- •Тығындаушы (запорлы) және реттеуші құбырлы арматуралардың түрлері.
- •Құбырларды тоттанудан пассивті және активті қорғау деп нені түсінеміз? Құбырларды тоттанудан катодтық және протекторлық қорғаудың ерекшеліктері мен маңызы.
- •Құбырлардың тоттану түрлері
- •Құбырлар желісінің ластануының алдын алу және шөгінділерді шығару тәсілдері? Парафин шөгінділерімен күресу әдістері?
- •6.8.1. Парафин шөгінділерімен күресу әдістері
- •Құбырларды таңдау қандай факторларға тәуелді болады? Құбырларда бүлкілдеу қалай пайда болады, және оның құбырлардың жұмысына әсері қандай? Бүлкілдеудің алдын алу тәсілдері қандай?
- •Бүлкілдеуін төмендету әдістері
- •Құбырларды төсеу кезінде жұмыс тәртібі қалай жүргізіледі? Құбырларды төсеу 6.3.1. Құбырлардың сорты
- •6.3.2. Құбырлар желісін салу жұмыстарын жүргізу реті
- •6.3.3. Құбырлар желісінің трассасын таңдау
- •Құбырлар желісін қысымға сынау
- •Кәсіпшілік құбырларын қалай жіктейді ?
- •Мұнайдағы судың құрамын қалай анықтайды және қолданатын аспаптар? Мұнайдағы су мөлшерін анықтау
- •Қандай “Спутниктерде” сұйықты өлшеу көлемдік әдіспен және массалық әдіспен жүргізіледі?
- •Ұңғы өнімін өлшеу қандай мақсатпен жүргізіледі? Әртүрлі “Спутниктермен” ұңғы өнімдерін өлшеудің жұмыс принципін түсіндір. Б-Спутнигі
- •5.3.Сурет. Б-40 - Спутнигінің жалпы сұлбасы.
- •Теңіз кен орындарында мұнайды жинау және тасымалдау жүйесінің ерекшеліктерін атап беріңіз?
- •Кен орны ауданы және мұнайдың қасиеттері бойынша ұңғы өнімдерін жинау және дайындау схемасы. Мұнай, газ және суды жинау мен дайындаудың жетілдірілген технологиялық жүйесі
- •Жетілдірілген технологиялық сұлбада қандай операциялар қарастырылған? Олардың артықшылығы мен кемшілігі. Мұнай, газ және суды жинау мен дайындаудың жетілдірілген технологиялық жүйесі
- •Мұнай эмульсияларының қасиетері. Тұтқырлығы, тығыздығы, дисперстілігі Мұнай эмульсиясының физикалық-химиялық қасиеттері
- •Мұнай эмульсияларының тұрақтығына әсер ететін факторлар. Мұнай эмульсияларының ескіруі Мұнай эмульсияларының беріктігі (тұрақтылығы) және олардың “ескіруі”
- •Мұнай эмульсиясының қандай түрін тура және қандайын кері деп атайды ? Эмульсияның инверсия нүктесі деп нені айтамыз ?
- •Эмульгатор және деэмульгатор дегеніміз не? Деэмульгаторлардың негізгі түрлерін атаңыз.
- •8.2.1. Деэмульгаторлардың жіктемесі және оларға қойылатын талаптар
- •Мұнай эмульсиясы дегеніміз не? Мұнай эмульсиясының түзілуіне және беріктігіне қандай факторлар әсер етеді?
- •Қабат суларының минералдылығы деп нені айтады? рН шамасы бойынша қабат суларын қалай жіктейді?
- •Мұнайдың негізгі қасиеттері. Оларды анықтау әдістері.
- •Мұнайгазының тығыздығын көбінесе қалыпты жағдайға арнап, газдың компоненттік құрамынан шыға отырып мына формула бойынша анықтайды:
- •Мұнай құрамын қалай жіктейді?
- •Мұнай кен орнын игерудің төрт сатысына (этапына) сипаттама беріңіз?
- •Ұңғы өнімін қалай түсінесіз? Ұңғы өнімін жинау жүйесының элементтерін атаңыз. Ұңғы өнімін жинау жүйесінің элементтерін атап беріңіз.
- •Кен орынды тұрғызу жобасында атмосфераны қорғаудың қандай шаралары қарастырылуы тиіс?
- •Ұңғы өнімін жинау және дайындау кезінде кездесетін қоршаған ортаны ластау көздері?
- •Теңіздегі кен орындарды пайдалану кезінде теңізді ластанудан қорғау үшін мұнай мен газды жинаудың қандай ерекшеліктері бар?
- •Теңіз беті мұнаймен ластанған кездегі тазартудың әдістерін атап, сипаттаңыз
- •Шикі және тауарлы мұнай. Тауарлы мұнайдың негізгі көрсеткіштері.
- •9.6. Тауарлы мұнайдың мөлшерi мен сапасын автоматты түрде өлшеу
- •(А) технологиялық қондырғысының техникалық сипаттамалары
- •Резервуарларда мұнайды сактау кезінде көмірсутектердің шығынын болдырмайтын қандай әдістер бар.
- •Мұнай ұстағыштарының міндеттірі, жұмыс істеу принциптері.
- •Ағын суларды дайындау әдістері және қолданылатын жабдықтар
- •Айырғыштарда қандай құрылғы газ ағысымен бірге сұйық тамшыларының шығуына жол бермейді
- •Резервуарларды тазалау мен оларды тоттанудан сақтауды қалай жүргiзедi?
- •Резервуарлардың кiшi және үлкен “тыныс алуы” дегенiмiз не?
- •Резервуарлардың түрлерi. Тауарлы резервуарларда қандай негiзгi жабдықтар орнатылады және олардың қызметi?
- •Тауарлы парк резервуарларының саладағы қызметi мен көлемi.
- •Тауарлы парк резервуарларының саладағы қызметi мен көлемi.
- •Электродегидраторлар
- •Блокты термохимиялық қондырғылар.
- •Мұнайды жылу-химиялық деэмульсациялаудың артықшылығы мен кемшілігін айтыңыз?
- •Тұндырғыштың міндеті және жұмысы.
- •Мұнай-газ айырғыштарының жұмысына қандай факторлар әсер етеді
- •Деэмульсация процесінің үш негізгі кезеңін және қолданылатын әдістерін атаңыз
- •Мұнайды деэмульгациялаудың қандай тәсілдері бар?
- •8.2.1. Деэмульгаторлардың жіктемесі және оларға қойылатын талаптар
- •Айырғыштардың конструкциясы мен жұмысы
- •Мұнай-газ айырғыштарының міндеті. Айырғыштардың жіктелуі.
- •7.2. Айырғыштардың жіктелуі (классификациясы)
- •Құбырларда қолданылтын бақылау-өлшеу аспаптарының түрлері мен қызметі.
Электродегидраторлар
Электродегидраторлар - негізінен орташа және ауыр мұнайларды терең тұзсыздандыру үшін қолданылады. Бұл үшін мұнай арнайы араластырғышта ыстық тұщы сумен қарқынды араластырылады. Осы қоспа электродегидратордың электродаралық кеңістігіне (яғни, екі электрод арасындағы кеңістікке) жіберіледі.
Электродегидраторлар әдетте, блокты айырғыш-деэмульсаторлардан кейін орнатылады. Отандық және шетелдік электротұзсыздандырғыш қондырғыларының (ЭЛТҚ) жұмыс істеу тәжірибесі көрсеткендей ең тиімді және үнемдісі көлденең жасалған (горизонталды) электродегидраторлар болып табылады.
Қазіргі кезде 1ЭГ-160, 2ЭГ-160/3, ЭГ200-10 түріндегі электродегидраторлар шығарылады. Электродегидраторларда өнеркәсіптік жиіліктегі (50 Гц) айнымалы токты пайдаланады.
|
8.11.Сурет. 1ЭГ-160 көлденеңді электродегидраторының қимасы. 1, 2- электродтар; 3- тарату коллекторы |
8.11-суретте эмульсия су жастығы (яғни, су қабатының) астынан енгізілетін 1ЭГ-160 электродегидраторы көрсетілген, бұл электродегидратордың торлы тіктөртбұрышты рама пішініндегі екі электроды бар, олар паралель ілінген және аппараттың түгелдей дерлік көлденең қимасын алып жатыр. Электродтардың арақашықтығы 20-40 см аралығында өзгереді.
Құрамында реагент-деэмульгаторы және 10%-ға дейін тұщы суы бар қыздырылған мұнай эмульсиясы диаметрі 3,4 м электродегидраторға ағынның аппараттың түгел қимасы бойынша біркелкі таралуын қамтамасыз ететін тарату коллекторы 3 арқылы беріледі. Көлденеңді электродегидраторларда эмульсия өңдеудің үш аймағы арқылы өтеді.
Бірінші аймақта эмульсия тұнған су қабаты арқылы өтеді, судың деңгейі автоматты түрде тарату коллекторынан 20-30 см жоғары ұсталып тұрады. Бұл жерде эмульсия сумен шайылады, нәтижесінде ол құрамындағы қабат суларының негізгі бөлігінен айырылады. Одан соң эмульсия баяу жылдамдықпен тік бағытта жоғары көтеріліп, алдымен тұнған су деңгейі мен төменгі электрод 2 арасындағы кернеулігі төмен электр өрісінде, содан соң 2 және 1 электродтардың арасындағы жоғары кернеулік аймағында өңделеді. Электр өрісінің әсерінен мұнайдың құрамындағы су тамшылары поляризацияланады да, өзара бір-біріне тартылып, коалесцерленіп, іріленеді және шөгеді. Сусыздандырылған және тұзсыздандырылған мұнай аппараттың жоғарғы жағынан, ал бөлінген су төменгі жағынан шығарылады.
Ағынның тік бағыттағы жоғары қозғалысы кезінде эмульсияның аппараттың барлық көлденең қимасы бойынша біркелкі таралуы және электродтардың арасындағы электр өрісінің кернеулігі нөлден бастап максимал мәніне дейін сатылы түрде көтерілуі сулану мөлшері әртүрлі кез- келген мұнай эмульсиясын өңдеуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, электродтардың қысқа тұйықталуы болмайды және мұнайды сусыздандыру мен тұзсыздандырудың жоғары дәрежесіне қол жеткізуге болады.
2ЭГ-160/3 электродегидраторлары эмульсияларды бұзуға және құрамында парафині бар мұнайды тұзсыздандыруға арналған. Эмульсия төменгі және ортаңғы электродтардың арасында орналасқан арнайы тарату головкасы арқылы енгізіледі. 2ЭГ-160/3 электродегидраторында үш электрод орнатылған.
8.3-кесте. Электродегидраторлардың техникалық сипаттамалары
Көрсеткіштер |
Электродегидратордың түрі |
||
1ЭГ-160 |
2ЭГ-160/3 |
ЭГ-200-10 |
|
1.Тауарлық мұнай бойынша өткізгіштік қабілеті, т/тәул 2.Жұмыстық қысым, МПа 3.Жұмыстық температура, ºС 4.Электр трансформаторларының қуаты, кВа 5.Электродтардың арасындағы кернеу, кВ 6.Сыйымдылықтың көлемі, м3 |
2000-8000 1 110-ға дейін
50
44-ке дейін 160 |
3000-9300 1 110-ға дейін
50
44-ке дейін 160 |
5000-11500 1 110-ға дейін
50
50-ге дейін 200 |
ЭГ-200-10 электродегидраторы жеңіл және орташа мұнайды өңдеуге арналған, оның негізгі ерекшеліктері:
лас тұнбалар мен механикалық қоспалардың түзілуін болдырмау және бөлінген суды біркелкі шығару үшін арнайы тесілген құбырлары бар көлденең коллектордан тұратын ағынды таратқыш және жинағыштарды қолдану;
электродтардың жеңілдетілген және қарапайым құрылымы (конструкциясы);
фторопластты өткізгіш және аспалы изоляторларының сенімді конструкциясы;
аппараттың үлкен көлемі.
