1.3. Logistyka jako koordynacja procesów zachodzących w przedsiębiorstwie
Logistyka w sensie przedmiotowo-strukturalnym obejmuje zintegrowaną strukturę przepływów towarów oraz sprzężonych z nimi przepływów informacji. W ramach tej struktury i układów przepływów są realizowane w sposób celowy różnorodne czynności o charakterze ekonomicznym, technicznym i administracyjnym. Do czynności związanych z towarami (materiałami, surowcami, półproduktami, wyrobami finalnymi itp.) należy zaliczyć przede wszystkim transport, magazynowanie, kompletowanie, pakowanie, sortowanie, czynności obsługi itp. Strefę informacyjną przepływów wypełniają w głównej mierze czynności przyjmowania, przygotowywania i przekazywania zamówień oraz administracyjne opracowanie, przygotowanie i uruchomienie przepływów towarów.
Zarządzanie organizacją, jako zbiorem wzajemnie powiązanych ze sobą procesów, skoncentrowane jest na osiąganiu celów wywodzących się z potrzeb i oczekiwań klientów, i wyraża się zdolnością do osiągania zaplanowanych celów. Ogólnie biorąc w odniesieniu do działań w przedsiębiorstwie, proces to słowo kluczowe. Określa się go bowiem jako zbiór wzajemnie powiązanych czynników (zasobów i działań), które przekształcają stan wejściowy w wyjściowy, posiadający pewną wartość dla klienta. Ujęcie procesowe w przedsiębiorstwie wskazuje, że logistyka powinna być skupiona na przebiegach określonych zdarzeń, a nie na stanowiskach pracy, funkcjach, czy komórkach
Takim zintegrowanym procesem jest łańcuch logistyczny ze swoją strukturą różnych procesów cząstkowych, jak np. proces realizacji zamówień, proces obsługi klienta, proces magazynowania i gospodarowania zapasami, proces przygotowania realizacji produktu, proces uzgadniania celów i kształtowania systemów przepływów. Procesy logistyczne mają charakter dynamiczny i stanowią części składowe struktury całego systemu logistyki, polegające na działaniach synchronizujących i harmonizujących ze sobą poszczególne czynności i przedsięwzięcia jako takie stanowią określoną orientację zarządzania przepływami, zmierzającą do osiągnięcia podstawowych celów.
W rezultacie celem nadrzędnym staje się wynik procesu, a to przecież procesy i ich wyniki są źródłem dostarczania klientowi oczekiwanych przez niego produktów.
W ramach procesów logistycznych występuje koordynacja całości działań w przedsiębiorstwie. Przez koordynację procesów należy rozumieć wszelkie przedsięwzięcia, które doprowadzają do uzgodnienia działań pozwalających osiągnąć pewien określony cel względnie poprawiają przesłanki realizacji takich jednakowo ukierunkowanych działań. Celem końcowym koordynacji jest uzyskanie jednomyślności w realizacji zadania, którego składowymi są te działania.. Kluczem do koordynacji jest więc wgląd w wewnętrzną strukturę wykonawców i określenie ich zadań. Stąd też można powiedzieć, że koordynacja logistyczna procesów to nic innego jak uzgodnienia plus uzależnienia.9
1.4. Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie
Proces to ciąg czynności o stałej kolejności i określonym zakresie, prowadzącym do osiągnięcia określonego celu. Działanie dowolnego systemu możliwe jest dzięki realizowanym przez niego procesom.10
Pierwszym i najważniejszym krokiem przy wdrażaniu logistyki w przedsiębiorstwie jest zidentyfikowanie tych procesów. Najbardziej ogólny podział, to procesy główne i pomocnicze:
procesy główne (podstawowe) realizacji produktu, grupują działania powiązane technologicznie w procesy wytwarzania, w wyniku których następuje wytworzenie wyrobu.
procesy zarządzania, ustanawiające cele strategiczne, sposób realizacji celów i zarządzania oraz zapewniające ciągłe doskonalenie podstawowych procesów realizacji,
procesy pomocnicze, wspomagające proces produkcji, np. dostarczenie surowców,
procesy utrzymania zasobów, zapewniające odpowiedni poziom jakości zasobów niezbędnych w procesach objętych systemem (procesy kontroli),
procesy zakupu, zapewniające właściwą ilość i jakość dostarczanych surowców,
procesy związane z klientami, zapewniające szybką wymianę informacji pomiędzy klientem a organizacją, oraz odpowiedni sposób postępowania w stosunku do klienta,
procesy logistyczne – wspomagające funkcjonowanie systemu zarządzania i zapewniające jego skuteczność oraz efektywność. Obejmują one aktywności i działania związane z przygotowaniem infrastruktury procesów podstawowych i zarządzania, tworzeniem systemów informacyjnych, transportu, magazynowania, rachunkowości i finansów, sprawozdawczości i controllingu.
Strukturę i powiązanie powyższych procesów w przedsiębiorstwie ilustruje rysunek 3.
