Протеинурия - несепте нәруыздың болуы
Шумақтық ¯ Шумақ қылтамырлары өткізгіштігінің жоғарылауы ¯ Қан плазмасының кесек молекулалы нәруыздарының несепке артық сүзілуі |
өзекшелік ¯ Бүйрек өзекшелерінің зақымдануы ¯ Ұсақ молекулалы нәруыздардың кері сіңірілуі бұзылуы |
Цилиндрурия – зәрде цилиндрлердің болуы. Цилиндрлер – бүйрек өзекшелерінің көшірме бедері.
ГЕМАТУРИЯ – зәрде эритроциттердің пайда болуы
Бүйректік ¯ Бүйрек шумақтарының қылтамырлары өткізгіштігінің жоғарылауы ¯ Зәрде өзгерген, сілтіленген эритроциттердің болуы |
Бүйректен тыс ¯ Несеп шығару жолдарының зақымдануы ¯ Зәрде жаңа эритроциттердің болуы |
Пиурия – зәрмен лейкоциттердің (іріңнің) көптеп бөлінуі
Несептің салыстырмалы тығыздығының өзгерістері ( Зимницкий сынауымен және жалпы зәр талданымымен анықталады)
Зәрдің салыстырмалы тығыздығы бүйректің қоюландыру қабілетін сипаттайды, ол еріген заттардың мөлшеріне ( мочевина, несеп қышқылы, тұздар, креатинин) байланысты.
Несептің салыстырмалы тығыздығы қалыпты жағдайдан 1,002 –ден (суды артық қолданғанда) 1,035 (құрғақ тамақ қабылдағанда) дейін ауытқып тұрады. Әдеттегі тамақтану кезінде 1,018 –1,025 құрайды.
Несептің салыстырмалы тығыздығының өзгеруі өзекшелер қызметінің бұзылуына байланысты.
Гипостенурия –зәрдің салыстырмалы тығыздығының төмендеуі (Зимницкий сынағының барлық бөлігінде 1,018 - ден аз)
Изостенурия - зәрдің салыстырмалы тығыздығының әрқашан біркелкі, алғашқы несеп тығыздығына (1,010 –1,012) тең, бұл бүйректің қоюландыру қабілетінің мүлдем жоғалуын көрсетеді.
Гиперстенурия – несептің салыстырмалы тығыздығының жоғарылауы.
82.Диурез және несеп құрамының бұзылыстары.
БҮЙРЕК ҚЫЗМЕТІНІҢ СОЗЫЛМАЛЫ ЖЕТКІЛІКСІЗДІГІНІҢ (БСЖ) САТЫЛАРЫ
Бүйрек қызметі бұзылуының дәрежесі бойынша:
Жасырын саты |
Қандағы қалдық азот қалыпты, шумақтық сүзілу деңгейі 50%-ға дейін төмендейді.
|
Гиперазотемиялық саты |
Гиперазотемия, шумақтық сүзілу деңгейі 20% -ға дейін төмендейді. |
Уремиялық саты
|
Уремия, жоғары дәрежелі гиперазотемия, шумақтарда несептің сүзілу деңгейі 10- 5% -ға дейін төмендейді. |
Диурез бойынша:
Жасырын саты |
диурез қалыпты, Зимницкий сынауы қалыпты, жүктемелік сынауда (құрғақ тамақтанғанда) бүйректің қоюландыру қабілетінің төмендеуі байқалады. |
Полиурия саты |
Гипостенурия, бүйрек түтікшелерінің қоюландыру қабілетінің әдеттегі жағдайдан төмендеуі. |
Олигурия саты |
Уремия, изостенурия, диурез 500 мл- ден аз. |
83.Эндокрин жүйесі патофизиологиясы.Эндокриндік бұзылыстардың жалпы этиологиясы және патогенезі.
84.Орталық реттелуінің бұзылыстары,шеткі эндокриндік бездерде гормондар түзілуінің алғашқы бұзылыстары,эндокриндік бұзылыстардың шеткі (бездентыс) түрлері.
85.Қан жүйесі патофизиологиясы.Қанның жалпы көлемінің өзгерістері: гипо және гиперволемиялар,олардың түрлері, себептері, даму жолдары, организм үшін маңызы.
86.Анемиялар туралы түсінік, анықтамасы, жіктелуі.
Анемия – қанның белгілі қөлемінде гемоглобиннің және эритроциттердің, жиі олардың сапалық өзгерістерімен қабаттасатын, мөлшерінің азаюы
АНЕМИЯЛАРДЫҢ ЖІКТЕЛУ ҰСТАНЫМДАРЫ
Этиологиясы бойынша
|
Тұқымқуатын және жүре пайда болған |
Патогенезі бойынша |
а) қансыраудан болатын –постгеморрагиялық б) эритроциттердің күшейген гемолизінен–гемолиздік в) қан өндірілуі бұзылуынан –дизэритропоэздік |
Қан өндіру түріне қарай |
Нормобластық және мегалобластық
|
Сүйек кемігінің регенерациялық қабілетіне қарай |
регенерациялық (ретикулоцит –0,2-1% одан жоғары) гипорегенерациялық (ретикулоцит –0,2%-ден аз) арегенерациялық (ретикулоцит – 0%) |
Түстік көрсеткішіне қарай (ТК) |
нормохромды (ТК- 0,85-1,05) гипохромды (ТК- 0,85-ден аз) гиперхромды (ТК –1,05-ден артық) |
Эритроциттердің орташа диаметріне қарай ( ЭОД) |
нормоциттік (ЭОД-7,2-8 мкм) микроциттік (ЭОД –7 мкм-ден аз) макроциттік (ЭОД –8 мкмөден артық ) мегалоцитік (ЭОД –12 мкм‑ден артық) |
өту ағымына қарай |
Қауырт және созылмалы |
Постгеморрагиялық анемия
қауырт созылмалы=теміртапшылықты
ҚАУЫРТ ПОСТГЕМОРРАГИЯЛЫҚ АНЕМИЯ
Себептері : қауырт қансырау
Қауырт постгеморрагиялық анемияның сатылары:
жасырын (қансыраудан соң алғашқы тәулікте) |
Нормоцитемиялық гиповолемия (эритроцит пен қан плазмасы¯). Гематокрит, Нb, эритроциттер қанның бірлік көлемінде қалыпты.
|
гидремиялық (қансыраудан 2-3 күннен соң) |
Олигоцитемиялық гипо- немесе нормоволемия. Қанның бірлік көлемінде Нb, эритроцит¯. ТК қалыпты. Тінаралық сұйықтықтың тамырға түсуінен және бүйрекпен сұйықтықтардың шығарылуы¯ қан көлемінің қалпына келуі |
Сүйек кеміктік (қансыраудан 4-5 күннен соң) |
Эритропоэз Шеткері қан көрінісі: ретикулоцитоз, полихроматофилия, нормобластар пайда болады; ТК <0.85; ядролық солға жылжыған нейтрофильдік лейкоцитоз |
Қауырт постгеморрагиялық анемия:
Сүйек кемігінің регенерациялық қабілетіне қарай - регенерациялық,
Қан өндіру түріне қарай – нормобластық,
Түстік көрсеткішіне қарай (ТК)- нормо- немесе гипохромды,
Эритроциттердің орташа диаметріне қарай ( ЭОД)– макроциттік