Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Кіріспе.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
591 Кб
Скачать
☆

5.2Негізгі өңдірістік қордың басқа элементтерін есептеу

Бұлардың құнын есептеп шығару үшін төмендігідей көрсеткіштерді анықтап алу керек: а) цехтың жалпы ауданы; ә) өндіріс үйдің биіктігі; б) өндіріс үйдің 1м3 құны. Цехтың жалпы ауданына өндірістік, көмекші және қызмет пен тұрмыс бөлмелерінің ауданы кіреді. Цехтың өндірістік ауданын анықтау үшін әрбір жабдықтың меншікті ауданын анықтап алу керек. Зауыттың механикалық цехтардағы меншікті аудандары Өндірістік үйлер мен құрылыстар Өндіріс үйдің биіктігі H = 10,8 м; Өндіріс үйдің 1м3 құны 1м3 = 4000тг. Механикалық бөлімнің ауданы: м2; Көмекші бөлігінің ауданы: м2 Қойманың ауданы м2 Құрастыру бөлімінің ауданы Sсл.сб = 2205+551,25+88,2 = 2844,45 м2 Цехтың жалпы ауданы: Sобщ = 652+65,05+2844,45=3561,5 м2 Sк = 0,3× Sө=0,3×3561,5 =1068,45 м2; Sж=Sө+Sк=3561,5+1068,45=4629,95м2; Жалпы көлемін табамыз: VЖ = Sж× H=4629,95×10,8 = 50003,46м3; Өндірістік үйдің алғашқы құны: AҚ=VЖ×4000=50003,46×4000=200013,84 мың тг. Ескерту ретінде, көп жылғы статистика мәліметі бойынша машина мен жабдықтардың құны өндіріс үй мен құрылысының құнымен шамалас болып келеді. Бұл жағдай өндірістік негізгі қор құрылымының прогрессивтік екенін көрсетеді. Өндірістік жабдықтар және станоктар – 1-кестеден аламыз. Энергетикалық жабдықтар – бұл жабдықтарға жұмсалатын қаржының мөлшерін өндірістік жабдықтардың алғашқы құнынан 3 пайыз шамасындай алуға болады: 68337,5×0,03=2050,125 мың тг.

Аспаптар мен қондырғылар – бұларға жұмсалатын қаржының көлемін өндірістік жабдықтардың құнынан 10 пайыз мөлшеріндей алуға болады: 68337,5×0,1=6833,75мың тг. Электронды есептеу техникасы – бұларға жұмсалатын қаржының мөлшерін өндірістік жабдықтардың құнынан 8 пайыздай алу керек: 68337,5×0,08=5467 мың тг. Бақылау өлшеуіш аспаптары, приборлары және қажет болатын жарақтар- бұлардың құнын өндірістік жабдықтардың құнынан 5 % шамасындай алуға болады: 68337,5×0,05=3416,875 мың тг. Жүк тасу немесе көлік құралдары – бұларға жұмсалатын қаржының мөлшерін технологиялық процесте қолданылатын көлік құралдарының түріне, санына, бағаларына қарай анықтау қажет: 1тасымал краны = 1200000 тг Өндірістік және шаруашылық инвентарьлар – бұларға жұмсалатын шығындардың мөлшерін өндірістік үй мен өндірістік жабдықтардың құнынан 2 пайыз мөлшерінде алуға болады:

68337,5×0,02=1366,75 мың тг.

5.2 – кесте Негізгі өндірістік қор және жылдық амортизациялық жарна

Негізгі өндірістік қордыңэлементтерінің аталуы

Алғашқықұны, мың тг.

Амортиза-циялықжарнаның мөлшері,%

Жылдықамортиза-циялық жарна, мың тенге

1.Өндірістік үйлер мен құрылыстар

200013,84

5

10000,692

2.Өндірістікжабдықтаржәне станоктар

68337,5

10

6833,75

3.Энергетикалық жабдықтар

2050,125

10

205,0125

4.Аспаптар мен қондырғылар

6833,75

20

1366,75

5.Электронды есептеу техникасы

5467

20

1093,4

6.Бақылау және өлшеуіш аспаптар

3416,875

20

683,375

7.Жүк тасу құралдары

1200,0

10

120,0

8.Өндірістік және шаруашылық инвентарьлар

1366,75

12

164,01

Барлығы

288685,84

-

20466,9895