға енгізгеннен кейін (біріктіретін муфтаны жинағанда) немесе кабель сақиналарын жатқызғанда (камераны көпір астына орнатқанда) және турбаларды біріктіргенде камера потрубына өтпелі тығын қойылады. Камера ішінен (егер ОК камерамен жалғағаннан кейін салынса) немесе камера сыртынан (егер ОК турбада ол камерамен жалғағанға дейін салынса).

5.9 Турбаны кабельді үрлеу технологиясы

Ең бірінші рет кабельді үрлеп енгізу әдісі мен құрылғысы Швейцарияда патенттелген. Құрылғы компрессор болып табылып, үш модификациядан тұрады: Minijet – диаметрі 6 мм-ге дейінгі кабельдерді үрлеп енгізу, Cablejet - диаметрі 16 мм-ден 18 мм-ге дейінгі кабельдерді үрлеп енгізу, Superjet – диаметрі 15-тен 35 мм-ге дейінгі кабельдер үшін. Cadlejiet кабельді беру жетегі іште орналасқан пневмоқозғалтқыштан жұмыс істейді, осындай принциппен Minijet – те жұмыс істейді, бірақ оның пневмоқозғалтқышы кіші қуатты. Superjet – жетегі екі гидромотордан жұмыс істейді, олар бензинді немесе электрлік жетекті агрегаттан қоректенеді. Сондықтан Superjet құрылғысы кабельді берудің жоғары қуаттылығы болатындықтан ауыр және қатты кабельдерге арналған.

Барлық құрылғылардың өлшеуіш аспаптары бар, олар салынған кабель ұзындығын және турбадағы салу жылдамдығын көрсетеді. Кабельді жүргізіп салу жоғары жылдамдықпен турба арқылы үрленіп жіберетін және кабельді ілмелі күйде ұстап тұратын ауа ағынымен іске асырылады, сөйтіп кабельдің сыртқы қабаты мен турбаның ішкі беті арасында үйкеліс күші оның бүкіл ұзындығы бойында жоққа тән. Осылайша кабель турба ішінде еркін жүре алады да, барлық бұрылыстар арқылы да жеңіл өтеді, тіпті ол жиі және тік болса да. Компрессор ауаны 10 м³/мин берумен 8-12 бар жұмыстық қысымды қамтамасыз етуі тиіс. Ауа температурасы +50⁰С –дан аспауы керек. ОК турбаға үрлеп енгізу құрылғысы жалғаушы муфталар жанында орналастырылады.

Кабельді үрлеп енгізу бір уақытта екі немесе үш комплектіні пайдаланумен іске асырылуы мүмкін. Соңғы жағдайда бір комплект турба басында, ал екіншісі - 700-3000 м қашықтықта қойылады. Жабдықтың бір комплектіні пайдаланғанда ТОК-і бар барабан жерге жатқызылған турбаның бас жағында орналастырылады. Жиналған турбожолдың барлық учаскесіне салынуға қажетті ұзындығы бар кабель (мысалы, камералар арасында), салудың бірінші учаскесі турбасына үрленіп енгізіледі де, оның аяқ жағында қабылданып, қолмен сегіздіктер түрінде жатқызылады. Бірінші учаскеде ОК-ді жүргізіп салғаннан кейін кабельді үрлеу механизмі мен компрессорды бірінші қазан шұңқырдан екіншісіне апарады.

Жабдықтың екі комплектісі болғанда, кабельдік транспортерден бірінші учаскі турбасына берілетін ОК ұшы, екінші қазан шұңқырдан шаққаннан кейін камераға дейінгі екінші учаске турбасына үрленіп енгізіледі. Бұл жағдайда бірінші және екінші қазан шұңқырлардағы жабдық комплектісі синхронды жұмыс істейді.

Арнажолда ылдилар мен қырлар болғанда ТОК-ді салуды мүмкіндігінше ылди бойынша төмен қарай бастайды. Арнажол басындағы өрлер салуға жататын ОК кесіндісінің ұзындығын қысқартады ( ОК тартылуы) соңындағы өрлеуге қарағанда.

Бір немесе бірнеше ОТ ұштықтары бар (әрқайсысында 7 ОТ-ға дейін) диаметрі 2 мм иілмелі ОК-ті қысымдалған ауа ағынымен тарту әдісі де жасалған. Бір циклде 500 м-ден артық ОК тартылып алынады. Әрқайсысы диаметрі 28 мм турба пайдаланылады. Пайдаланудағы пластмасса турбалар оларды, траншеясыз әдіспен де, ашық траншеяға да салумен де жүргізуге мүмкіндік береді. Диаметрі 25-63 мм турбалар барабандарда 600-4000 м ұзындықтарымен дайындаушымен ұсыналыд. Турбалардың ішкі бетінде үйкеліс коэффициентін төмендететін жабылғы бар.