2.2.3 Шығын коэффициентін есептеу

Химиялық өндірістердің экономикалық тиімділігі және жаттығу мақсаттылығы техноэкономикалық көрсеткіштерін анықтайды, өнімнің, шикізаттардың және аппараттың өнімділігіндегі ең маңызды шығын коэффициенті, процесстің қарқыны және химия өндірістердегі экономикалық тиімділігі.

Шикізаттың әрбір түрінің шығынын, шығын коэффициенті деп атап (А) және текше метрлерде (м3), тонналарда (т), килограммда (кг), білдіріп жатыр.

FeS2 + 11O2 → 8SO2 +2Fe2O3

Атеор.=4·Mr(FeS2)/8·(MrSO2)=4·120 кг/кмоль / 8 ·64 кг/кмоль = 0,9375

Акол = m (FeS2 колчедан) / m(SO2) = 40 т / 29,87 т = 1,3391

Апир= m (FeS2 пирит) / m(SO2) = 28 т / 29,87 т = 0,9374

АО = m (О2) / m(SO2) = 30,81 т / 29,87 т = 1,03147

Аауа= m(ауа) / m(SO2) = 132,23 т / 29,87 т = 4,427

2.2.4 Күкірт диоксидтің шығуын есептеу

FeS2 + 11O2 → 8SO2 +2Fe2O3

νSO2 / νFeS2 = 8 / 4 = 2 / 1пр.SO2 = 29,87 т; mпр.

FeS2 = 40 т; Mr(SO2) = 64 кг/кмоль;

Mr (FeS2) = 120 кг/кмоль.

Теориялық шығу :

64 / 120 = 1,066

Нақты шығу :

87 т /28 т = 1,067

Тәулігіне 40т колчеданнан, 29,87т күкірт диоксидінің(SO2) шығытынын заттық балансты есептегенде көрсетті

Күкірт диоксиді теориялық шығуы1,066 құрады , ал нақты түрде-1, 067. Сонда күкірт диоксидтің теориялық және нақты шығуы бірдей екендігін көрсетеді.

2.2.5 Шырақ тұқылының шығуын есептеу

νFe2O3/νFeS2 = 2/4 = 1/2прFe2O3 = 18,67т; mпрFeS2 = 40 т; Mr(Fe2O3) = 160 кг/кмоль; Mr(FeS2)= 120 кг/кмоль.

Теориялық шығу: 5·160 / 120 = 0,66

Нақты шығу : 67т/28 т = 0,667т

Тәулігіне 40т колчеданнан, 18,67т (Fe2O3) шырақ тұқылының шығытынын заттық балансты есептегенде көрсетті.

Шырақ тұқылының теориялық шығуы 0,66т құрады, ал нақты түрде-0,667т. Шырақ тұқылының теориялық және нақты шығуы бірдей екендігін көрсетеді.

2.3 Гидравликалық машиналардың негізгі жұмыс параметрлері

2.3.1 Химиялық технологиялардағы насостар

Химия технологияда қолданхатын насостардың негізгі түрлеріне, центрден тепкіш, поршень және осьті насос болып жатыр. Еріткен сұйық күкіртті тарту үшін, күкіртті қышқыл өндірісі бойынша зауытта тік және көлденең центрден тепкіш насостар қолданып жатыр.

Ереже сәйкес, технологиялық жобалауда, насоспен сұйықты басқа орынға ауыстыруға, тартуға насостың күш және қуаты анықталады. Бұл мінездемелерге сәйкес насостың нақты маркасын таңдайды.

Күш энергияны мінездеп жатыр, тартылатын ортаны бірлік салмағын насоспен хабарласатын хабарлайды және формуламен есептеуге болады :

Н = НГ + (р2 - р1)/ρg + hвс + hH,

hвс - сіңетін құбырдың гидравликалық кедергісі hH (1 м.ст.сұйық), hH – айдайтын құбырдың гидравликалық кедергісі р2 - р1 - аппараттың артық қысымы, ρ- сұйықтар тығыздығы, НГ –сұйық көтерудің геометрикалық биіктігі.

Электр қозғағыштың қуаты мына формула бойынша болады N=Qρgh/(1000η)

Q - уақыт бірлігінде машинамен басқа орынға ауыстыратын орталар саны, η - (ПӘК) насостардың пайдалы әсерлер коэффициенті.

N қуатты кем дегенде 25% артығымен алады , онда керекті қуатты былай есептейміз: N1=1,25∙N.

2.3.2 Насосты есептеу

Н-6 насоспен айдалатын тығыздығы 1,84 г/см3 күкіртті қышқылы,

Ж-6 жиналу корынан МС-2 моногидратты сорғышқа суландыруға айдалып жатыр. НГ м сұйық көтерілуінің геометриялық биіктігі. Электр қозғалтқыштың қуатын анықтау үшін , күкіртті қышқылын Q м3/ч көлемде айдайтын насос таңдау керек.

Берілгені: сору және босату бөлімдеріндегі қысым p1 = p2 =101,3 кПа

НГ = 12м сұйықттықты көтерудің геометриялық биіктігі, hвс – үйкеліс кедергілерін жеңуге құрған күш және сіңетін және бастырмалатқыш жолдарындағы жергілікті кедергілерді , н = 3мвс = 1м

ρ = 1840 кг/м3= 18 м2 – абсорбер бөлімінің аумағы

20м3/сағ суландырулар тығыздық

Суландырудың осы тығыздықғында, суландыруға берілетін қышқылдар саны: Q = 18∙20 = 360 м3/сағ

9ХП-9 насосын таңдаймыз, өнімділігі 530 м3/с, сұйық бағанының напоры 37м, ПӘКη=65 %. Электр қозғалтқыштың пайдалы қуаттылығын табамыз: = 360.1840.9,81.16/1000∙3600∙0,65 = 44,4 кВт

Электр қозғалтқыштың қуаты артығымен алынады: =N∙1,25=44,4∙1,25= 55,5 кВт.

Яғни 360 м3/сағ көлемде күкірт қышқылын айдау үшін қуаттылығы 55,5 кВт болатын центрден тепкіш насос керек