Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
азаматты0 емтихан.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
33 Кб
Скачать
☆

2. Жартылай ә.Қ.-6-14 жасқа дейінгі балаларга тән.

3. Толық емес ә.қ – 14 жастан 18 жасқа дейінгі кәмелеике толмагандарга тән.

4. Толық әрекет қабілеттілік – азамат 18 жасқа, яғни кәмелетке толганда мойындалады.

5. Шектелген ә.қ – спирт ішімдіктеріне не есірткі заттарга салыну салдарынан өзінің отбасын материалдық жагынан ауыр жагдайға ушыратқан азаматтың әрекет қабілеттілігін сот шектеуі мумкін.

5. ҚР Азам код 22-1 бабы б/ша эмансипация, яғни кәмелетке толмаған адамды толығымен әрекетке қабiлеттi деп жариялау көзделген.

Жасы он алтыға жеткен кәмелетке толмаған адам, егер ол еңбек шарты бойынша жұмыс iстейтiн болса немесе оның заңды өкiлдерiнiң келiсiмiмен кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын болса, толығымен әрекетке қабiлеттi деп жариялануы мүмкiн.      Кәмелетке толмаған адамды толығымен әрекетке қабiлеттi деп жариялау (эмансипация) оның заңды өкiлдерiнiң келiсiмiмен қорғаншы және қамқоршы органның шешiмi бойынша не ондай келiсiм болмаған жағдайда соттың шешiмi бойынша жүргiзiледi.

2) Кәмелеттік жасқа толмағандардың әрекет қабілеттілігінің көлемі. 14 жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар өздерінің жасына лайықты, жасай салып орындалатын турмыстық ұсақ мәмілелерді өз бетінше жасауға құқылы. 14 жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар ( жас балалар) ушін мәмілелерді, егер заң құжаттарында өзгеше көзделмесе, олардың атынан заңды өкілдері жасайды.

14 жастан 18 жасқа дейінгі кәмелетке толмагандар мәмілелерді олардың заңды өкілдерінің келісімімен жасайды. 14 жастан 18 жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар өздерінің табысына, стипендиясына, өзге де кірістеріне және өздері жасаған интеллектуалдық меншік құқығы объектілеріне өз бетінше билік етуге, сондай-ақ тұрмыстық ұсақ мәмілелер жасасуға құқылы. Жеткілікті негіздер болған жағдайда қорғаншылық және қамқоршылық органы кәмелетке толмаған адамның өз табысына, стипендиясына, өзге де кірістеріне және өзі жасаған интеллектуалдық меншік құқығы объектілеріне өз бетінше биліак ету құқығын шектеуі мумкін.

14 жастан 18 жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар өздері жасаған мәмілелер б\ша дербес жауапты болады ж\е өздерінің әрекеттерінен келтірілген зиян ушін жуауп береді.

3) Сатып алған тауарды сатып алушы басқа ұқсас тауарға және сол сома шегінде айырбастай алады.

8. Хаджаев әрекерқабілетсіз деп танылды және оған қорғаншылық тағайындалды.

1) Қорғаншылық әрекет қабілеттілігі шектеулі, кәмелетке толмаған, әрекетке қабілетсіз адамдарға белгіленеді. Қорғаншыларды арнайы мем-к қамқоршылық және қорғаншылық жасау органдары тағайындайды. Олар тек кәмелетке толған, әрекетке қабілетті адамдар болуға тиіс.

2) Аталған жағдай бойынша қорғаншы қорғалуындағы тұлғаның тұрғын жайына ешқандай құқықтары болмайды0

3) Шартты жарамсыз деп тануға негіз бар. Себебі, ол Ходжаевтің тұрғын үйіне есепке отырып, 2 бөлмелі үйді жекешелендіру туралы шарт жасасып алды.

9. Суретшілер ассоциясының мүшесі суретші а. Картина жазды (салды).

1. Суретші Б.-ның суретші А. Салған картинаға өзін меншік иесі деп танып, картинаны қайтару жөнінде талап қоюы дұрыс емес.

  1. Картинаның меншік иесі суретші А. б.т. Себебі, оның картинаға авторлық құқығы бар. Бірақ, ол суретші Б-ға материалдары мен краскасының сомасын өтеуге тиіс.

  2. Азамат өндіруді өзінің және қандай да бір негіздерде басқадан алған өндіру құралдарымен жүзеге асырса, онда иемдену нәтижесінде жалпы ережелер б/ша дара еңбек меншігі туындайды.