7. Санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің жұмысын іске асыратын – ескертпелі және ағымды санитарлық бақылаудың маңызы.

Санитарлық бақылау екіге бөлінеді: алдын алу мақсатындағы(ескертпелі) және ағымдағы (күнделікті). Алдын алу мақсатындағы санитарлық бақылау, нысандарды пайдаланудың алдындағы немесе өнімді тұтынушылар қолдануының алдындағы кезеңдерінде іске асырылады. Ағымдағы санитарлық бақылау пайдаланып отырған нысандарға жүргізіледі және олардың әр қайсысының өзіне тән ерекшеліктеріне сәйкес кезеңмен жүргізіледі.

8. Мемлекеттік санитарлық бақылауды ұйымдастыру мен жүргізу үшін құқықтық негіз ретіндегі санитарлық заңдылықтар

Санитарлық эпидемиологиялық қызмет өзінің күнделікті жұмысында, адамдардың тіршілігінің барлық тұстарын қамтитын мемлекеттің заңдарының, үкімдерінің. Жарлықтарының, нормативтік және нұсқаулық құжаттардың және басқалардың жиынтығы түріндегі санитарлық заңнамаларға сүйенеді:

-«Қ.Р. азаматтардың денсаулығын қорғау туралы», «Халықтың санитарлық-эпидемиологиялық саулығы туралы», «Қ.Р. экологиялық кодексі» және Қ.Р. заңдары

-Қ.Р. президентінің жарлықтары және Қ.Р. үкіметінің қаулылары

- Гигиеналық нормативтер: ШРЕК, ШРЕД, ӘШАҚД, ДШ(доза шектері-иондағыш сәулеленулер үшін) т.б

- әр түрлі нысандарда орналастыруға,жоспарлауға, салуға, керек жарақпен жабдықтауға және пайдалануға койылатын гигиеналық талаптар жазылған санитарлық ережелер мен нормалар, құрылыс нормалары мен ережелері, әдістемелік нұсқаулар мен ұсыныстар, ереже жиынтықтары, нұсқаулар

- тағамдық азықтардың, су құбырлары суларының және басқалардың сапасына арналған мемлекеттік стандарттар, салалық стандарттар, шикізаттарға, өнімдерге, жабдықтарға арналған техникалық шарттар

9. Қоршаған орта мен оның факторлары. Қоршаған ортаның экологиялық және гигиеналық мәселелері, олардың өзара байланысы. Қоршаған ортаның кешенді, аралас , қосарланған әсері.

Қоршаған орта – адамзат қоғамы өмір сүретін табиғи және антропогендік орта; адамдар мен олардың шаруашылығына бірлесе және тікелей әсер ететін биоталық, абиоталық және антропогендік орталардың жиынтығы; адамдар, жануарлар немесе объектілер тіршілік ететін немесе әрекет ететін орта немесе контекст.

Қоршаған ортаның физикалық, биологиялық, химиялық факторлары табиғи және антропогенді болады. Табиғи химиялық ф.ларға атмосфералық ауаның, судың, топырақтың, тағамның және басқалардың табиғи құрамына кіретін заттар жатады.

Ал антропогенді факторға ортаның осы нысандарына адамның әр түрлі іс әрекеттер нәтижесінде түсетін химиялық ластаушы заттар жатады.

Кун сәулесі, ауаның температурасы, ылғалдылығы, қозғалысы, атмосфералық қысым, геомагниттік өрістер және т.б табиғи физикалық фактор болып табылады.

Антрпогенді физ.фак.р: шу, діріл, лазерлік сәулелену, иондағыш сәулелену

Биологиялық фак.р: бастериялар, вирустар, қарапайымдылар, микроскопиялық, жеуге жарамды және жарамсыз саңырауқұлақтар, гелменттер, өсімдіктер т.б токсиндер, вацина, антибиотиктер жатады.

Психогенді фак.р: сөз, сөйлеу, дыбыс, музыка, түрлі түстер, хат, баспа өнімдері, ұжымдағы ара қатынастар жатады.

Қазіргі кездегі экологиялық проблема сыртқы саясаттың күрделі элементіне айнала бастады. Сол себепті де экология және саясат кейбір жағдайларда бөлінбейтін жағдайға жетті. Суды қорғау, қышқыл жауындардан орманды қорғау проблемаларын өкімет басшылары және министрлер талқылауда.

Дүние жүзінің көптеген мемлекеттері өзекті экологиялық жағдайларды қалай шешудің жолдарын қарастыруда. Табиғи ресурстарды тиімді паидаланудың келесі жолы рекрацияға пайдалану. Бұл проблемамен рекрациялық экология айналысуда.