Жол жамылғысының құрылысы кезінде пайдаланылатын жол-құрылыс материалдары (6 сағат)

Дәріс жоспары:

1. Тас материалдары.

2. Битумдар мен олардың әртүрлілігі.

3. Асфальттық-бетондық.

4. Цементтік – бетондық.

Автокөлік жолдарының және жалпы құрылыстарда тас материалдары үлкен көлемде қолданылады. Бұл материалдар арнайы арнайы карьерлерде табылады. Тас материалдарын бұрғылау мен ұсақтауларының өндірістік үрдісі олардың бұзылуларымен байланысты болып келеді. Бұл үрдісті тас материалдардың физикалық – мехканикалық қасиеттерін ескеріп, механикалық жұмыстарды минималдық шығындарымен өткізілу қажет. Өндіретін машиналардың техникалық параметрлеріне әсерлерін тигізетін тау жыныстарының негізгі физикалық-механикалық қасиеттеріне жататындар: мықтылық, сынғыштық, абразивтілік және ірілік.

Пайда болуларына байланысты тау-жыныстарының бөлінулері

ЖЫНЫСТАР
Вулкандар лава лақтыру нәтижесінде пайда болған ақтарулар		Мехканикалық және химиялық желдің және судың сонымен қатар микроорганизмдердің әсерінен пайда болатын шөгінділер			Дислокациялық үрдістердің әсерінен метаморфиялық
Жайымен суыған қысымның және бойында кристалы түзілген тереңдік (гранит, сионит, диорит, габбро).	Бет жағында тез суыған, шыны тәрізді ағыл-тегіл төгілген (профирит, базальт, диобаз, андезит, трахит).	Тау жыныстарының бұзылуы нәтижесінде пайда болған механикалық шөгінділер (механикалық желдетулер, құмдықтар, валундар, гравий, құм).	Шөгінділердің суда ерулерінің нәтижесінде пайда болған механикалық шөгінділеріІзбестік туфтер.	Микроорганизмдердің тіршілік етулерінің және олардың қатты жерлерінде жиналуларының нәтижесіндегі механикалық шөгінділер.	Граниттік – гнейстер, мрамор.

Тас материалдарының физикалық-механикалық материалдарының қасиеттері

Асфальттық-бетонның жалпы мәні және бөлінулер.

Битумның қасиеті үш компоненттің асфальттың, смоланың және майдың көлемдерінен тәуелді.

Рационалды қатынастардан алынған құрамында құмды тастан немесе гравиядан, құмнан, минералдық ұнтақтан және битумнан дайындалған арнайы қоспаментығыздаудың нәтижесінде пайда болатын асфальттық-бетондық материалды айтамыз.

Асфальттық-бетондық материалдар қасиеттері бойынша:

1. қолданылатын битумнның жабысқақтығы;

2. салынып жатқан асфальттық-бетонның қоспасының температурасы.

Асфальттық-бетондық келесілерге бөлінеді:

1. Ыстық асфальттық-бетондар ыстық болып келеді (маркиравкасы БНД - 90Х130, БНД - 60Х90, БНД - 40Х60) және төсемге 120-160 С температурасында салынады.

2. Жылы асфальттық-бетондар сұйық (СГ – 130Х200) немесе аз жабысатын битумдар болып келеді (БНД – 130Х200, БНД – 200Х300) және төсемге 60-80 С температурасында салынады.

3. Суық асфальттық-бетондық қоспалар сұйық болып келеді (МГ – 70Х130, СГ – 70Х130) және төсемге қоршаған ортаның температурасына байланысты салынады, бірақ +10 С төмен болмауы қажет.