Есеп № 12 р. Поселкасындағы шахталық құдықтың суынан

1. Шахталық құдық тереңдігі көлденең тіліктен, артық сумен жабдықтау мақсатында, жер асты суларын жинауға арналған тік кен қазбасы. Шахталық құдық алғашқы тегеурінсіз сулы қат қабаттан су алу үшін орнатылады. Басын, бағанын және су өткізбейтін бөліктермен қамтылған құдыұтың дөңгелек н/е төртбұрыш формалы шахтасы б/ы. Шахтаның қабырғалары тығыз, саңылаусыз болуы тиіс, құдық беткі ағындардың және қалқыма сулардың екеуінен жақсы оқшаулануы тиіс. Құдықтың қабырғаларын әрлеу үшін бетондалған н/е темір бетонды сақина, тас, кірпіш, ағаш қолданылады. Құдықтың қабырғаларын қаптауға суды және қоспалары жоқ арнайы тасқажет. Шахталық құдықтардан суды көтеру үшін әртүрлі құрылымы бар сорғыштар пайдал/ы. Бір н/е екі тұтқасы бар қақпа, бір н/е екі шелекке арналған дөңгелегі бар қақпа, мықты бекітілген шелегі барқол шығар ағашын қондыруға б/ы. Құдықтар үшін орын қапталған н/е ластануы мүмкін мынадай көздерден келетін жер асты суларының тасқынынан 50 м жоғары алыстатылған, ластанбаған биіктеу учаскеде таңдайды: әжетханалар, қоқыс төгілетін орын, тыңайтқыштардың және улы химикаттардың қоймалары, өндірістік ұйымдар, канализациялық құрылыстар, ескі қорғаусыз қалған құдықтар, мал қоралар, адамдарды және жануарларды көметін орындар. Құдықтар тұрғын үйлерден 100 м алыс қашықтықта орналасуы тиіс. Коли индекс бір литр судағы ішек таяқшасы тобының бактериялар саны. Мөлдірлігі мөлдір деп саналады, егер 30 см су қабатын Снеллен шрифті анық оқылса. Тұрғындарға берілетін су мөлдірлігі 30 см төмен болмауы тиіс. Егер ол 30 см төмен б/са, онда бұл суды тұтынуға болмайды ж/е бұл судың ластанғанын көрсетеді. Түстілігі – табиғи (темір тұздары, су өсімдіктерінің гүлденуі) н/е ластану салдарынан болуы мүмкін. Түстілігі эталон шкаласымен салыстыру арқылы анықталады. Судың табиғи қасиеті, су құрамындағы гуминдік заттар әсерінен сары түстен қоңыр түске дейін түсі б/ы мүмкін. Гуминдік заттар топырақтағы органикалық қосылыстардың ыдырауы кезінде түзіледі, одан шайылып шығып ашық су көздеріне түседі. Судың иісі 20°С та және 60° қа дейін қыздырғанда екі баллдан аспауы керек. Иісі 5 баллдық бағана б/ша бағаланады: 0 – иісі болмайды, 1 – өте әлсіз, 2 – әлсіз көңіл аударылмайды, 3 – иісі байқалады, оңай байқауға болады, 4 – иісі айқын суды ішу мақсатында жағымсыз етеді, 5 – иісі өте күшті суды ішу мақсатында жарамсыз етеді. Дәмі мен дәмділігі – 5 баллды бағанамен анықталады. 20° 2 баллдан аспау керек. Мөлдірлігі б/ша сай келмейді: нормада 30 см б.к. Органолептикалық қасиеттері б/ша да сай емес, нормадан көп (норма екі балл) және иісі жер иісті. Коли индексі нормадан жоғары (норма үш). Тек түстілік көрсеткіш б/ша ғана нормаға сай. Бұл су органолептикалық және эпидемиологиялық көрсеткіштері б/ша қолайсыз және бұл суды ауыз су ретінде қолд. болмайды, тек техникалық мақсатта пайд.б/ы. Егер суды ауыз су ретінде пайдалану керек болса, онда оны дезодорациялау керек және залалсыздандыру керек. Суды дезодарациялау д/з суға органикалық емес қосылыстардың екеуіне байл/ы п.б. иісі мен дәмділігін жойып, оның минералдық құрамын жақсарту үрдісі. Әдістері: а) суды калий перманганатымен н/е сутегінің асқын тотығымен өңдеу. Б) суды активтелген көмірмен өңдеу. В) аэрация. Суды залалдану бұл судағы патогенді микроорг-р арқылы инф. Берілмеу үшін жүрг. Бірнеше әдістері бар: хлорлау, озондау, УК сәулелендіру т.б.

2. 2010ж 28 шілде № 554 «Су көздеріне, шаруашылық ауыз сумен жабдықтауға, мәдени тұрмыстық су пайдалану орындарына және су нысандарының қауіпсіздігіне қойылатын сан эпид талаптар».