Патогенезі

1. Жүйкелік тетік

Қауіп-қатер жайты →АҚ-ды реттейтін орталықтың бұзылысы →қыртыстық үрдістердің динамикасының бұзылыстары (қозу және тежелу) →мыйда тежелудің жеткіліксіздігі→ тамыр қимылдатқыш орталық нейрондарында дерттік күшейген қозу ошағы (ДКҚО) түзілуі және дерттік жүйе түзілуі →дербес жүйке жүйесінің симпатикалық бөлімінің тұрақты әсерленуі→жүректің жиырылу күші мен жиілігінің жоғарылауы, резистивті тамырлардың тарылуы → ҚМК және ШТЖК↑

2. Гормоналды тетік

Гипоталамус -гипофиз– бүйрек үсті бездері жүйесінің белсенділігінің жоғарылауы→ глюкокортикоидтардың ж.б стресс гормондарының өндірілуі артуы.

3. Бүйректік тетік .

• Ренин-ангиотензин-әлдостерон (РАӘЖ) жүйесінің және өзекшелік эпителийлерінің тұқымқуалайтын ақаулары

• Бүйрек ишемиясы нәтижесінде РАӘЖ-нің әсерленуі

92,. Гипертониялық аурулардың дамуының этиологиясы және патогенезі.

Этиологиясы.Гипертония ауруы шектен тыс психика-эмоциялық әсерден жоғары жүйке жүйесі зорығып, невроз тектес сырқат өрістеп, тамырлырдың тонусы дұрыс реттелмегендіктен дамиды (Ланг Г.Ф., 1922; Мясников А.Л., 1954). Тұкымкуалайтын факторлар мен ас тұзын тым көп пайдаланудың әсіріне де зор мән деріледі.

Патогенезі. Гипертония ауруының даму механизміне:

Нервтік,  Рефлекторлық,  Гормондық,  Бүйректік,  Тұкымкуалайтын фаркторлар қатысты.

Гипертонияның патогенезінде бүйректік факторлардың орны ерекше. Өйткені бүйректің натрий мен суды сыртқа бөліп шығаратын және ренин, кининдер мен простагландиндер түзетін қызметі – артериялык қысымды реттейтін басты механизмдердің бірі.

93,Екіншілік артериялық гипертензияның этиологиясы және патогенезі.

Симптомдық гипертонияға ұширататын себептер мыналар:

ОЖЖ-нің сырқаттары: энцефалит, ми бағандарын закқымдаған полиомиелит, мидың ісіктері мен жарақаттары (посткоммоциялық гипертония);  Эндокриндық жүйенің сырқаттары: бүйрекүсті бездерінің ісіктері (феохромацитома, альдостромма, кортикостерома), параганглийлер (параганглиома) мен гипофиздің ісіктері (базофильді аденома), эндокринді-жыныстық гипертония (әйелдер мен ерлердің климакстық кезеңінің гипертониясы);  Бүйрек пен зәршығарытын жолдың сырқаттары (бүйректік нефрогендік гипертония): гломерулонефрит, пиелонефрит, нефросклероз, диабеттік және бүйректік нефропатия, амилоидоз, тума ақаулар, бүйрек поликистозы;  Тамыр сырқаттары: қолқа атеросклерозы мен оның түрлі бөлімдерінің коарктациясы, ірі артериялардың (бұғанаасты мен мойын артерияларының) тарылуы; бүйректің артерияларының тарылуы мен басқа да ақаулары (реноваскулалық гипертония).

94,Жедел тамырлық жетіспеушілік. Шок, коллапс, этиологиясы, патогенезі, клиникалық көрінісі,асқыну және ақыры.

Шок организімнің маңызды қызметтерінің өатты әлсіреумен сипатталатын ауыр дерттік үрдіс.микроциркуляцияның зат алмасу үрдістерінің қатты бұзылуынан организм өмір мен өлімнің арасында болады.пайда болу себебіне қарай травмалық күйіктік операциялық анафилакциялық гемотрансфузиялық деп бөледі

Қан айналым қызметіің жедел жетіспеушілігі коллапс деп аталады, ол шокка ұқсас.ал одан айырмашылығы афферентік серпіндер күшюі байқалмайды. Айналымдағы қан көлемі азайып,артериялық қысым төмендеуі ми ишемиясын туғызады, ал оның белгілері бас айналу,көз қарайыту, құлақта шуыл, жиі естен тану, тері сұрлану, аяқ қол суу, тамыр соғуының әлсіреуі, артериялық қысым төмендеу жатады