Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Нәкый Исәнбәт - Татар халык табышмаклары.doc
Скачиваний:
5
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
298 Кб
Скачать
☆

VIII бүлек. Кеше, аның әгъзалары

* Зур мичкә. Зур мичкә өстендә кечкенә мичкә, Кечкенә мичкә өстендә кара урман. (Кеше гәүдәсе)

* Бер бүкәндә җиде тишек. (Баш)

* Кары күренмәгән кара урман. (Чәч)

* Ике агай суга бара, Берсен берсе уза бара. (Аяклар)

* Өй түбәсендә чаңгы юлы. (Чәч юлы)

* Кечкенә генә сарай, Эчендә бии утыз ике малай. (Авыз һәм тешләр)

* "Ач!" − дисәң, ачыла, "Яп!" − дисәң, ябыла. (Авыз, иреннәр)

* Кечкенә генә җилкапка, Ачыла да ябыла. (Авыз, иреннәр)

* "Ти", − дисәң, тими, "Тимә", − дисәң, тия. (Авыз, иреннәр)

* Кечкенә генә мич астында кызыл ут яна. (Авыз һәм тел)

* Оясыннан чыгып өрә дә кереп кача. (Авыз, тел)

* Үзе сөяксез, Сөйләгән сүзе хисапсыз. (Тел)

* Сөйдергән дә шул, Биздергән дә шул, Иң татлы да шул. Иң ачы да шул. (Гел)

* Ике туган игез, Икесе дә тигез. (Ике кул)

* Ике учымда ун бала. (Ике кулдагы бармаклар)

* Ике ананың ун баласы, Бар да бер исемле. (Ике кул, бармаклар)

* Бер ананың биш баласы, Кайсын тешләсәң, шунсы авырта. (Кул һәм бармаклар)

* Багана башында биш такыя. (Кул, бармаклар)

* Биш туган бергә яши, Берсеннән-берсе кечерәк. (Бармаклар)

* Без − ун агай, Уныбызга бер исем. (Ике кулдагы бармаклар)

* Өй эчендә биш бала, Билгесендә биш тана. (Кул, бармаклар, тырнаклар)

* Таралгач − биш, Җыелгач − бер. (Бармаклар, йодрык)

* Үлгәнче үзең белән, Күрмисең күзең белән. (Иңсә)

* Җәрәхәте юк − авырта, Төтене юк − яна. (Йөрәк)

* Икәү карап тора, Икәү тыңлап тора, Берәү сайрап тора. (Күзләр, колаклар, тел)

* Сөяге юк, ние юк, сөйләмәгән сүзе юк. (Тел)

* Кечкенә генә җилкапка ачыла да ябыла. (Авыз)

* Тия-тия дисәң, тимидер, Тими-тими дисәң, тиядер. (Иреннәр)

* Бер анада биш бала. (Кул)

* Бер агачта ике яфрак. (Гәүдә һәм колаклар)

* Яр буенда ярты алачык. (Колак)

* Бер тау тирәли ике тишек чүмеч эленгән. (Колак)

* Тау битендә бер амбар, Аның ике ишеге бар, - Бервакытта ябылмый, Көне-төне җил уйный. (Борын)

* Йоклаганда бүрәнә тарталар. (Борын тишекләре)

* Ансыз дөнья сансыз. (Тешләр)

* Кечкенә генә келәттә утыз ике капчык. (Авыз һәм тешләр)

* Кечкенә генә абзарымның Эче тулы ак тавык. (Авыз, тешләр)

* Кечкенә генә сарай, Эчендә бии утыз ике малай. (Авыз, тешләр)

* Түгәрәк күлдә алтын таш, Ау салсаң да алынмас. (Авыз, тешләр)

* Сөяк келәт, ит бастырык. (Тешләр һәм тел)

* Утыз ике ак ат, Бер чыгымчы җирән ат. (Тешләр, тел)

* Көмеш сарай эчендә Чаптар айгырым кешнидер. (Тешләр, тел)

* Сөяк абзар, кабык ишек. (Тешләр, иреннәр)

* Койма коелган, Каплап куелган, Әмма җил тормый. (Тешләр, иреннәр, сөйләшү)

* Тирән күл − суы акмый. (Күз)

* Кечкенә генә чүлмәктә Елтыр-елтыр май кайный. (Күз)

* Абыйсы белән сенлесе Күпер аркылы яшиләр, Берсен берсе күрмиләр. (Күзләр)

* Ике агай рәттән торсалар да, Бер-берсен күрмиләр. (Күзләр)

* Тәртәсе бар, аты юк, Күзләре бар, башы юк. (Күзлек)

* Бик күп укый, бер дә белеме юк. (Күзлек)

* Ике батыр. Аяк юлы ятыр. (Каш)

* Елтыр-елтыр ике таш, Уртасында кара таш. (Ике күз)

* Йөзлек астында йөз энә. (Керфекләр)

* Ялт-йолт ябыла, − Йозаксыз бикләнә. (Керфекләр)

* Түгәрәк күлем ташый. (Күз яше)

* Тау битендә бер амбар, Аның ике ишеге бар, − Бервакытта да ябылмый, Көне-төне җил улый. (Борын)

* Алтын сандык эчендә Ачылмаган хатым бар. (Ми, хәтер)