5.Бұрғылау кондырғыларының қозғалтқыштары

Бұрғылау қондырғысының негізгі жетегінің қозғалтқыштарын күтілетін қарастыру кездерінде, керекті қуат мөлшеріне және массасы мен габариттерінің шектеріне байланысты таңдайды. Қозғалтқыштарды таңдағанда бұрғылау технологиясы мен ТКО– ларын қамтамасыз ететін бұрғылау сорғыштарының ротордың және шығырдың механикалық сипаттамаларын ескереді.

Д

В2-450 дизелінің жылдамдық сипаттамасы

14-і сурет: қуаты 330 кВт, 12-і цилиндрлі, Vпішіні тәрізді, массасы1400 кг

изельдер бұрғылау қондырғылары жетегінде ең көп таралған қозғалтқыштар. Дизельдердің көп таралуы олардың басқа жылу қозғалтқыштармен салыстырғанда сенімділігімен, тиімділігімен және тұтастығымен түсіндіріледі.

Дизельдің энергетикалық көрсеткіштері стендтік сынау негізінде табылатын жылдамдық, жүктелу және реттеу сипаттамасымен бағаланады. Жылдамдық сипаттамасы отынның тұрақты берілісінде анықталынады және бұру моментінің М, қуаттың N_e, отынның сағаттық Gпен меншікті g_eшығынының, температураныңТжәне ПӘК– інің η_eқозғалтқыш иінді білігінің айналу жиілігіне n тәуелділігімен табылады.

Газтурбиналы қозғалтқыштар жылу энергиясын механикалыққа дизельдегі сияқты циклмен емес үздіксіз өзгертеді.

Суретте бұрғылау қондырғыларына қолданылатын екі біліктің газтурбиналық қозғалтқыштың жұмыс приципін түсіндіретін қарапайым схемасы көрсетілген.

Ең көп момент 1,5…2 есе көп номиналды моментте . Дизельмен салыстырғанда газотурбиналық коэффициент жұмысы сипаттамасы болып келеді. Оның айналу жиілігін шұғыл төмендету мүмкіндігі және кейін номиналды ережеге тез шығуы жақсы қасиет, соның арқасында бұрғылау шығырының, сорғыштардың және ротордың іске қосылуы қарапайымдауы, (стацинарлық г.т.қозғ.АИ– 23 СГ. n_РТК=9000…14600 айн/мин,n_РСТ=8000…11000 айн/мин,табиғи газда жұмыс істейді, m=1290 кг).

Газтурбиналық қозғалтқыш меншікті массасы шамамен 1,22 кг/кВт құрайды және дизельдікіне қарағанда 7 есе аз, сондықтан бұрғылау қондырғысының жетек массасы және габариті азаяды. Газтурбиналық қозғалтқыш білігінің трансмиссия білігінен тікелей қосылу мүмкіндігі жетек конструкциясын қарапайымдайды және ПӘК жоғарлатады. Сумен салқындаудың жоқтығы қыста іске қосу мен пайдалануға жеңілдетеді. Бұрғылауда газтурбиналық коэффициенті пайдалау ресурсы 3500 сағатқа жетеді, ал май шығыны дизельге қарағанда шамамен 10 есе аз.

Екі білікті газтурбинналы қозғалтқыштың схемасы	Екі білікті газтурбинналы қозғалтқыштың сипаттамасы
15-і сурет	16-і сурет

Газтурбиналық коэффициенттердің негізгі кемшіліктері отынның жоғарылау шығыны мен биік деңгейі. Отынның меншікті шығын дизеліне қарағанда шама 2 есе көп, сондықтан олар жергілікті отын ресурсы экономикалық тиімді.

7-билет

1. Тау жынысын қирату аспап сайманы

Мұнай және газ құбырларын салу кезінде мынадай тау жынысын қирату аспаптары қолданылады:

• тегіс забойлы ұңғыманы бұрғылауға арналған бұрғылау қашаулары;

• сақина забойлы ұңғыманы бұрғылауға арналған бұрғылау басы;

• ұңғыма бойын кеңейтуге арналған кеңейткіштер;

• бұрғылау коллонасын центрлеуге арналған және ұңғыма қабырғасын түзулеуге арналған стабилизаторлар, калибраторлар және центраторлар.

Тау жынысын бұзу әрекетіне байланысты бұрғылау қашаулары және бастары уату - опырып салу (шарошкалы), кесу - опырып салу (лопасты), ұнтақтау - кесу (алмаз типтес).

Шарошкалы қашаулар - қашаудың ең кең таралған түрі. Ол: біршарошкалы, екішарошкалы және үшшарошкалы болып бөлінеді.

Лапасты қашаулар мынадай түрлерге бөлінеді: екілопасты 2Л, үшлопасты ұнтақтап - кесу 3ИР, алтылопасты ұнтақтап - кесу 6ИР, бірлопасты П. Лопасты қашаулар шарошкалы қашауларға қарағанда оңай контрукциялы және цементтелмеген, жұмсақ, борпылдақ тау жыныстарын бұзу кезінде қолданылады. Лопасты қашаулар көбінесе роторлы қашау кезінде қолданылады. Бірлопасты қашаулар цементтік тығынды бұзуға арналған.

Алмазды қашаулар қатты жыныстарды бұзуға арналған және қашауды жасауда бағалы алмаз немесе синтетикалық алмаз қолданылады.

Шарошкалы қашаулар (шарошенные)
1-і сурет
Қалақты қашаулар (лопасные) 2-і сурет
Алмазды қашаулар (алмазные) 3-і сурет