Қорытынды

Дипломдық жұмыста күкірт қышқылының физикалық және химиялық қасиеттері қарастырылды. Күкірт қышқылының қолданылытын аумағы зерттелді. Күкірт қышқылын өңдеудің технологиялық схемаларын алып, оларды анализдеп салыстырдық. Салыстырудың нәтежиесінде күкір қышқылын алудың ең оңтайлы технологиялық схемасы екі еселі байланыс әдісі болды

Екі еселі байланыс әдісі бойынша темір кеолчеданды күйдіру арқылы принципиалды технологиялық схемасы жасалды. Бұл схемада: колчеданды күйдіру, газдарды керек емес қоспаларан тазарту,күкіртпен күкірт ангидридінің тотығуы және күкірт ангидридінің түзілген олеуммен және күкірт қышқылымен сіңірілуі. Автоматтаныру құралдары таңдалынды. Технологиялық процестерді реттейтін, жазып алатын, басқаратын құралдар орнатылды.

Таңдалған технологиялық схема бойынша колчеданды күйдіру арқылы күкірт қышқылын алудың заттық балансы жасалды. Күніне 40т колчеданнан, 29,87т күкірт диоксидінің(SO2) шығатынын білдік. Соған сәйкес технологиялық параметрлер есептелінді. Күкірт қышқылын реакторға 360м3/сағ беру үшін насос есептелінді. 9ХП - 9Е маркалы насос таңдалынды.

Күкірт қышқылын өңдеудің технологиялық процестерін автоматты басқару жүйесі қарастырылды. SCADA жүйесінің ProTool бағдарламасы аясында температураны қадағалау, реттеу визуализациясы көрсетілді.

Ұcынылып oтыpғaн жoбa күкірт қышқылын өңдеу процесінің сенімді және экономды реттеу жүйесін құра отырып, оны қазіргі кезде қарқынды дамып келе жатқан SCADA жүйелерімен байланыстыра отырып, технологиялық процесін дамыту

Техникo-экoнoмикaлық бөлiмде, күкірт қышқылын өңдеу процесін басқару жүйесін автоматты реттеу жүйесіне құpуғa кететiн жaлпы шығындapы еcептелiп, oның өтелу меpзiмi aнықтaлды. Экoнoмикaлық тиiмдiлiгi құйылғaн қapжылық қaмтaмacыздaндыpуын тез және тoлықтaй өтей aлaды.

Өміртіршілік қaуіпcіздігі бөлімінде күкірт қышқылы өндірісіндегі желдетудің және шудың есептепмелері жүргізілді. Ауаны тазарту өндіріс, жұмыс орындарында, қалыпты технологиялық процестің жүруіне қажетті микроклиматты қамтамасыз етеді Өндірістік қондырғының шығаратын шуын төмендету шараларын қарастырдым.

Қысқартулар тізімі

ЕБ – екі есе байланысу

ЕС – екі есе сіңіру

Д – дозатор

П – пеш

В – вентилятор

ҚҚ – қалпына келтіру қазандығы

Ц – циклон

Э – электорфильтр

ЖМ – жуып тазартаын мұнара

Т – тоңазытқыш

КП – кептіргіш мұнара

СБ – субүріккіш

ЖА – жылу алмастырғыш

ОС – олеум сіңіру

МС – моногидрат сіңіру

Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Амелин А.Г. Производство серной кислоты. - М.: Химия, 1964.

2. Васильев Б. Т., Отвагина М. И., Технология серной кислоты. - М.:Химия, 1985.

3. Малин К.М., Аркин И.А., Боресков Г.К., Слинько М.Г. Технология серной кислоты. - М.: Госхимиздат, 1984.

4. Соколов Р.С. Химическая технология. Учеб. пособие для вузов. Т.1. - М.: Гуманитарный издательский центр ВЛАДОС, 2000.

5. Справочник химика/ Пышнограева И.С. - М.: ТКО АСТ, 1999.

6. Справочник сернокислотчика/ Малин К.М. - М.:Химия, 1971.

7. Ченцов И.В. Технология важнейших отраслей промышленности. Ч.2. - Минск: Вышэйшая школа, 1977.

8. Большая энциклопедия эрудита. - М.: Махаон, 2005.

9. Брайловский С.М. и др./Химическая промышленность, 1995.- №7.

10.Челноков А.А. Основы промышленной экологии. - М.: Высш.шк, 2001.

11. Энциклопедия. Россия: физическая и экономическая география. - М.:Аванта+, 2001.

12. Николайкин Н.И., Николайкина Н.Е. Экология/ Учебник для вузов. - М.: Дрофа, 2004.

13. Михнюк Т.Ф. Охрана труда и основы экологии. Учеб.пособие. - Минск.: Вышэйшая школа, 2007.

14. Туманов К.С./ Промышленные АСУ и Контроллеры// Управление современным сернокислым производством.- 2005.

15. Малкин И.З./ ЭКиП//Утилизация сернокислых промышленных отходов. - 2003.

16.Атрощенко В.И. и др. −Химическая технология, 1999,

Свойства некоторых загрязняющих веществ. Диоксид серы

17. http://www.ecolife.org.ua/data/tdata/td2-13.php

18. http://www.newchemistry.ru - Новые химические технологии.

19. Ж.С. Абдимуратов. Еңбекті қорғау және тіршілік қауыпсіздігі. Алматы 2013 жыл.

20. Т.Е. Хакимжанов. Еңбек қорғау. Алматы 2008 жыл.

21. С.М Байзакова, А.А. Торгаев. Өміртіршілік қауыпсіздігінің негіздері. Алматы: АЭжБУ, 2013 – 57б.

22. Т.Е. Хакимжанов. Өмір тіршілік қауіпсізігі. Алматы 2002 жыл.

57