- •Іс қағаздар тілі – қазақ әдеби тілінің бір тармағы
- •Тілдік стильдердің қолданылу аясы мен ерекшеліктері
- •Іс қағаздарының стилі
- •1. Ескерту мәнін беру үшін қолданылатын құрылымдар:
- •2. Айтылатын мәселеге байланысты дәлелдер келтіру, себебін түсіндіру үшін қолданылатын синтаксистік құрылымдар:
- •10. Барынша жиі қолданылатын сын есімдер мен үстеулер:
- •Ресми стильдің лексика-фразеологиялық ерекшеліктері
- •Өмірбаян, резюме (түйіндеме)
- •Өмірбаян
- •Резюме (түйіндеме)
- •Мінездеме
- •Сенімхат
- •Жеке іс
- •Кадрлар жөніндегі жеке іс парағы
- •Сауалнама
- •Жеке карточка
- •Іс сапар куәлігі
- •Қызметтік хат
- •Ілеспе хат
- •Ақпараттық хат
- •Хабарлау хат
- •Жарнамалық хат
- •Растау хат
- •Ескерту хат
- •Кепілхат
- •Наразылық хат
- •Жауап хат
- •Коммерциялық хат
- •Шетелдік әріптеске хат
- •Инициативалық хат
- •Баяндау хат
- •Жеделхат
- •Телефонхат
10. Барынша жиі қолданылатын сын есімдер мен үстеулер:
- жедел - ортақ
- тез арада - қорытынды
- маңызды - жоғары
- негізгі - алғашқы
- басты - ең жақсы
- жетекші - ерекше
- жоспарлы - нашар
- қосымша - орта
- толық - өте нашар
- жеткіліксіз - қанағаттанарлық
- жалпы - қанағаттанарлықсыз
- соңғы - сенімді
- аралық - нақты
11. Тәуліктің қай уақыты екендігі құжаттың кез келген түрінде 24 сағаттық уақыт өлшемімен көрсетілуі керек. Қажет болған жағдайда жергілікті уақыт екендігі атап көрсетіледі. Мысалы, жергілікті уақыт бойынша 16 сағат 30 минутта.
12. Мекемеге немесе жеке қызметкерге келіп түскен хатқа жауап қайтарған кезде бірінші жолдың ортасына «Сізден 12.03.1999 ж. 1212 нөмірмен келіп түскен хатқа орай» деп атап көрсетілуі керек.
13. Ресми қабылданған қаулы я шығарылған жарлық т.б. ресми құжаттардың негізінде, оның орындалу, орындалмауы жөнінде немесе сол құжат бойынша іске асырылып жатқан шаралар жөнінде дайындалған іс қағаздарында немесе ұйым, мекеме басшысы нұсқауларының орындалу барысына орай жазылған іс қағаздарында алғашқы құжат туралы айтылуы керек. Мысалы, «Қазақстан Республикасы Президентінің 03.04.1999 ж. ... туралы шығарған Жарлығына сәйкес» немесе «Білім және Ғылым министрінің 13.01.1998 ж. ... жөніндегі нұсқауына сәйкес» т.с.с.
14. Іс қағаздарының өкілеттік (бұйрықтық) бөлігі тармақтарға бөлініп көрсетіледі. Көлемі үлкен (1-2 беттен көп) құжаттарды бөлімдерге бөліп дайындаған дұрыс. Әр бөлімге тақырып қою керек.
15. Құжаттың әр тармағы нөмірленуі керек. Тармақтар араб цифрымен нөмірленеді (1,2,3 ...), ал бөлімдер рим цифрымен (I,II,III …). Ал тармақ ішіндегі мәселелер саны жазбаша көрсетіледі. Мысалы, біріншіден, екіншіден, үшіншіден, т.с.с.
Ресми стильдің лексика-фразеологиялық ерекшеліктері
Мәселен, әлдебір мәселені талқылау барысында жиналыста сөйлеуші адам: «Арамызда бармақ басты, көз қысты жағдайлар мол орын алып бара жатыр». «Талай қызметтестеріміз бір-бірімен тонның ішкі бауындай араласып кетті». «Олар шындықтың бетіне көздерін ашып қарасын». «Әйтпесе талай жерде соққы алатындары даусыз». «Ал біз болсақ әрдайым олардың арқасынан сипай бермеспіз» дегендей қызу қанды сөздерді айтуы мүмкін.
«Арамызда көз бояушылар молайып бара жатыр. Ол қылықтарын талайлары білдіргісі келмейді. Олар әділдік барын түсінулері керек. Шындық жеңбей қоймайды. Ондай кемшіліктерге ымырасыз болуымыз керек».
№ 3 Жеке адамға қатысты құжаттар
