Сұрақнама

1. Қозғалтқыштың қоректендіру жүйесінің тағайындалуы қандай?

2. Бензинді, дизельді, газды қозғалтқыштарға арналған отын түрлерін көрсетіңіз.

3. Бензин мен дизельдік отынның сапасын бағалайтын көрсеткішті атаңыз.

4. Қозғалтқыш жұмысының режимдерін және оған қажетті отын қоспасын атаңыз.

5. Бензинді қозғалтқыштың қоректендіру жүйесінің құрылысы мен жұмысы туралы айтыңыз.

6. Дизельдің қоректендіру жүйесі қалай жұмыс істейді?

7. Қозғалтқыштың қоректендіру жүйесін баптау кезінде қандай қауіпсіздік шараларын сақтау қажет?

Тапсырма:

Жұмыс барысында берілген нұсқауларды орындау. Бақылау сұрақтарына ауызша жауап беру.

Әдістемелік нұсқау:

Құрал-жабдықтар:

Қоректендіру жүйесі қолданылатын қозғалтқыштар:

ВАЗ; ЗИЛ-130; Газ-53А.

1. Сүзгі-тұндырғыш.

2. Жанармай сорабы.

3. Карбюратор.

4. Отынды мұқият тазарту.

5. Ауа сүзгілері.

6. Дыбыс өшіргіш (глушитель).

Жұмыстың реті:

1. Тұндырғыш сүзгінің құрылысымен танысу, баяндап оқу. Отын сорабының құрылысымен танысу, оқу және сипаттау.

2. Ауа түтікшесінің, карбюратордың жоғарғы бөлігінің, карбюратордың ортаңғы бөлігінің, карбюратордың төменгі бөлігінің құрылысымен танысу, оқу және сипаттау.

3. Ауа сүзгісінің құрылысымен танысу, оқу және сипаттау.

4. Дыбыс өшіргіштің (глушитель) құрылысымен танысу, оқу және сипаттау.

5. Оқытушы тапсырмасы бойынша қозғалтқыш маракалары бірінің қоректендіру жүйесі эскизін салу.

ВАЗ автомобильдерінің қоректендіру жүйесі

1 – отын құбырының артқы түтігі; 2 - отын құбырының алдыңғы түтігі; 3 – отын сорабы (насос); 4 – отын сорабынан карбюраторға келетін шланг; 5 - карбюратор; 6 – отынның механикалық берілу рычагының осі; 7 – сығу клапанының ершігі; 8 – сығу клапаны; 9 – сорап қаңқасының жоғарғы бөлігі; 10 - сүзгі; 11 – сығу түтігі; 12 – сораптың қақпағы; 13 – сору түтігі; 14 – сору клапанының ершігі; 15 – сору клапаны; 16 – диафрагма тарелкасы; 17 – ішкі қашқтықты төсемі; 18 - жоғары диафрагмалары; 19 – сыртқы қашықтықты төсемі; 20 – төменгі диафрагма; 21 - шток; 22 – отынды қолмен айдау рычагы; 23 – рычагтың серіппесі; 24 – сораб қаңқасының төменгі бөлігі; 25 - балансир; 26 – отын багының тығыны; 27 – отын багының ауалық түтігі; 28 – отын багының атмосферамен байланысу шлангісі; 29 – қабылдау құбыры; 30 – цилиндрлер блогы; 31 – май сорабының және тұтандыру бөлгішінің жетегі валигінің эксцентригі; 32 - итергіш; 33 – отын сорабының жылу оқшаулағышы; 34 – жылу оқшаулағыштың төсемі; 35 – отын сорабының төсемі; 36 – сораптың механикалық жетегінің рычагы; 37 - жұдырықша; 38 – отын деңгейін көрсетуші датчик; 39 – отын багы; 40 - I. Отын сорабы жұмысының схемасы; 41 - II. Отын сорабын орнату схемасы

Әдебиет: [1;2]

№6 практикалық сабақ

Тақырыбы: Электрлік қосылудың от алдыру жүйесі

Сұрақнама:

1. Тұтандыру бөлгішінінің дымқылдануы қандай салдарға әкеп соғуы мүмкін?

2. Үзгіштің ақаулығы (контактілердің майлануы, жанған контактілер, тиімді саңылаудың өзгеруі) қозғалтқыш жұмысының қандай ауытқуларына әкеп соғуы мүмкін?

3. Тұтандыру жүйесі неліктен контактілі-транзисторлық деп аталады?

4. Ақаусыз аккумуляторлық батарея неліктен қозғалтқышты оталдыра алмайды?

5. Тұтандыру свечалары электродтарының саңылауын қалай реттейді?

Тапсырма:

1. Жұмыс барысында жазылған нұсқаулықтарды орындау.

2. Бақылау сұрақтарына ауызша жауап беру.

Әдістемелік нұсқау:

Жұмыстың мақсаты: Электрлік қосылудың от алдыру жүйесімен тәжірибе жүзінде танысу және оқу.

Құрал-жабдықтар:

От алдыру жүйесін пайдалану: ВАЗ, ЗИЛ-130, ГАЗ-53А.

1. Аккумуляторлық батарея.

2. Тұтандырудың индукциялық катушкасы.

3. Үзгіш-бөлгіш.

4. Генератор.

5. Стартер.

Жұмыстың реті:

Электрлік іске қосу жүесімен танысу, оқу, сипаттау, автомобиль маркалары бірінің тұтандыру жүйесін эскиздеу.

Тұтандыру жүйесінің схемасы

1 – аккумуляторлық батарея; 2 – бірінші ретті орам; 3 – екінші ретті орам; 4 – тұтандыру катушкасы; 5 – тұтандыру катушкасының резисторы; 6 – тұтандыру свечалары; 7 – тұтандыруды бөлудің роторы; 8 – тұтандыруды бөлудің қақпағы; 9 - транзисторлы коммутатор; 10 – тұтандыруды бөлгіш; 11 – үзгіш контактілері; 12 – үзгіш жұдырықшасы; 13 – стартерді іске қосу релесі; 14 - генератор; 15 – кернеуді реттегіш; 16 – аспаптар щиті; 17 – тұтандырғышты қосқыш; 18 - стартер; 19 – стартерді тарту релесі; 20 – қозғалмайтын контакті тұғырының пластинасы; 21 - винт-эксцентрик; 22 – қозғалмалы контакт; 23 – тұғыр пластинасын бекіту винті; 24 - щуп; 25 – иінді білік шкиві; 26 – ЖМН мен тұтандырудың озу бұрышы салынған көрсеткіш; 27 – таратқыш жетегі білігінің қаңқасы; 28 – біліктің жетектегі шестернясы; 29 – таратқыш валигі жетегінің білігі; AM, КЗ, СТ – тұтандырғышты өшіру қысқыштары: сәйкесінше амперметрді, тұтандыру катушкасын және стартерді

Әдебиет: [1;2]

№7 практикалық сабақ

Тақырыбы: Автомобиль шассиі мен агрегаттары

Сұрақнама:

1. Автомобильдің ілмесі (подвеска) қандай роль атқарады?

2. Қосымша рессорлар не үшін қажет?

3. Автомобильді пайдалану барысында доңғалақтардың қандай ақаулары болуы мүмкін? Олардың қайсысында қозғалыстың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін автомобильді қолдануға болмайды?

4. Амортизаторды қандай бөлшектер аралығына орнатады?

Тапсырма:

1. Жұмыс барысында жазылған нұсқаулықтарды орындау.

2. Бақылау сұрақтарына ауызша жауап беру.

Әдістемелік нұсқау:

Жұмыстың мақсаты: Автомобиль ілмесінің құрылысымен тәжірибе жүзінде танысу және оқу.

Құрал-жабдықтар:

ВАЗ; ЗИЛ-130; ГАЗ-53А автомобильдерінің ілмесін пайдалану.

Жұмыстың реті:

Ілменің құрылысымен танысу және қағазға түсіру.

Автомобильдің шассиі және агрегаттары

1 - бампер; 2 - радиатор; 3 - компрессор; 4 - рульдік басқару колонкасы; 5 - жұмыс тежегішінің педалі; б - дроссельдік жапқыштарды басқару педалі; 7 - рульдік дөңгелек; 8 - берілістерді ауыстыру рычагы; 9 - аралық кардан білігі; 10 - тежеу жүйесінің ауа баллоны; 11 - қосымша доңғалақ; 12 - кардан білігі; 13 - қаңқа; 14 - жетекші мост; 15 - жетекші доңғалақтар; 16 - тарту-ілінісу құрылғысы; 17 - тежеу камерасы; 18 - артқы аспа; 19 - отын багы; 20 - беріліс қорабы; 21 - аккуму­ляторлық батарея; 22 - тіркіс педалі; 23 - алдыңғы аспа; 24 - рульдік жетек; 25 - жетектегі доңғалақ; 26 - гидрокүшейткішті рульдік механизм; 27 - гидрокүшейткіш сорабы; 28 - тығындағыш ине; 29 - монтаждау күрегі; 30 - көтеру винті; 31 - үрлік

Әдебиет: [1;2]

№8 практикалық сабақ

Тақырыбы: Рульдік басқару

Сұрақнама:

1. Рульдік басқарудың қызметі қандай?

2. Рульдік басқарудың жалпы құрылысы.

3. Руль гидрокүшейткішінің атқаратын қызметі не?

Тапсырма:

1. Жұмыс барысында жазылған тапсырмаларды орындау.

2. Бақылау сұрақтарына ауызша жауап беру.

Әдістемелік нұсқау:

Жұмыстың мақсаты: Рульдік басқарумен тәжірибелік танысу және оқып үйрену.

Құрал-жабдықтар:

ВАЗ; ЗИЛ-130; ГАЗ53А автомобильдерінің рульдік басқарылуын қолдану.

Жұмыстың барысы:

Рульдік басқару құрылысымен, танысу, сиппаттау.

Рульдік басқару құрылысын эскиздеу.

1 - сорап жетегінің шкиві; 2 - сорап қаңқасы; 3 - май багы; 4 - торлы сүзгіш; 5 және 8 - ағызу және сығу құбырлары; 6 - өткізу клапаны; 7- сақтандырғыш клапан; 9 - ротор; 10 - поршень-рейка; 11 - руль механизмінің картері; 12 - винт; 13 - шариктер; 14 - шарикті гайка; 15 - тірек подшипнигі; 16 - кері клапан; 17- золотник; 18 - кардан білігі; 19 - серіппе; 20 - плунжер; 21 - сошка білігінің секторы; 22 - сошка; 23 - автомобиль рамасының сол жақ лонжероны; 24 - рычагтар; 25 - алдыңғы балка; 26 - реттегіш шектеуші; 27 - көлденең рульдік тартқыш; 28 - солға бұру цапфасы; 29 - бұру цапфасының жоғарғы рычагы; 30 - бойлық руль тартқышы; А және Б - гидроцилиндр қуыстары

Әдебиет: [1;2]

№9 практикалық сабақ

Тақырыбы: Тежеуіш

Сұрақнама:

1. Қол тежегішінің қызметі?

2. Тежегіштің жалпы құрылысы?

3. Тежеу жүйелерінің түрлері?

Тапсырма:

1. Жұмыс барысында көрсетілген тапсырмаларды орындау.

2. Бақылау сұрақтарына ауызша жауап беру.

Әдістемелік нұсқау:

Жұмыстың мақсаты: Тежеу құрылғысымен тәжірибелік танысу.

Құрал-жабдықтар:

ВАЗ; ЗИЛ-130; ГАЗ-53А автомобильдерінің тежеу жүйесін қолдану.

Жұмыстың барысы:

Тежеу құрылғысымен танысу, оқу және сипаттау.

Тежеу құрылғысын эскиздеу.

Гидравликалық тежеу жүйесі

1 - қозғалтқыштың енгізу құбыры; 2 - тығындау клапаны; 3 және 6 - сәйкесінше алдыңғы және артқы контурлардың вакуумдық баллондары; 4 - вакуум жетіспеушілігінің белгі берушілері; 5 және 10 - сәйкесінше алдыңғы және артқы контурлардың гидровакуумдық күшейткіштері; 7 - артқы доңғалақтың тежеу механизмі; 8 - артқы мост картері; 9 - қысым реттегіш; 11 - ауа сүзгісі; 12 - толықтырғыш бак; 13 - бас тежеу цилиндрі; 14 - алдыңғы доңғалақтың тежеу механизмі; 15 - реттегіш эксцентрик; 16 - тірек осьтері; 17 - тірек дискісі; 18 - жұмыстық тежеу цилиндрі; 19 - сығу серіппесі; 20 - эксцентрикті шайба; 21 - колодкалар жапсырмалары; 22 - бағыттаушы скобалар; 23 - өткізу клапаны; 24 - келтіргіш шланг; 25 - резиналы шланг

Пневматикалық тежеу жүйесі

1 - тежеу колодкасы; 2 - колодкалардың сығу серіппесі; 3 - босату жұдырықшасы; 4 - реттегіш механизмнің рычаг-корпусы; 5 және 6 - сығу және енгізу клапандары; 7 - тазартылған ауа беру шлангісі; 8 - плунжер; 9 - қысым реттегіш; 10 және 11 - сәйкесінше тежеу камералары мен ауа баллондарындағы ауа қысымының шкалалары; 12 - сақтандырғыш клапан; 13 - сығылған ауаны жинау; 14 - ауа баллонынан конденсат шығару краны; 15 - тежегіштің аяқ жетегінің тартқышы; 16 - тежегіштің қол жетегінің тартқышы; 17 және 20 - тіркеме мен автомобиль тежегіштері жетектерінің секцияларының диафрагмалары; 18 және 19 - тіркеме мен автомобиль тежегіштері секцияларының шығару (сол жағында) және енгізу клапандары; 21 - автомобиль тежегіші жетегін іске қосу рычагы; 22 - тежегіш барабаны; 23 - тіркеме тежегіші жетегін іске қосу күйентесі; 24 - шток; 25 - жұмыс тежегішінің педалі; 26 - тұрақтық тежегіш рычагы; 27 - реттегіш вилкасы; 28 - педальдың қайтару серіппесі; 29 - реттегіш червяк; / - компрессор; // - манометр; /// - тежеу механизмі; IV - ауа баллоны; V - біріктіргіш головка; VI - таратқыш кран; VII - тежеу камерасы; VIII - тежеу краны

Әдебиет: [1;2]