8 Дәріс. Цифрлық коммутация жүйелеріндегі сигнализация

 

Дәрістің мақсаты: студенттерге сигнализацияның негізгі ұғымдарын оқыту.

Мазмұны:

-  Сигнализацияның негізгі ұғымдары.

-  Цифрлық коммутация жүйелеріндегі сигнализация.

-  Сигнализация жүйелерінің классификациясы, ерекшеленген канал бойынша сигнализация.

Сигнализацияның негізгі ұғымдары.

Сигнализация - бұл желінің өз функцияларын орындаудағы керектi шарттар: адрес бойынша жекелеген хабарламаларды осы хабарламалардың жеткізілуіне қатысты әртүрлә шарттарды сақтай отырып үлестіру және жеткізу.

Сигнализация - бұл сигналдардың жиынтығы, жалғағыш трактілердің әртүрлі этаптағы құру және ажыратуды қамтамасыз ететін станциялар мен түйіндер арасындағы сигналдардың жиынтығы. Басқаша айтқанда, сигнализация жүйесi желідегі коммутациялық түйіндер мен станциялардың абоненттерге қызмет көрсетуде бірлесіп жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Соңғы абоненттік қондырғылар арасында жалғағыш тракт бір немесе бірнеше біртипті немесе әртипті АТСтер арасында орнатылады, олар байланысты орнату және ажырату процессінде сигналдармен алмасады.

Сигнализацияның сигналдары - бұл ақпаратты тасымалдаушы ретінде қарастырылады, белгілі бір каналға, кіріс хабарламаға немесе желіні басқару прооцедурасына қатысты болады, олар үш түрге бөлінеді:

-  сызықты;

-  басқару;

-  ақпаратты.

Сызықты сигнализация шақырысқа қызмет көрсету процессінде станцияаралық байланыс үшін станцияны линияның немесе байланыс каналының жағдайы туралы ақпаратпен қамтамасыз етеді. Бұл синалдар қосылысты ұйымдастырудың негізгі этаптарын атап көрсетеді және АТСтердегі қосқыш линиялар жабдықталатын линиялық комплектілірдің арасында кез келген сәтте таратылады. Сызықты сигналдардың құрамы коммутациялық жабдықтың түріне, тарату аппаратурасына, желінің және кейбір жекелеген бөліктерінің құрылымы мен тағайындалуына байланысты болады. Олар сызықты сигнализация каналдарымен қосылысты ұйымдастыру сәтінен бастап және қызметкөрсетілетін линияның толық босағанына дейін тура және кері бағытта беріледі. Коммутация жүйелерінде сызықты сигналдар бір звенодан басқа звеноға тізбектей беріліп және қажет жағдайда бір сызықты сигнализация жүйесінен басқасына ауысу болады. Сызықты сигналдардың тiзбектей берiлуi қосылысты ұйымдастыру процессімен анықталады.

Басқару сигнализациясы байланыс желісінде шақырып отырған абоненттің талабы бойынша қосылысты ұйымдастыруға қолданылады және шақырылып отырған абоненттің линиясының нөмірі туралы (адрестік ақпарат), АТСтердегі басқару құрылғысының жұмыс режимі туралы  желінің жұмыс режимі туралы,байланыс каналдары туралы ақпарат сақталады.Бұл сигналдардың құрамы коммутация жүйелерінің интеллектуалды мүмкіндіктеріне тәуелді. Интеллектуалдықты, қосылысты дұрыс орнатуды, сөйлесу трактының сапасын жақсартуды арттырған сайын жіберілетін ақпараттың растығын көтеру мақсатымен әрқашан кеңейеді.

Басқару сигналдарының құрамына қосылыс маршруты жайлы ақпарат, алмасуды басқару сигналдары, желіні басқару сигналдары жатады. Қосылысты басқаруда келесілері орындалады:

абоненттен шақыруды қабылдау;

-  шақырылатын абоненттiң нөмiрi туралы мәлiметтiң қабылдауы;

-   қабылданған мәлiметтiң талдауы;

-   байланыстың бағытты анықтауы;

-  АТС жалғағыш бекiтуiрек коммутацилық өрiсте және тиiстi

бағыттың iздестiру;

-  шақыртылған абонентке жауап беруде байланыстың орнатылуы;

-  тоқтату сигналын алғаннан кейін байланысты үзу.

Басқаруды сигнализация (адрестi мәлiмет) маршрут туралы сигнализацияны қосады;айырбасты басқаруды сигнализация; желiнi басқаруды сигнализация.

Маршрутизацияның сигналдарының құрамына кейбiр сигнализацияқала аралық байланыс, орнатылатын (автоматты немесе жартылай автоматты) Қосылыслардың түрi, берiлудi әдiсте басқарушы мәлiмет және тағы басқалар шақыруды дәреже, шамданған (АОН ) абоненттiң нөмiрiнiң анықтауын аппаратураның сұрау салуы туралы шақырылатын абоненттiң нөмiрiнiң цифры, станцияның коды, телефон аймағының коды, сигнализациякiредi мәлiметтiң сапалы берiлу қамтамасыз ететiн тракттiң жасауы үшiн қолданылады.

Ақпараттық сигнализация (абоненттердiң дерек беруiн сигнализация) Қосылыс анықтауын процесс туралы шамданған абоненттiң хабар қағазы үшiн қолданылады, сонымен бiрге азаттық немесе жалғағыш сызықтардың бос еместiгi және шақырылатын абоненттiң сызығы туралы. Ақпарлық белгiлерге "Станцияның жауабы - СЖ","Шақыруды жiберу - ШЖ", "Шақыруды жiберудi бақылау - ШЖБ" ,"Сигнал бос емес - СБЕ", бағыттың каналдарының бос еместiгi тағы басқалар.

Сигнализацияның ұғымы байланыс желiсiндегi (цифрларға АТС) жұмыс жасауы, 8.1-шi сурет сұрақ қатарына жатады

Сигнализация жүйелерiнiң классификациясы.

Сигнализацияның сигналдарының берiлуi үшiн каналдың байланыс желiсiндегi ұйымдары үшiн екi негiзгi әдiстер, 8.2-шi суреттердi қолданады

-  ерекшеленген канал бойынша сигнализация;

-  ортақ канал бойынша сигнализация.

Ерекшеленген канал бойынша сигнализация.

Нақтылы канал пайдалану үшiн қандай болмасын қажеттi сигнализацияның сигнализацияы ерекшеленген канал бойынша сигнализациялардың жанында қажеттi бұл канал бойынша берiледi немесе ақпараттық каналға қатты бекiткен ерекшеленген канал бойынша жіберіледі.

 

 

8.1 сурет - Сөйлемдік сигналдардың  өтуі және АТСЦ болатын сигналдарлың сигнализациясы

 

 

8.2 сурет - Сигналдардың сигнализациясы үшін каналдарды бөлу әдісі бойынша сигнализация жүйелерінің классификациясы

 

Егер берiлудi канал аналогты түрде  берілсе, онда ерекшеленген канал бойынша сигнализация үш әдiсте бөлшектенедi:

- (жолақтағы сигнализация, жолақ iшiндегi сигнализация) әңгiме жиiлiктерiнiң жолағындағы сигнализация. үйреншiктi анналогты телефон каналының жолағы шектi жиiлiктердiң физикалық каналы үшiн 3, 1 кГцтi құрайды, 300 Гц және 3400 Гцтер болып табылады; мұндай канал үндес жиiлiктiң каналы каналйы атауы болады. Демек, сигнализацияның сигнализацияын жолақтағы сигнализацияның жанында телефон соғулары үшiн олардың 3,1 кГцтi жолағында алып беруге мүмкiндiк берер едi, сапамен қажеттi параметрлер алуы керек;

- (жолақ, суыртпақта сигнализациясы сигнализация тыс) әңгiме жиiлiктерiнiң жолағы сигнализация тыс. Сигнализацияның сигналдарының берiлулерi үшiн ақпараттық каналға ақпараттық каналдың жолағы өткiзу жолағын тыс болатын қатты тiркеулi каналды қолданылады. Торлығы сигнализацияның жүйелерi үшiн ақпарлық белгiнi өткiзу жолағы жоғары орналасқан каналды қолданылады;

- аралас сигнализация. Сигнализацияның сигналдардың бiр бөлiгi мұндай сигнализация жүйелерiнде ақпараттық канал жолақтың iшi берiледi, бөлiк - оның жолағы тыс. Мысалмен (қоңырауды сигнал) шақыру сигналына 50 гцтi жиiлiкте ақпарлық белгiнi жолақ тыс берiлген кәдiмгi телефон аппараты үшiн қолданушы сигнализация жүйесi қызмет көрсете алады.

Егер берiлудi канал цифрларға болып табылса, онда сигнализацияның сигналдарының берiлуi үшiн (ӘРК ) каналдардың уақытбөлгіш жеке цифрларға канал, немесе бiрiктiрумен берiлудi жүйенiң цифрларға каналы қолданыла алады.Сигнализацияның екi негiзгi әдiстерi жеке цифрларға каналдың қолдануында қолданыла алады:

- (сигналдардың кодпен жазылған дауыстауларын беру үшiн ең қолайлы) такты интервалдардың жанында сигнализацияның сигналдарының берiлуi үшiн мерзiмдi қолданылатын нышандардың дауыстауларына сигнализация;

- сигнализацияның мәлiметiнiң жанында такты интервалда үнемi берiлген жыралық интервалдағы сигнализация жыралық интервалда болады.

Сигнализацияның ерекшеленген каналы ЦЖТ қолдануда ретiнде қолдану үш әдiстері болуы мүмкiн:

- бiр канал үшiн нышандардың дауыстауларына сигнализация;

- (мысалмен әрбiр каналға нышандардың дауыстауларын қызметтiк мәлiметтiң 8 битi және 8 битте болатын ITT 1240-шi станцияның iшкi Цсбiнiң қалыбы қызмет көрсете алады) жыралық интервалдағы сигнализация;

-сигнализация үшiн жеке каналдардың сигнализациясының сигналдарының тұрақты берiлуi үшiн бөлiнуi бар жеке жыралық интервал оны iшкi каналдарына адыраятында көтерiп шығарылған сигнализация. Мысал: еуропалық ИКМ-30/32 - көтерiп шығарылған сигнализацияның iске асыруы үшiн қасында циклдегi төрт битi әрбiр сөйлеу каналдың сигнализациясының сигналдарының берiлуi үшiн кезекпен жеткiзiлiп берiлетiн 16-шы - жыралық интервал жеткiзiлiп берiледі.