Pojęcie prawa pierwotnego

Prawo UE

Pierwotne

Stanowione zasadniczo przez PCZ Stanowi podstawę funkcjonowania UE

Wtórne

Stanowione przez instytucje UE w ramach powierzonych im przez Traktaty kompetencji Prawo „wewnętrzne” UE art. 288 TFUE

Prawo pierwotne – prawo najwyższe

• Do prawa pierwotnego należą traktaty założycielskie, rewizyjne i akcesyjne, KPP oraz ogólne zasady prawa nie zawarte w traktatach, będące przed wszystkim wynikiem działalności orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości

• Traktatowe prawo pierwotne tworzone jest zasadniczo przez państwa członkowskie w oparciu o zasadę konsensusu i tylko przez PCZ może zostać zmienione

• Traktaty określają ogólne zasady funkcjonowania UE, jest adresowane do państw członkowskich oraz instytucji unijnych, choć niektóre normy mogą być również adresowane do osób fizycznych i prawnych działających na terenie UE – vide bezpośrednia skuteczność prawa unijnego

• Traktaty wyznaczają zadania i kompetencje UE oraz jest podstawą do działania instytucji unijnych

• Traktaty podlegają na podstawie art.. 267 TFUE interpretacji TS UE

Prawo pierwotne cd.

• Normy prawa pierwotnego znajdują się na szczycie hierarchii norm prawa UE Umowy międzynarodowe zawierane przez UE i prawo pochodne muszą być zgodne z prawem pierwotnym – brak zgodności jest podstawą dla uchylenia normy niższego rzędu (art. 263 TFUE, art. 218 ust. 11 TFUE)

• Kontrola zgodności aktów prawa pochodnego i umów z prawem pierwotnym przez sądy unijne

Prawo unijne jako system hierarchicznie uporządkowany

Prawo pierwotne

Umowy zawierane z P3

Prawo pochodne

Zasady ogólne prawa ue wywiedzione przez ts ue

• Art. 19 ust. 1 TUE

• TS UE czerpie z konst ytucyjnych tradycji państw członkowskich, z prawa międzynarodowego, zasad ogólnych prawa – art. 340 TFUE

• Odnoszą się przede wszystkim do relacji pomiędzy prawem UE a prawem krajowym

• Także mają na celu ochronę jednostki w systemie prawa UE: prawa podstawowe jako zasady ogólne prawa, lex retro non agit, zasada pewności prawa

Tworzenie prawa pierwotnego Zasady tworzenia traktatowego prawa pierwotnego

Traktat = umowa międzynarodowa zwierana między państwami członkowskimi

Zasady i procedura tworzenia traktatów:

• zwyczajowe prawo międzynarodowe

• 1969 r. konwencja wiedeńska o prawie traktatów

• art. 48 TUE: ogólna klauzula rewizyjna dla wszystkich traktatów: TFUE i TUE

Możliwości zmiany tekstów traktatów stanowiących podstawę funkcjonowania UE

Art. 48 TUE • lub

Procedury kładek na podstawie decyzji RE lub Rady •Traktat akcesyjny •Metoda schengeńska

Zmiana traktatów w świetle Art. 48 TUE

• Zwykła procedura zmiany

• Uproszczone procedury zmiany

Zwykła procedura zmiany – art. 48 ust. 2 – 5 TUE

• Propozycja KE, PE, PCZ przekazywane RUE

• Treść propozycji: może dotyczyć wszystkich przepisów zawartych w Traktatach m.in. rozszerzenie/ograniczenie kompetencji UE

• RUE przekazuje propozycje RE i parlamentom PCZ

• RE decyduje zwykłą większością głosów o rozpatrzeniu propozycji, może zwołać KW, który udzieli zaleceń, przyjętych w drodze konsensusu, w sprawie proponowanych zmian

• Zwołanie KM przez RUE

• Przyjęcie za wspólnym porozumieniem zmian przez przedstawicieli PCZ

• Ratyfikacja traktatu rewizyjnego przez wszystkie PCZ zgodnie z krajowym prawem konstytucyjnym

• Procedura monitoruj ąca postępy ratyfikacji w PCZ

jako szczególna forma przygotowani a aktu prawnego w ramach UE

• Zgromadzenie przedstawicieli rządów PCZ, PN, PE oraz KE

• przygotował Kartę Praw Podstawowych proklamowaną przez instytucje wspólnotowe w roku 2000 w Nicei

• Konwent Europejski na podstawie Deklaracji z Laeken (2001) przygotował Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy

• Znaczenie: próba demokratyzacji tworzenia prawa pierwotnego w UE