2. 2012 Жылы қазанда Азамат Мақсұтов және азамат Имашев шарт жасасу негізінде Ержанов Имашовқа 15000 теңге құны бар 36000 теңге болатын телевизордв берді.

1)Аз құқықтық шарт – 2 не одан да көп адамның аз құқықтар мен

міндеттерді белгілеу, өзгерті не тоқтату туралы келісімі.

2)Шарт ақылы шарт б\т.

3)Шарт б\а азамат Ержанов азамат Имашевқа міндетін орындатуға, шарттың бұзылуынан туындаған залалдардың орнын толтыруға, муліктегі нақты келтірілген зиянды өндіріп алуға, міндетін орындамағаны ушін айып төлетуге құқылы.

4)Бұл іс б\а азамат Имашев шарт б\а өз міндетін атқаруға міндетті, шартты бузғаны ушін оның бузылуынан туындаған залалдың орнын толтыруға, айып төлеуге міндетті. Яғни, азамат Ержановқа толық көлемде борышын қайтаруға және мүліктегі (телевизор) нақты келтірілген зиянды өндіріп беруі тиіс.

3. Жолдан жүргіншілер өтуге болмайтын жерден өтіп бара жатқан жүргіншіні қағып кету мүмкіндігінен сақтанамын деп автобус жүргізушісі қарсы жолға автобуспен шығып кетуі нәтижесінде жол апаты болды.

1)Бул міндеттеме біржақты б\т. Азамат қайтыс болған жағдайда қайтыс болған адамның асырауындағы немесе ол қайтыс болған күнге дейiн одан жәрдем ақша алуға құқылы болған еңбекке жарамсыз адамдардың, қайтыс болған адамның ол қайтыс болғаннан кейiн туған баласының, сондай-ақ ата-анасының бiреуi, зайыбы не еңбекке қабiлеттiлiгiне қарамастан жұмыс iстемейтiн және қайтыс болған адамның асырауында болған балаларын, немерелерiн, жасы он төртке толмаған не аталған жасқа толса да, медицина органдарының қорытындысы бойынша денсаулық жағдайына байланысты басқа адамның күтуiне мұқтаж аға-iнiлерi мен апа-қарындастарын (жас балаларды) күтумен айналысатын, отбасының басқа да мүшесiнiң зиянды өтетiп алуға құқығы бар. Зиян: кәмелетке толмағандарға - он сегiз жасқа толғанға дейiн, он сегiздегi және одан да ересек жастағы оқушыларға - күндiз оқыту нысанындағы оқу орындарындағы оқуы аяқталғанға дейiн, бiрақ әрi кеткенде жиырма үш жасқа дейiн; елу сегiз жастан асқан әйелдер мен алпыс үш жастан асқан ер адамдарға - өмiр бойы; мүгедектерге - мүгедектiк мерзiмiне; ата-аналарының бiреуiне, жұбайына не қайтыс болған адамның асырауында болған балаларын, немерелерiн, аға-iнiлерi мен апа-сiңлiлерiн, қарындастарын күтумен айналысатын отбасының басқа мүшесiне - олар он төрт жасқа толғанға дейiн не денсаулық жағдайы өзгергенге дейiн өтеледi.

2)Азаматша Н-ның талабы заңды.ҚР-ның аз клдексі б\а, азамат қайтыс болған жағдайда қайтыс болған адамның зайыбының зиянды өттеіп алуға құқығы бар.

3)Автобус жолаушылары оларға келтірілген зиянды өтеуін талап етуге құқылы. Аз кодекс б\а, қызметі айналасындағылар ушін жоғары қайіптілікпен байланысты заңды тулғалар мен азаматтар ( көлік құралдарының иелері, көлік уйымдары ж\е т.б) келтірген зиянды өтеуге міндетті.

4.Азаматша а,Бахтеева өзінің қызына джинси сатып алды.

1)Аталған дау б\а қатысушылар арасында азматтық-құқықтық қатынас туындаған ж\е сатыпалу-сату шарты негізінде пайда болған ж\е бул тиісті сапасы жоқ тауар берудің зардаптарына алып келді.

2)Жалпы азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің бірнеше турі бар: 1 - шарт б\а ж\е шарттан тыс жауапкершілік. 2- улестік ж\е ынтымақтастық жауапкершілік. 3 – негізгі ж\е өосымша жауапкершілік.

Аталған жағдай б\а, шарттан тыс жауапкершілік туындаған. Шарттан тыс жауапкершілік – шартта белгіленбеген, бірақ бір тулғаныі құқыққа қарсы әрекетінің нәтижесінде, 2-ші бір тулғаға келтірілген зиян б\а куіне енетін жауапкершілік. Шарттан тыс жауапкершіліктің бірнеше ерекшеліктері бар: 1-келтірілген зиянға дейін, зиян келтіруші мен жәбірленушінің арасында аз-құқықтық міндеттеме болмауы мумкін. 2-шарттан тыс жауапкершіліктің не міндеттеменің туунына зиян келтірушінің құқыққа қарсы, кінәлі, айыпты әрекеті негіз болады.

3-Міндеттемелік құқықтық қатынас - бул жерде жәбірленушінің муліктік ж\е муліктік емес шексіз құқығынан туындайды. Мысалы, жәбірленушінің денсаулығына, ар-намысына, атына, мулкіне зиян келтірілуі мумкін.

4- Шарттан тыс жауапкершілік іске асуы ушін келтірілген зиян нақты, шын мәнінде болуы к\к.

3)Міндеттеме біржақты б\т.

4)Бул міндеттеме б\а, Бахтееваның құқықтары : - Сатушының өз міндеттерін орындауын талап ету; -Келтірілген зиянды өтеп алу.

5)Міндеттеме б\а, келтірілген зиянды өтеу туралы талап сатушыға қойылады.

6)Зиянды өтеу туралы талапты қанғаттандыра отырып, сот істің мән-жайына сәйкес зиян ушін жауапты адамды келтірілген зиянды толық өтеуге не оны заттай өтеуге (тегі мен сапасы нақ сондай зат беруге, булінген затты жөндеуге ж\е т.б) міндеттейді.

Аз кодекс б\а азаматқа жарақат не денсаулығына өзгедей зақым келтірілген кезде жәбірленуші жоғалтқан, онда болған не анық иелене алатын табыс, сондай-ақ денсаулыққа зақым келтіруден туындаған шығындар ( емделуге, қосымша тамақтануға, дәрі –дермектер сатып алуға, протез салғызуға, бөгде адамның бағып-күтуіне, саноторий курорттық емделуге, арнайы көлік құралдарын сатып алуға , ж\е т.б) , егер жәбірленуші көмек пен кутәмнәі осындай турлеріне мұқтаж ж\е оларды тегін алмайды деп танылса, өтеуге жатады.

7)Азаматша Бахтеева моральдық зиянды өтеуді талап етуге құқығы бар. Себебі, келтірілген жағдайлар денсаулықтың нашарлауына алып келді. Бул жағдайда моральдық зиян өтелуі қажет.