Пошукі а. Гаруна ў драматургічным жанры. П’есы для дзяцей: характа­рыстыка канфлікту і герояў.

Перад самай смерцю, у 1920 Гарун выдаў зб.п'ес «Жывыя казкі» для дзіцячага тэатра: «Хлопчык у лесе», «Шчаслівы чырвонец» і «Дзіўны лапаць, або Не ўсё тое порах, што ў пораху ляжыць». Двойчы публікавалася пераробленая з польс.мовы дзіцячая п'еса «Датрымаў характар». Пішучы гэтыя п'есы, аўтар быў прыкаваны цяжкай хваробай да ложка. Аднак, нягледзячы на гэта, у творах пануе светлая атмасфера жыццесцвярджэння, аптымізму, непрымірымасці да махлярства, фальшу.У п'есах арганічна спалучаецца народ.казачная фантастыка і багацце фантазіі самога аўтара, раскрываецца свет дзіцячых уяўленняў. Усе канфлікты, увесь ход падзей падпарадкаваны задачы ўслаўлення маральных прынцыпаў справядлівасці, якія павінны выпрацоўвацца яшчэ ў дзіцячым узросце, каб назаўсёды стаць нормамі паводзін кожнага чалавека.

«Хлопчык у лесе»—можна параўнаць з драматычнай паэмай Купалы «Сон на кургане». Героі абодвух твораў заблудзіліся ў цёмным дрымучым лесе, дзе іх падсцерагалі нечаканыя прыгоды.

• наяўнасць 2 розных міроў

• напісана казка вершамі

• шмат песень з нотамі = шматграннасць таленту пісьменніка

«Шчаслівы чырвонец» старая, хворая, зусім слабая Жабрачка ходзіць па свеце не для таго, каб прасіць хлеба, а каб памагаць людзям. Яна сама раскідае па дарозе чырвонцы, якія, аднак, прыносяць шчасце толькі сумленным людзям.

«Дзіўны лапаць, або Не ўсё тое порах, што ў пораху ляжыць» —сцэнка з жыцця пастушка, яго канфлікт з местачковымі злодзеямі падаюцца на фоне рэвалюцыйных перамен у вёсцы, калі з суседняга маёнтка ўцёк пан, а рэальнымі гаспадарамі там сталі парабкі, якія ўтварылі свой камітэт. Казка пісалася і друкавалася ў час іншаземнай акупацыі, пры якой памешчыцкае землеўладанне з'яўл. непарушным, абаранялася ўсёй сілай законаў ваеннага часу. А гэта значыць, што Алесь Гарун заглядваў наперад і прадбачыў такі паварот у лёсе працоўнага сялянства. Праўда, у сваёй казцы-жарце аўтар не канкрэтызаваў, якім чынам такое можа ажыццявіцца.Казкі Гаруна ўсім сваім зместам выхоўваюць у малых чытачоў і гледачоў найлепшыя чалавечыя якасці. А яшчэ ў іх вельмі каларытна раскрываюцца дзіцячыя х-ры, паказваюцца іх гульні і ўяўленні.

Публіцыстычныя артыкулы а. Гаруна, ідэя незалежнай Беларусі ў іх.

“Одгукі”-выступаў супраць экспансіі польскіх легіенаў на ўсход, супраць спробаў далучэння Бел.да Польшчы. Ідэйныя пазіцыі Г.на той час аказаліся далека не адназначнымі. У 1918 ен ні верыў ні палякам, ні бальшавікам

Вацлаў Ластоўскі — пісьменнік, вучоны, грамадскі дзеяч.

Годы жыцця: 1883-1938

Месца нараджэння: Калесьнікi

Біаграфія:

Псэўданімы і крыптанімы: Власт; Wlast; Юры Верашчака; Ласт; В.Ласт.; Уласт; Арцём Музыка; Пагашчанін; Сваяк; Ю.Сулімірскі; Veritatis; Miles; Peregrinus; В.В...; В-...; В.Л.; В.Л-скі; В-т; Л.; Ю.В.

Бацькі: Юстын і Ганна-безьзямельная шляхта.

Месцы жыхарства:

-Віцебшчыны(дзіцячыя гады)

-Парагяй(жончына радзіма)

-Рыга(іспыт на атрымання атэстату, зрэзаўся на рускай мове)

Дзеці:Ганна, Стася

Падручнікі:

-“Родныя зярнят”

-“Незабудка”

Адукацыя:

-Пагосцкая пачатковая школа.

-вучыў лацінскую мову ў свайго дзядзькі Франціша Ластоўскага.

- дзесенскай павятовай вучэльне

-Пецярбургскі ўнівер(не скончыў)

Праца:

-хлопчык на паслугах у віннай лаўцы(Вільня),

-канцылярыст у Шаўлях (Летува),

-бібліятэкар у студэнцкай бібліятэцы(Пецярбург)

-канторшчык на таварнай станцыі ў Рызе

-сакратар НН

-загадчык першай бел.кнігарні

-рэдактар “Гомана”(1916-1917)

-выдаваў газету«Krywičanin», “Крывіч”(Коўна)

-бел.аташэ пры літоўскім пасольстве ў Берліне

-прэм’ер у Радзе БНР

-дарэктар Бел.дзярж музею

-акадэмік і сакратар Акадэміі Навук і Інбелкульта

1903-ажаніўся з Марыяй Іваноўскай

1906—1908 уваходзіў у БСГ.

Арышт за партызанскую барацьбу супраць палякаў-некалькі месяцаў у турме. Пасля дэпартацыя за межы Беларусі ў Рыгу

1923-адыход ад актыўнай паліт дзейнасьці.

1927 урад БССР дазволіў яму вярнуцца ў Менск.

1930-экспэдыцыя ў Сібір, арыштавалі па справе «СВБ», пазбавілі звання акадэміка і саслалі на 5 гадоў у Саратаў. Там ён працаваў загадчыкам аддзелу рэдкай кнігі ва ўнівэрсытэцкай бібліятэцы.

1937-арышт,

1938-расстралялі.

Па першым прыгаворы рэабілітаваны-1988, па другім — у 1958.

Творчасць:

Да паэтычнай творчасці звярнуўся амаль у 40 год. Перад тым паэзіяй не захапляўся. Звярнуўшыся, выявіў сябе нетрадыцыйным майстарам. І ў паэзіі працягваў сцвярджаць ідэй пра незалежную Беларусь. Дэбют ― 1922 упершым нумары часопіса “Беларускі сцяг”. Усяго вершаў каля 40, але ўсе арыгінальыя. Новыя матывы, новы настрой і літ.прыемы. Наватарства матываў, настрою і літаратурных прыёмаў абумоўлена мастацкім крэдам Ластоўскага. “Адзін геніяльны твор, напісаны па-беларуску можа даць славу і пашану нашаму народу”.

1910 - "Кароткую гісторыю Беларусі" — першая кніга, у якой была спроба абгрунтаваць беларускі характар ВКЛ. Канцэптуальна абагульніў вядомыя факты пра мінулае Беларусі з погляду ўласна-нацыянальнай гісторыі. У "Нашай ніве" і ў "Гоман" змясціў шэраг артыкулаў па гісторыі Беларусі. Некаторыя зь іх склалі асобнае выданне "Калісь і цяпер: Гістарычна-грамадзянскія нарысы" (Вільня, 1918).

"Нарысы беларускай гісторыі"-па сутнасьці першая бел энцыкляпэдыя гісторыі Беларусі. "Падручны расійска-крыўскі слоўнік"(1924), які ўключаў:

-"Крыўскі (беларускі) іменьнік";

-"Назовы птахаў"

-"Іменнік расцін"

-"Вайсковая каманда"

"Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі. Спроба паясьніцельнай кнігопісі ад канца X да пачатку XIX стагодзьдзя"-галоўная праца(1926)

Асаблівасці творчасці:

-Апантанасць “крывіцкасцю”

-Зварот да легендаў, казак

-Мастацкая пераапрацоўка

-Ствараў не гісторыю, а міфы