- •6 Билет
- •1.Иммунитетің т жүйесінің қызметі
- •3.Вакцинация, иммун механизм, мақсаты
- •7 Билет
- •1.Мононукл фагоцит жүйесі.Мкф қызметі мен рецептор
- •3.Вакцина түрлері (өлт бакт, вирус, фрагмент бар, анатоксин,тірі вакцина синт және рекомб вакциналар)
- •8 Билет
- •1.Иммун зерде
- •3.Анафилакт шок.
- •Имунды жүйенің құрылысы: мүшелік, жасушалық ж/е молекулалық ұйымдастырылу деңгейлері.
- •Ісікке қарсы иммунитеттегі жасушалық механизмдер, т-жасушалар, макрофагтар, табиғи киллерлер және к-жасушасының маңызы.
- •Иммунды жүйенің орталық және шеткері мүшелері
- •Ижж туралы түсінік, бдұ бойынша жіктелуі.
- •1.Жаңа туған нәрестелердің және бір жасқа дейінгі балалардың иммунды жүйесі
- •2.Цитокиндер. Анықтамасы, негізгі сипаттамалары. Интерлейкиндерге
- •Интерлейкин-2
- •Интерлейкин- 3
- •Интерлейкин-4
- •3.Трансплантациялық иммунология. Транспланттатың кері қайтуындағы жасушалық және гуморалды механизмдердің маңызы
- •17.Иммуноглобулиндердің құрылысы мен қызметтері, олардың иммунологиялық серпілістердегі маңызы.
- •18.Иммунды жүйенің орталық және шеткері мүшелері.
- •19.Комплемент жүйесінің классикалық және альтернативті жолдармен активтенуі, ұқсастықтары мен айырмашылықтары.
- •21.Атж негізгі түрлері және олардың қызметі.
- •25.Тимустағы теріс және оң сұрыпталу үрдістері, олардың төзімділік қалыптасуындағы маңызы.
- •26Hla-жүйесінің антигендерін анықтау әдістері (серологиялық, жасушаға-тәуелді). Hla-антигендерін типтеуде тәжірибелік аспектілер.
- •Лимфоциттердін субпопуляциясының анализі
- •27 Билет
- •1. Вакциналардың негізгі түрлері
- •28 Билет
- •33 Билет1.Біріншілік (туа біткен) ижж. Иммунитеттің в-жүйесінің біріншілік ижж-ң патогенезі және клиникалық көріністері.
25.Тимустағы теріс және оң сұрыпталу үрдістері, олардың төзімділік қалыптасуындағы маңызы.
26Hla-жүйесінің антигендерін анықтау әдістері (серологиялық, жасушаға-тәуелді). Hla-антигендерін типтеуде тәжірибелік аспектілер.
Генетикалық бөгде тіндердін тұрақтамауна жаупты негізгі антигендерге – гистосәйкестік антигендері жатады, оларды кодтайтын гендерін - гистосәйкестік гендері деп атайды. Олар өздерінің антигендігін өзінің емес, генетикалық бөгде организмнің иммун жүйесімен анықталғанда ғана көрсетеді, мысалы мүшелерді аллотрансплантациялау кезінде.
Ұқсас антигендері бар тіндерді - гистосәйкестік тіндер деп атайды. Бул тіндер тұрақтамаушылық реакциясына келтіретін иммундық жауапты шақырмайды. Манызды антигендік айырмашылықтары бар - гистосәйкессіз болып келеді, олар тұрақтамаушылық реакциясын шақыратын иммундық жауапка әкеледі.
Гистосәйкестікті орнататын антигендер 40 -тан астам әртүрлі локустарда шифрленген., бірак көрнікті тұрақтамаушылық реакциясына жауапты локустар гистосәйкестіліктің бас –МНС –комплексінде орналасады.
Бул комплекс барлық сүткөректілерде және құстарда анықталған. Адамдарда HLA-жүйесі (Human Leukocyte Antigens) деп аталған. HLA-жүйесінің гендері трансплантациялық (тін сәйкесті) антигендердің синтезің бақылайды. Трансплантациялық антигендер ең көп мөлшерде лимфоциттерде,теріде; аздауөкпе, бауыр, ішек, жүректе; ең аз – ийда болады. Жалпы, олар ядролы клеткалар бетінде және тромбоциттерде табылады. Донор мен реципиенттің трансплантациялық антигендер бойынша толық сәйкестілігі моногзиготалы егіздерде ғана болады. Ал басқа жағдайда тұрақтамаушылық реакциясын шақырады.
HLA-жүйесіадамның 6 хромосомасының қысқа иығында орналасады, ғ локустан тұрады:А,В,С, Д, ДR. Әр локусқа гендердің көпшілік аллельдік түрлері кіреді. А-локусына 23,локусына- В- 49, С-локусына- 8 аллельдер кіреді. Ал Д- локус өзі 2 локустан турады: DG,DP. DG- локусына “ аллель кіреді, DG-і,DP-, аллельдер анықталған.
HLA-комплексінеүшгендеркласстарыкіреді.
1 класс гендеріне АВС локустаріреді. Оларантиденетүзілуін, цитотоксикалық Т-лимфоциттерді, Т-супрессорлардыстимульдейтін, трансплантациялықантигендердінсинтезінбақылайды. HLA-1 класс антигедеріорганизмніңбарлықядролыклеткаларда , Т-лимфоциттердеэкспрессияланғанжәнеөзіндіктанудаманызды роль атқарады.
2 класс гендерінеиммундықжуаптыңгендері (IR) жатады. HLA- 2 класс анти- гендері В-лимфоциттерде, макрофагтарда, дендритті клеткаларда , активтелген Т-лимфоциттерде орналасады. HLA-2 класс антигендері иммунокомпетентті клеткалардың әсерлесүіне , антигендерді таныстыруында қатысады.
3 класс гендері С2,С4 – комплементтің компонентері, Вf –пропердин жүйесінің В-фаторы түзілуің және В-лимфоциттердегі С3 рецепторының экспрессиясын бақылайды
НLA-А және В локустарыныңантигендерікүштітрансплантациялықантигендерқатарынажатады. Пратикада трансплантат күшті антиген бойыншабіреуіғанасайкелмесе, донор мен реципиент оптималдыболыпсаналады.
2-Связь лабораторных показателей с клиническими проявлениями ИДС у больных
3-Вакцинация кезіндегі асқынулар
Вакцинацияның қауп-пайдасының критерийлеріне сүйене отырып вакцинацияны жүргізу керек. Вакцина организге көптүрлі әсер көрсетеді. Болу мүмкін: вакцинадан кейін реакциялар және вакцинадан кейін асқынулар. Вакцинадан кейін реакциялар бір түрлі, циклды, қысқа уақытты, сау адамдарда болады, организмнің тіршілік әрекетінің бұзылыстарына әкелмейді.
Вакцинадан кейін реакциялар жергілікті және жалпы болады. Вакцинадан кейін реакциялар бул – организмнің вакциналды штамының қондыруына реакциясы.
Организмніңвакцинағареакциясынинтеркурентті инфекция өзгертужәнеаурлатумүмкін. Соныменқатар, интеркуренттіинфекцияныңөзі де аскынуларменөтумүмкін.
Вакцинаданкейінасқынуларбул-вакцинацияғасәйкесемеспатологиялықкөріністер:
Вакцинаданкейінасқынулар - генерализациялғанреакциялар: анафилактикалық шок, эецефалит, сары су ауруы, аллергиялықауралардыңасқынулары, аутоиммундыауралар, онкоауптілік, ж.т.б.
19-билет
1-Иммуноглобулиндердің құрылысы мен қызметтері, олардың иммунологиялық серпілістердегі маңызы.
5 негізгі кластары бар: G, M, A, D, E. Барлығы екі түрлі полипептидті тізбектен жинақталған агрегаттардан тұрады. Бір тізбегі жеңіл, екіншісі ауыр.
IgM – пентамер, барлық Ig-нің ішінде 5-10% құрайды, ең төменгі дәрежелі арнайылығымен сипатталады. В-клетканың бетінде антигенмен байланысуға мүмкіндік береді. Олар бірінші иммунды жауап түзеді, ағзаның антибактериалды қорғанысына қатысады және кейбір аутоиммунды ауруларда комплементті белсендіреді. Қалыптыжағдайдаадамсарысуында 1-2 г/л болады. комплементтіңклассикалықжолыменэффективті активатор болыптабылады.
IgG-дің молекулалық массасы өте төмен, сарысулық иммуноглобюулиндердің негізгісі. Барлық иммуноглобулиннің ішінде 75-85% құрайды. IgG-дің белсенді орталықтары антигенге аса биік авидтілігімен сипатталады.Олар екіншілік антигендік стимуляциядан кейін түзіледі. Сондықтан олардың мөлшері бактериалды инфекцияда жоғарылайды; плацента арқылы өтеді және ісікке қарсы иммунитетке, трансплантатты қабылдамауына қатысады және макрофагтарды опсонирлеуге, аллергиялық реакцияда комплементті байланыстырады. Қалыпты жағдайда адам сарысуында 7-16,8 г/л болады.
IgА 10-15% құрайды, моно-ди-тримерболады, 2 субкласстантұрады.Қансарысуында 2-3 г/л. IgА – негізгісекреторлы иммуноглобулин, жергіліктіиммунитеттемаңызды роль атқарады. Секреттідимернемесетримертүріндекездеседі. Олкілегейқабықшағавирустарменмикробтардыңенуіненқорғайды, токсиндердібейтараптайдыжәнетынысалужолдарының, асқазан-ішекжолдарыныңкілегейқабатыныңбетінешығады, сілекейде, молозивада, сүттекөпмөлшердеболады. IgА комплементтібайланыстырмайды.
IgД В-клетканыңбетіндеIgM-мен экспрессерленедіжәнежетілген В-клеткалардыңнегізгімембраналықрецепторларыныңбіріболыптабылады.Ол 0,3% құрайды, міндетібелгісіз.
IgЕ-цитофильды, 0,03% құрайды. Жедел типті аллергиялық реакцияға және антипаразитарлық иммунитетке қатысады
2-Принцип метода ИФА. Применение ИФА для определения концентрации иммуноглобулинов, цитокинов, растворимых форм рецепторов и д.р. Иммуноферментный анализ (ИФА) - лабораторное исследование основаное на высокой избирательности и специфичности иммунологических реакций “антиген-антитело”.
Различают несколько десятков модификаций ИФА.Наибольшее распространение получил твердофазный гетерогенный иммунный анализ - ELISA (enzymelinkedimmunosorbentassay). ИФА применяют для двух целей - для определения наличия антигенов возбудителей различных инфекций,но значительно чаще метод ИФА применяется для определения наличия антител классов ( IgAIgMIgG) к антигенам различных возбудителей болезней.В основе иммуноферментного анализа лежит иммунная реакция антигена с антителом,а присоединение к антителам ферментной метки позволяет учитывать результат реакции антиген-антитело по появлению ферментативной активности или по изменению ее уровня.Вупращенном виде механизм реакции можно представитьследующим образом:
Первая реакция происходит между определяемым Ig (Ab) и очищенным антигеном возбудителя (Ag), фиксированным к поверхности лунок иммунологического планшета
Для выявления образовавшихся иммунных комплексов проводят вторую иммунологичесую реакцию, в которой в качестве антигена выступает связавшийся специфический Ig, а в качестве антител к нему — коньюгат, представляющий собой Ig (Ab) к соответствующему Ig человека, меченный ферментом -пероксидазой (K)
Далее происходит ферментативная реакция, катализируемая ферментной частью молекулы коньюгата.Субстратом данной реакции служит бесцветное вещество — хромоген, который в ходе реакции образует окрашенное вещество. Интенсивность окраски в лунке определенным образом зависит от количества содержащихся в пробе иммуноглобулинов.После остановки реакции проводят фотометрирование лунок с помощью специальных приборов.для учета результатов используют специальные приборы.При сравнении со значений оптической плотности контрольных проб проводят математическую обработку результатов анализа. Чем выше оптическаяплотност в данной ячейки, тем большее количество специфических антител содержится в пробе. Интерпритация: ИГА+ первичная фаза, т.е. 2 недели от инфицирования. ИГМ иИГА+ 2,5-3 недели от инфицирования.Первичная фаза, т.е. 3-4 недели от инфицирования ИГМ ИГА ИГG+; ИГG+-хроническая фаза; ИГА ИГG + -обострение хронической фазы; ИГG –прошедшая излеченная инфекция.
ПервичОтсут стволов кроветв клетки, нет лимфоцитов |
Рецидивиринфекзабол вир, бак, протозойн, микозы, задержка разв |
Отсут Т-лимфоц-отсутклеточ иммунитета |
Тяж рецидивир вирус инф-гибель в1 год, злокач опухоли, не отторг трансплантант |
Отсут гамма-глобуллина |
Част тяж бак инф |
Дефицит IgА |
Инф забслизист носоглотки, дых путей, ЖКТ, урогенитального тракта |
Вторич незрелые Т-лимф (старчвозр), снижгормвилочк железы, актив-ть АЦ, итокины |
Онколзабол, вируснзабол, микозы |
20-билет
1-Иммунологическая память способность иммун системы отвечать более быстро и эффективно на антиген с кот у орг был предварит контакт. Такая память обеспеч предсуществую антигенспецифич клонами как В-клеток , так и Т-клеток , кот функцион более активны в рез прошедшей первичной адаптации к опред антигену. Общая хар В-клеток при втор ответе, кот собственно и определяет В-клет память , вкл. 1). На порядок увелич кол специф В-клеток, вступающих во вторич ответ, в сравнении с кол этих клеток при первич 2). Сокращ латентный период и раньше достиг максимум продукции антител Втор ответ хар преимущ продукцией IgG4). Повыш аффинность антител. Все эти характеролог признаки В-клет памяти заклад при развитии первич иммун ответа. В это время происх накопление антигенспециф клона В-клеток, идет процесс его дифференцир, осущ отбор клонов на наибол аффинность с помощью фолликул дендрит клеток . Т-клетки памяти отлич от наивных Т-клеток изменением экспрессии функц значимых рецепторов клет поверх Особое знач имеют разл по L-селектину , CD44 и CD45RO . Первые два белка уч в хоминге Т-клеток в лимфоид органы и очаги проникн патогена. CD45RO выступ в кач передатчика сигнала внутрь клетки при формир антигенраспознаю комплекса. Изменение экспрессии рецепторов у Т-клеток памяти существ отличает их от наивных Т-клеток.
2-лабораторные оценка Т системы. Клеткалық иммунитетті бағалау өдістері
Сандық әдістер
Лимфоцитгерді сандық бағалауға колданатын барлық реакциялар әр түрлі топтарға лимфоциттердің мембранасындағы әр түрлі рецепторлардың болуына негізделген.
Қазіргі кезде кенінен лимфоциттердің санын моноклоналды антиденелер көмегімен бағалайды. 1975 ж. Коһіег жөне Milstein қоректік ортада дақылдандырған миеломдық штамдар клеткаларымен иммунизацияланған жануарлардың қалыпты лимфоциттерінің бірігуінен алынған клеткалық гибридтерді (гибридом) бөліп алу әдісін жасаған. Біріккен клеткалық гибридомдар лимфоциттерден белгілі бір антидене синтездеуші қасиетін алады, ал миеломдық жолдасынан in vitro жағдайда шексіз көбею касиетін алады. Жиналған гибридомды клонды көбейтуге болады, және одан түзілген моноклонды антиденелерді шектен тыс мөлшерде алуға мүмкіншілік туады. Барлық параметрлері бойынша (молекулалар класстары, олардың типтері, арнайылығы, авидтілігі) бұл антиденелер абсолютті біріңғай. Сөйтіп бұларды қолдану сферасы әр түрлі болуы мүмкін.
Лимфоциттердің әр түрлі популяциясын анықтауда қазіргі кезде көп мөлшерде моноклоналды антиденелер қолданылады (жеке субпопуляцияларға, ізашарларға, жетілмеген клеткаларга, тимоциттерге, әр түрлі жетілу сатысындағы клеткаларға т.б). Халықаралық семинарда келісілген (1993 ж). кестеде белгілі клеткалар типіне сәйкес келетін рецепторлар көсетілген.
CD клеткалар типі |
CD клеткалар типі |
CD клеткалар типі
|
1 тимоциттер |
39 В, акт. Т |
81 В. Т, NK,мон. |
2 T,NK |
40 В, дендрит кл. |
82 В, Т', NK, мон. |
3 Т |
41 тромб. |
83 акт-. Т, В, денд. |
4 Т-хелп, мон. |
42 тромбоциттер. |
84 Т, В, МФ, лейкоз |
5 кейбір Т, В |
43 миелоциттер. |
85 В, плаз, кл., мон. |
6 Т, кейбір В |
44 миелоц.эриртоц.. |
86 В, моноц. |
7 T, NK |
45 барлық лейкоциттер. |
87 миелоц. |
8 цитоток. Т-лим. |
46 барлык лейкоциттер. |
88 миелоц. |
9 пре-В, миелоид. |
47 (барлык клеткал.) |
89 Т, В, миелоц. |
10 пре-В, лейкемия |
48 барлык лейкоциттер. |
90 тимоцит, ми кл. |
12 миелоциттер. |
49a-f барлык лейкоциттер. |
96 акт. NK, Т |
16 миелоциттер, NK |
51 В, МФ |
97 акт. Т, В |
18 СД11 ретінде |
54 акт. Т, В, МФ |
98 NK |
19,20,21,22 - В- |
61 тромб.(c CD41) |
99 Т, В, миелоц |
25,26 акт. Т, В, МФ |
64 моноц. МФ |
100 Т, В, NK |
34 бағана кл. |
69 акт. Т, В, NK |
103 ішектегі Т-л |
37 В, кейбір Тоциттер |
72 В |
108 Т, NK |
Тәжірибелік дәрігерлерге көбінесе негізгі популяцияларды анықтау жеткілікті болады:Т-лимфоцитгерді (СД-3), Т-хелперлерді (СД-4), Т-супрессорлар-киллерлерді (СД-8), В-лимфоциттерді (СД-19).
3-Причины, ведущие к срыву естественной толерантности и возникновению аутоиммунных процессов.
Гипотеза забарьерных антигенов. В орг-ме имеются так нзываемые забарьерные антигены, естественная (врожденная) толерантность к которым отсутствует. Такие антигены сод-ся в хрусталике, других элементах глаза, половых железах, головном мозге, черепно-мозговых нервах. После травм, при тяжелых воспалительных процессах они поступают в кровь, и против них обр-ся аутоантитела. Гипотеза «ослепления» лимфоцитов. Аутоантитела при определенных условиях блокируют воспринимающие рецепторы лимфоцитов, кот-е распознают «свое» и «чужое». Это приводит к срыву естественной толерантности
21-билет
1- Комплемент жүйесінің классикалық және альтернативті жолдармен активтенуі, ұқсастықтары мен айырмашылықтары.
Комплемент жүйесінің классикалық жолмен белсенуінің негізгі этаптары Са –ионның қатысуымен АГ/АД комплексімен активтенеді. С1 арқылы басталады. С1 молекуласы иммуноглобулиннің (көбіне IgM және IgG) домені аумағындағы Fc-фрагментімен байланысады. Бул кезде С1 молекуласың байланыстыратың IgG –дің екі молекуласы “критикалық” қашықта болуы керек. Сонда ғана С1 -молекуласы активтенеді. Бірақ, бул жағдай әрқашан болмайды және IgG комплемент жүйесінің эффективтілігі төмен активаторы болып саналады.Сондықтан барлық иммуноглобулиндер ішінде пентамерлі IgM ең күшті активаторы болып табылады.
Иммуноглобулиндердің Fc-фрагментімен С1g- байланысады, одан кейін С1s- фрагменті байланысады. Ол комплементтің С2 және С4 компоненттерің 2 фрагментке бөледі: С2а, С2в, С4а, С4в. С4в пен С2а комплекс түзіп С1-фрагментінен босайды. Қалғандары сұйық фазаға кетеді. Босалған С1 келесі С2 мен С4 молекулаларың ыдыратуға дайын болады. Арығарай тізбектік реакциясының схемасы: С4вС2а комплекс (С3-эстераза) С3-ке әсер етеді. С3 С3а мен С3в ға ыдырайды. С3а сұйық фазаға кетеді, ал С3в бірінші комплекске қосылып 2-ші комплексті түзеді - С4вС2аС3в. ол С5-эстераза деп аталады және С5-ке әсер етеді. С5 екі фрагментке ыдырайды: С5а мен С5в –ға. С5а сұйық фазаға кетеді, ал С5в арығарай өзіне С6, С7, С8, С9 қосып мемранолитикалық комплексті түзеді (МЛК).
Комплемент жүйесінің альтернативті жолмен белсенуінің негізгі этаптары: Комплементтің альтернативті жолмен активтенуі С3-тін активациясынан басталады. Оны антиденелер емес микробтың қабығының компоненттері, пропердин жүйесі, активтейді. Процестің ары ғарай ағымы классикалық жолмен бірдей. Комплементтің альтернативті жолмен активтенуі организмге түскен микроорганизмдерден жедел қорғану механизмің жүзеге асырады.
2- Ісікке қарсы иммунитеттегі жасушалық механизм, Т-жасушалардың, макрофагтардың, табиғи киллерлердің және К-жасушаларының механизмдері.
Ісікке қарсы иммунитет механизмі.
Қатерлі трансформацияланған клеткалардың антигендік модификациясы мынаның нәтижесінде өтеді:
Канцерогенді заттардың әсерінен.
Клеткалардың онкогенді вирустармен инфицирлеуімен.
Беткей клеткалық белоктарды бақылайтын гендердің нүктелік мутацияларында.
Белгелі антигендердің синтезіне жауапты гендердің делециясында
Эмбрионалды белоктарды бақылайтын гендердің дерепрессиясында.
Сау клеткалардың трансформациясы вирустармен индуцирлеуы мүмкін. Мысалы, В-клеткалық лимфомаларды Эпштейн-Бар вирусы индуцирлейді. Қатерлі ісіктерде бір қатар ісікті эмбрионалды антигендер анықталған: α-фетопротеин, ракты-эмбрионалды антиген. Ісіктердің жалпы антигені ретінде теломеразаның полипептидті компоненті болып табылады. Ісік клеткаларына иммунды реакция пайда болады. Бірақ, ісік клеткалары иммунокомпетентті клеткаларынан тез кобееді және
Ісікті зақымдайтын белсенді клеткаларға СД8 Т-клеткалар және СД4 Т-хелперлер жатады. Егер СД8 Т-клеткалары киллерлік қызметті атқарса, ал СД4 Тн1 клеткалар цитокиндер арқылы әсерін көрсетеді. Цитокиндердің ішінде маңызды, макрофагтармен НК-клеткаларды активтейтін, ИНФ-γ. Ісікке қарсы иммунитетке В-жүйесінің клеткаларының қатысуы бірнеше тәсілдермен орындалуы мүмкін:
Ісіктік клеткалардың бұзылуы, комплементті бекітіп белсендіретін антиденелер арқылы.
өздерінің бетінде цитофилдік антиденелері бар НК-клеткаларының жиналуымен. Антиденелер активтілігінің бұл формалары ин витро ғана көрсетілген, бірақ түсініксіз, ал ин виво орны белгісіз. Бірқатар үлкен ісіктерде арнайы антиденелер цитотоксикалық клеткалардың әсерін блоктайды.
Табиғи киллерлер (ТК). Трансформацияланған клеткаларды жоюына,
иммунологиялық бақылауды іске асыратын клеткалардың басқа түріне табиғи киллерлер жатады.
Т-клеткалардың цитокиндерімен, бірінші кезекте интерлейкин-γ арқылы, активтілігі жоғарылайды.
Сонымен, ісікке қарсы иммунитетті белсендіретін клетканың екі типі бар: Т-лимфоцит және ТК. Бұл процестегі макрофагтар және антиденелердің ролін қосымша зерттеулер қажет етеді.
Ісікті клеткалардың иммунологиялық бақылаудан өтуі негізінде: бір жағынан иммунжүйесінің бұзылыстарымен (иммунжетіспеушіліктермен, жасқа қарай иммундық реактивтіліктің төмендеуімен), екінші жағынан қатерлі клеткалармен иммунды жауапты блоктау механизмдеріне байланысты.
Ісік клеткаларында МНС І және ІІ класс гендері делециясы болғанда арнайы ісікті антигендер иммуногенді түрде СД8 клеткаларға эеспрессерленбейді. Басқа иммунологиялық бақылауды дұрыс жүзеге асыру шектеу механизімі - костимулдеуші В7 және адгезивті (ICAM) молекулаларының ісіктерде болмауы.
Ісік клеткалары иммунологиялық шабуылға ұшырамауы антигеннің нейтрализациясына байланысты. Түзілген антиген-антидене-комплекс клеткамен жұтылады, нәтижесінде антигенсіз клеткалар іріктеліп, бірақ пролиферацияға қабілетін сақтайды. Кейбір қатерлі түзілістер өсу β-факторын секрециялап, өзін белсенді түрде “қорғайды”, немесе СД4 қабыну Т-клеткалардың активтілігін тежейді немесе Т-супрессорды активтейді.
Ісіктер иммунотерапиясы.
Қатерлі ісікті иммунотерапиясының ішіндегі айқын бір әдіс иммун жүйесінің арнайы стимуляциясына негізделген.
1. Лимфокин арқылы активтелген аутологиялық Т-лимфоциттер/киллерлер колданылады. Ол үшін науқастың лимфоциттерін организмнен тіс ИЛ-2 ж.т.б. цитокендермен активтейді.
2. Басқа бығытта – ісікке қарсы вакцинаны жасау. Осы үшін дендритті клеткаларды ісікті арнайы антигендерімен байланыстырады немесе оларға осы антигендерді кодтайтын ДНК-ны еңгізеді.
3. СД8 Т-клеткалардың цитотоксикалық әсерін күшейту әдісі ісікті клеткалардың геномына, цитокиндерді кодтайтын ДНК-ның бөлігін енгізуіне негізделеді
Сонымен қатар онкологиялық аурулардың иммунотерапиясында фармакологиялық препараттармен, токсиндермен жэне радиозаттармен коньюгацияланған моноклоналды антигендер қолданылады.
Ісікке қарсы иммунитетті құрудың басқа әдісі иммунды жауапты антигендер арқылы арнайы емес стимуляциясына негізделген. Әдетте, стимуляторлар макрофагтарға әсер етеді. Осы топтар ішіндегі препараттарға БЦЖ вакцинасы жатады. Вакцинаны ісіктер ішіне енгізу, ісіктің толық регрессиясын шақырады немесе ісіктің өсуін тежейді. Клиникада меланоманы емдеу кезінде БЦЖ қолдану белгілі жетістіктерге әкелді. СД8 Т-клеткаларының цитотоксикалық эффекторларға дейін пісіп жетілуі пептид+МНС І класс молекула комплексін танудан басқа антиген танушы клеткалардың В7 космтимуляторы әсерінен тұрады. Иммунотерапияда ИНФ-гамма, ИЛ2, ФНО қолданылады.
HLA-жүйесі
енетикалық бөгде тіндердін тұрақтамауна жаупты негізгі антигендерге – гистосәйкестік антигендері жатады, оларды кодтайтын гендерін - гистосәйкестік гендері деп атайды. Олар өздерінің антигендігін өзінің емес, генетикалық бөгде организмнің иммун жүйесімен анықталғанда ғана көрсетеді, мысалы мүшелерді аллотрансплантациялау кезінде.
3- 78.Атопияның патогенезіндегі IgE ролі. Атопиялық аллергияға тұқымқуалау бейімділігінің ролі.
Атопиялық топқа жататын адамдарда иммунды серпіліс кезінде шырышты қабаттағы IgE деңгейі қалыпты жағдайдан өсіп,гиперэргиялық серпілісіне әкеліп соғады. Ол науқасты бронх демікпесіне, аллергиялық дерматиттерге, шөптік қызбаға сезімталды болады. IgE гельминттерге қарсы иммунитетте қатысады. IgE жұмыс істеуі Ғс- үзіндісіне арналған арнайы жасушалық рецепторлармен бірге жүреді.
22-билет
1-Т-лимфоциттердің, субпопуляцияларының абсолютті және салыстырмалы санын анықтау тәсілдері.
Т-лимфощптер санының көбеюі Т-лейкоздардың диагностикасында өте маңызды.
Т-лимфоциттердің салыстырмалы санының бірқатар төмендеуі клиникалық белгілерінің көрінуінен бірнеше күн бұрын басталады. Сөйтіп суперинфекцияны, босанғаннан кейінгі қабынулық асқынуды, операциядан және жарақаттан кейінгі қабынуды дер кезінде анықтауға көмектеседі. Бұның бәрі, қабыну процестерді алдын алуға бағытталған немесе ауыр күйге ауыспауына көмектесетін емдеу шараларын ерте жүргізу үшін кажет. Егер аурудың соңғы сатысында қанда Т-лимфоциттердің салыстырмалы санының біртіндеп көбеюі болса, ол жағымды клиникалық динамиканың белгісі.
Т-лимфоциттердің салыстырмалы санынын толық қалыптасуы процестің аяқталуының куәгері, яғни толык жазылудың белгісі. Ірінді хирургияда Т-лимфоциттердің саны абсцесстің ашылуының және ірінді массаның толығымен "шығарылуының бақылаушысы ретінде болуы мүмкін. Әдетте, абсцесс қалыптасқан науқаста Т-лимфоциттердін мөлшері төмендеген. Іріңдіктін жарылуы және іріңнің денеден толығымен шығарылуы Т-лимфоциттердің деңгейінің қалыпқа келуіне әкеледі. Т-лимфоциттер санының бұндай қалыпқа келуі аз уақытқа созылады (2 күн шамасында), бірақ та абсцесстің толық ашылғанын бақылауға мүмкіндік береді.
Қабыну процесінің басында Т-лимфоциттердің төмендеуінің болмауы жағымсыз көрсеткіш болып есептеледі. Қабыну процессінің айқын клиникалык керіністері кезінде Т-лимфоциттердің жоғары деңгейде болуы, процестің әлсіз ағымда жүруінің және созылмалыға айналатындығының белгісі болып табылады. Септикалык күйлер кезінде осындай белгі байкалатын болса, және де олардың ағымы қолайсыз болса (сепсис, перитонит), әдетте бұл өлімге әкелетін жағдайдың алдыңғы белгісі болады.
Егер де вакцинациядан кейін Т-лимфоциттердің төмендеуі жүрмесе, онда белгілі қоздырғышқа қарсы эффективті иммунитет қалыптаспады деген сөз.
Ісіктік процестің дамуының бастапқы кезінде Т-лимфоциттердің төмендеуі жағымды көрсеткіш - ісіктің емге оңай көнетінін керсетеді. Агрессивті өсетін ісіктерде Т-лимфоциттердіц төмендеуі тек ісіктің некрозы кезінде болады.
