5.1 Негізгі өңдірістік қорды есептеу

Негізгі қорлар ұзақ мерзім бойынша материалдық өндіріс саласында өзгеріссіз заттай нысанда жұмыс істейтін және өзінін құнын жаңадан жасалған өнімге бөліктер мен тозуына қарай бірқатар ауыспалы айналым ішінде көшіретін еңбек құралдарының жиынтығы. Өндірісте жабдықтар екі топқа бөлінеді.

5.1.1 Технологиалық жабдықтар

Технологиялық операцияда өнім шығаруға қатысатын станоктар саны өңдірісті ұйымдастыру бөлімінде көрсетілген. Негізгі жабдық саны 53 станокқа тең.

5.1.2 Көмекші жабдықтар

Технологиялық жабдықтардың жұмысы дұрыс жүріп тұруына қызмет жасау қажет, осы қызыметтер көмекші жабдықтар арқылы орындалады. Мысалы, істен шыққан аспаптарды қайта іске қосу үшін жону қажет па, немесе қайрау қажет па, былайша айтқанда, осындай жұмысты атқару үшін жабдықтар қажет. Бұндай жабдықтарды көмекші жабдықтар деп атайды. Оларды технологиялық жабдықтардан 4 пайыз шамасындай алу керек.

станок деп қабылдаймыз.

Негізгі өндірістік қор дегеніміз – бұл өндірістік құралдардың ақша арқылы көрсетілген құны, сондықтан жабдықтарға жұмсалған қаржының есебін шығару керек. Жабдықтарға жұмсалған қаржыны оның сату бағасына, тасымалдау мен монтаждауға жұмсалатын шығындарды қосып есептейді. Экономикада бұны жабдықтардың алғашқы құны деп атайды. Орта есеппен жабдықтарды сатып алған пункіден орнататын кәсіпорынға дейін тасымалдауда жұмсалатын шығынның шамасын сатып алынған бағасынан 3 пайыз мөлшеріндей алуға болады, Сб х 0,03, ал сол жабдықтарды монтаждауға , былайша айтқанда, орнатуға жұмсалатын қаржыны оның сатып алынған бағасынан 7 пайыздай алуға болады. Орта есеппен жабдықтардың алғашқы құнын мына формуламен есептейді:

А_қ=С_қ+0,03С_қ+0,07С_қ=1,1С_қ(121)

мұнда А_қ – жабдықтардың алғашқы құны, теңгемен;

С_қ – жабдықтардың сату құны, теңгемен. Сонымен, тасымалдаумен мен монтаждауға жұмсалатын шығынның құны орта есеппен сату құнынан 10 пайыз мөлшерінде алынады.

5.1 – кесте

Өндіріс жабдықтарына жұмсалатын шығынның сметасы

Жабдық	Сан	Біреудің бағасы,мың тенге	Барлық баға,мың тенге
1.Токарлық станоктар 2.Кеулейжонушы станоктар 3.Бұрғылаушы станоктар 4.Агрегатты станоктар 5.Тісөңдеуші станоктар 6.Фрезерлік станоктар 7.Ажарлаушы станоктар 8.Тартажонушы станоктар. 9.Металөңдеуші станоктар ішіндегі автоматты және жартылай автоматты станоктар 10.Құрастыру стенді. 11.Киім ілгіш 12.Душ 13.Кеңселік жиһаз 14.Компьютер 15.Жүк көліктері 16.Қызметтік көліктер	32 50 12 20 53 58 32 6 29 18 200 47 20 5 5	3000 2500 2000 1500 3000 2500 1500 2000 2500 2000 50 100 100 1000 700	96000 125 000 24000 30000 159000 145000 48000 12000 72500 36000 1000 4700 2000 5000 3500
Барлығы			739724

Бұған кеңселік жабдық және жиһаз да кіру керек.Жабдықтың жалпы бағасы өндірістік үйдің бағасымен шамалас болуы керек.Сондай – ақ, мұнда көлік құралдарды таңдап, жазу керек.