1.11 Электр қондырғыларының жерлестіру қондырғыларын есептеу

ℓәж=12км

Lкж=1,5км

ҚС – 10/0,4 кв

Ρ= 300 Ом*м(супесь)

А х В = 8 х 6м

t = 0.7м

ЖҚ түрі – контурлы

Ауа – райы аумағы – ІІІ

Тік электрод – болат 50 х 50 х 5, мм. ℓ=3м

Көлденен – болат жолақтары 40х4 мм.

1.Бір тік электродтың есептеулі кедергісін анықтаймыз.

r_В=0,3*ρ*к.сез.в=0,3*300*1,5= 139,5 Ом

Кесте 1.13.2. к.сез.в.=F(тік ІІІ)=1,5

2.Біріктірілген ТҚкедергі шегі анықталады.

Rжқ1≤ = =9,25 Ом (ЖК ӘЖ үшін)

І₃ = = =13.5A

Талап етілетін ТК бойынша Rжқә≤4 Ом.

Rжқ=4 Ом 0абылдаймыз.

Бірақ ρ>100 Ом·м болғандықтан, онда есептеу үшін қабылдайтынымыз

Rжқ≤4* =4* =12 Ом

3.Тік электродтар санын анықтаймыз

А) Экрандалуды етемей

12 қабылдаймыз.

Экрандалуды есептемей отырып

N_B =17 қабылдаймыз.

1.13.5 кесте бойынша

ή_В =F(контурлы 2;12)= 0,63

4.Контурлы ЖҚ кешінде 1м қашықтықта жатқызылғандықтан, онда периметр бойынша ұзындығы

L= (A+2)*2 + (B+2)*2= (8+2)*2 + (6+2)*2= 36м

Сонда электродтар арасының арақашықтығы объект формасын есептеу арқылы анықталады. Бұрыштарында бірлік электродтан орнатылса, ал қалғаны олардын арқасына орналасады. Электродтар бір қалыпты таралу үшін

N_B =16 қабылдаймыз.

м; м.

Дәлдік үшін қатынастық орташа мағынасы қабылданады.

Сонда 1.13.5 кестесі бойынша пайдалану коэфиценті анықталады.

5.Тік және көлденен электродтардың дәлденген кедергі мағыналары анықталады.

Ом

Кесте 1.13.2 бойынша .

Ом

6. ЖҚ нақты кедергісі анықталады

2.

2. Еңбекті қорғау және электрқауіпсіздігі

Жұмыс жасап тұрған электр қондырғыларының жұмысы электр қондырғыларын пайдалану кезінде техника қауіпсіздік ережелеріне сәйкес орындалады.

Электр жабдықтарын жөндеу кернеуді толық ажыратулы және жерлендірілген уақытта жүргізіледі.

Жөндеу бригадасы 2-ден кем емес электр-слесарьдан тұрады, олардың береуі техника қауіпсіздігі бойынша біліктіліктілігі 4 топта, ал екіншісінікі – 2 топтан төмен болмауы тиіс.

Жұмыс жасар алдында жөндеуге жататын электр жабдығы барлық жақтан ажыратылады, жөндеу орнында рұқсат етпейтін ескерту плакаттары ілінеді.

Жұмыс жасар алдында кернеудің жоқ екендігіне көз жеткіземіз және жабдық жерлендірудің стационарлы айырғышын қосу арқылы жерлендіреді, жұмыс орнына «Жерлендірілген» және «Осы жерде жұмыс жасау керек» деген плакаттар ілінеді. Жөндеу жұмысы аяқталған соң адамдарды олжерден босатады, плакаттарды, жерлендіруді алып тастайды да, жұмысқа қосады.

Жылжымалы инструментпен жұмыс. Электр қондырғыларында жөндеу-құрастыру жұмысын жұмысшылар үшін өте қауіпті металл конструкциялары мен едәуір ылғалды токөткізгіш еденді жерлендіру жағдайында жүргізеді. Инструментпен жұмыс өндірістік оқудан өткен электр қондырғыларды пайдалану бойынша біліктілігі 1 топтағы адамдарға ғана рұқсат етіледі.

Электр инструмент электр желіге бірден қосу мен одан жылдам ажыратылуы керек және төк өткізгіш бөліктеріне кездейсоқ жанасуға қол жетпейтін жерде тұруы керек. Өте қауіпті емес бөлмелерде электр инструмен кернеуі 220В-тан аспауы керек, ал қауіпті және жарылысқа қауіпті бөлмелерде 42В-тан аспауы тиіс. Бөлменің қауіптілік дәрежесі ЭҚҚЕ-пен нормаланады. Инструмент корпусы сенімді жерлендірілген болса және қорғауыш құралдары – диэлектрлік қолғап, галош, резеңке кілемшелер бар болғанда 220В-қа дейінгі электринструменттер қолдануға рұқсат етіледі.

Электрлік шаруашылық қызметкерлері үшін еңбекті қорғаудың маңызды мәселесі электрлік қауіпсіздік болып табылады.

Электрлік қауіпсіздік – адамды электр тоқтың, электр доғаның, электрмагниттік және статикалық электрден (ГОСТ 12.1.009-76 ССБТ) қорғанысты қамтушы ұйымдастырушы және техникалық іс-шаралардың жүйесі болып табылады.

Қауіпті және зиянды өндірістік факторлар (ГОСТ12.0.003-74 ССБТ) санына электрлік тізбектегі кернеудің жоғарланған мәні, адам денесінен өтуі мүмкін тұйықталу, статикалық электрдің жоғарланған деңгейі, электрмагниттік сәуле шашу, электрлік және магниттік өрістердің жоғарланған кернеулігі жатады. Электрлік тоқ және электрлік доға организмнің бүлінуін – электржарақаттануын, шақыруы мүмкін.

Адам денесіндегі электрлік тоқ организммен жұтылған электр энергияны басқа түрлерге түрлендіріп термикалық, электрмагниттік, механикалық және биологиялық әсерлерді құрайды.

Статистика бойынша электрлік жарақаттанулардың жартысынан көбін күйулер құрайды.

Тоқ мағнасы электрлік жарақаттанудың қауіптілік кретериясы болып табылады.

Адам денесі арқылы өткенде тоқтың үш әсер ету деңгейін ажыратады:

сезілетін тоқ – сезетіндей әсерлерді шақыратын;

жібермейтін тоқ - өткізгіш ұсталып тұрған қолда ет бұлшықтарының дірілдеп қысқартылуын шақыраты;

фибриляциялық тоқ – жүректің фибриляциялануын шақырады.

2мА-сезілетін тоқ; 10-15мА – жібермейтін; 100мА – фибриляциялық; 5А-ден жоғары тоқ жүрек параличін, тұншығуды және ауыр күиулерді шақырады.

Қорытынды

Курстық жобада Тетіктерді механикалық өңдеу цехын электрмен қамтамасыздандыру жүргізіліді ,ол үшін оның электр жабдықтарының тізімі құрастырылып,соның негізінде электр жүктемелер есебі,электр жарықтандыру жүктемелерінің есебі,реактивті қуатты компенсациялау іс шаралары,қорғауыш аппараттарды таңдау,қысқа тұйықталу тоғын есептеу,цех желісінің элементтерін тексеру,жоғары кернеулі ажыратқышты таңдау және тексеру,цехтық трансформатордың релелік қорғаныс элементтерін есептеу және таңдау ,электр қондырғылардың жерлестіру қондырғыларын есептеу және таңдау іс шаралары орындалған. Есептеу барысында мен электр қондырғыларын қондыру ережелерінің(ЭҚЕ), техника қауіпсіздік ережелерінің(ТҚЕ) және құрылыс нормалары және ережелерінің (ҚНжЕ) талаптарын сақтай отырып көптеген анықтамалармен электрмен қамтамасыздандыру желілері мен аппараттарын дұрыс таңдауды үйрендім,және болашақта осы алған білімімді тәжірибеде қолданатыныма сенімдімін.

Жобада еңбекті қорғау және электрқауіпсіздік шараларына едәуір көңіл бөлген.

Графикалық бөлімде техникалық тапсырмаға сәйкес цех электржабдықтарының орналасу жоспары мен қоректеуші қосалқы станцияның принципиальді электрлік жалғау схемасын орындадым .

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

НЕГІЗГІ:

1. Липкин Б.Ю. Электроснабжение промышленных предприятий и установок.-

Москва :Высшая школа, 1990

2. Правила устройства электроустановок. Москва : Энергоатомиздат

3. Федоров А.А., Старкова Л.Е. Учебное пособие для курсового и дипломного проектирования. Москва: Энергоатомиздат, 1987

4. Дьяков В.И. Типовые расчёты по электрооборудованию. Москва: Высшая школа, 1991

5. Е.А.Конюхова Электроснабжение объектов. Москва: Академия, 2004

6. Проектирование промышленных электрических сетей. /В.И.Крупович, А.А.Ермилов,В.С.Иванов,Ю.В.Крупович.- Москва: Энергия, 1979

7. Справочник по проектированию электроснабжения. Электроустановки промышленных предприятии / Под ред. В.И.Круповича, Ю.Г.Барыбина, М.Л.Самовера.-Москва:Энергия, 1980

8. Электротехнический справочник: В3т.В2кн.Кн.1.Производство и распределение электрической энергии.-Москва: Энергоатомиздат, 1988

ҚОСЫМША:

9. Райцельский П.А. « Справочник по осветительным сетям»

10. Копытов Ю.В., Беккер М.В.«Правила технической эксплуатации электроустановок потребителей и Правила техники безопасности при эксплуатации электроустановок потребителей» М: Энергоатомиздат, 1986

47

Бет

Өзг. Бет Құжат № Қолы Күні