5. Аралық формалар, оларға мысал келтір. Бар

6. Индивидуальды сұрыпталу - бір жұп ата-ананың ұрпағындағы немесе тұтас бір популяциядағы жеке индивидуумдарда, басқа особьтарға ұқсастығы жоқ, әрқайсысының өзіне ғана тән қандай да бір белгілердің сұрыпталуы.

№ 3ЕМТИХАН БИЛЕТІ

1. Ч. Дарвин ілімінің алғы шарттары. Ч. Дарвиннің эволюциялық ілімі, негізгі қағидалары.Эссе жазыңыз.

Дарвин теориясының негізгі қағидасы – адамның мәдени түрге айналдырған өсімдіктері мен жануарларының елеулі өзгеріске ұшырады деп тану. Мұны жер шарының әр жерінде шығарған сүт қоректілер мен құстардың көптеген тұқымдарымен, сондай – ақ өсімдік сорттарынан көреміз.

2. Прогресс құбылысының классификациясы. Биологиялық (экологиялық) прогресс, мысал келтір. Биологиялық прогресс- органикалық формадан тарихи процесі өзінің мазмұны жөнінен қайталанбайтын процесс. Бұрын өмір сүріп одан кейін жойылып кеткен формалары одан кейін болған филогенетикалық даму процесінде қайталанбайды. Эволюцияда ешқашан кері қозғалыс болмайды

3. Дизруптивті (бөлшектегіш) сұрыпталудың механизмі.

Сұрыпталудың бұл түрі орта жағдайларына кенеттен күрт өзгеруі кезінде байқалады. Ағылшынша дизрупт- бөліп тастау деген ұғымды білдіреді. Папуляциядағы генотип топтардың бір-бірінен артықшылығы болмайды бұл кезде бірнеше белгінің қалыпты жағдайдан ауытқуы байқалады да түр жекелеген топтарға, жекелеген топтар жеке дараларға бөлінеді.Сұрыптаудың бұл түрі өсімдіктерде жиі кездеседі

4. Топтық сұрыпталу – бір жерде мекендеуші особьтардың үлкен тобында, сол түрге жататын түрлердің ортақ белгілерінің сұрыпталуы.

5. Дивергенция дегеніміз –табиғи сұрыпталудың әсерінен түр немесе популяция ішіндегі даралардың белгілерінің ажырауы. Бұл эволюцияның жалпы заңдылығы, табиғатта жаңа түрлердің, туыстардың, кластардың пайда болуына әкелетін

6. Гомологты органдар, оларға мысал келтір. бар( гр, сәйкестілік) шығу тегі мен құрылысы бірдей ұрық бастамасынан дамыған әр түрлі жануар мен өсімдік мүшесі

№ 4 ЕМТИХАН БИЛЕТІ

1. Адаптация – табиғи сұрыптаудың салдары. Адаптацияның классификациясы. Эссе жазыңыз.

Бейімделгіштің түрі.Жануарлардың сыртқы және ішкі құрылысы, инстениктері,мінез-қылықтары олардың тіршілік жағдайларына бейімделгіштігімен сипатталады.Бір ғана ортадағы әр түрлі жануарлардын түрлі-түрлі бейімділік байқалады. Көртышқан топырақты аяқтарымен,алсоқырақ жерастыжолды басының және қуатты күрек тісінің жәрдемімен жасайды.Түлен ескек аяқтарымен, ал дельфинқұйрық қанаттары арқылыжүзеді.

Өсімдіктер әртүрлі бейімделулер арқылы айқас тозаңданады.Желайдар мен көгілдір қамекгүлдің көктемгі нәзік өскіндері клетка шырынындағы концентрациясы қант ерітіндісім нәтижесінде нолден төмен температураға төзеді.Ағаштармен бұталардың тырбық,жапырақтарының ұсақ болып, тамырларының жер бетіне жақын орналасуы, көктеммен жазда өсімдіктердің тез дамуы –осының барлығы тундра тіршілігіне бейімделушіліктен туған әрекет.

2. Прогресс құбылысының классификациясы. Топтық (органикалық) прогресс.

Мұндай прогресстің критерийі ретінде жалпы құрылысын сақтай отырып бүкіл топтың морфо-физиологиялық ұйымдасуының жақсы жетілуі болып табылады. Мыс: архегониялы өсімдіктер үшін топтық прогреске субстратка бекінудің күшеюі, онтогенезінде спорофиттік кезеінің басым болуы, өткізгіш шоқтың пайда болуын жатқызуға болады.

3. Микроэволюцияның элементарлы бөлшегі ретінде неліктен популяция алынады?

4. Қозғаушы сұрыпталудың механизмі? бар

5. Индивидуальды сұрыпталу - бір жұп ата-ананың ұрпағындағы немесе тұтас бір популяциядағы жеке индивидуумдарда, басқа особьтарға ұқсастығы жоқ, әрқайсысының өзіне ғана тән қандай да бір белгілердің сұрыпталуы.

6. Аралық формалар, оларға мысал келтір. бар

№ 5ЕМТИХАН БИЛЕТІ

1. Адаптация – табиғи сұрыптаудың салдары. Адаптацияның классификациясы. Эссе жазыңыз.

Бейімделгіштің түрі.Жануарлардың сыртқы және ішкі құрылысы, инстениктері,мінез-қылықтары олардың тіршілік жағдайларына бейімделгіштігімен сипатталады.Бір ғана ортадағы әр түрлі жануарлардын түрлі-түрлі бейімділік байқалады. Көртышқан топырақты аяқтарымен,алсоқырақ жерастыжолды басының және қуатты күрек тісінің жәрдемімен жасайды.Түлен ескек аяқтарымен, ал дельфинқұйрық қанаттары арқылыжүзеді.

Өсімдіктер әртүрлі бейімделулер арқылы айқас тозаңданады.Желайдар мен көгілдір қамекгүлдің көктемгі нәзік өскіндері клетка шырынындағы концентрациясы қант ерітіндісім нәтижесінде нолден төмен температураға төзеді.Ағаштармен бұталардың тырбық,жапырақтарының ұсақ болып, тамырларының жер бетіне жақын орналасуы, көктеммен жазда өсімдіктердің тез дамуы –осының барлығы тундра тіршілігіне бейімделушіліктен туған әрекет.