Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
сағындыкова дәрілердің дәріханалық технологиясы201-432.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

енгізілетін дэрілік түрлердің ерекше тобына жатады. Көлемі 100 мл және одан көп болатын шаншуга арналган ерітінділер инфузиялық (лат. infusio -кұю) деп аталады.

Қазіргі кезде медициналық өнеркәсіп денсаулык сактау орындарыньщ инфузиялык препараттарға қажеттілігін камтамасыз ете алмайды. Глюкоза ерітіндісімен қажетгілік 7%, натрий хлоридының изотондық ерітіндісінен -10%, тұзды ерітінділермен - 20-30% канағаттындырьшады, ал натрий гидрокарбонаты ерітіндісі өнеркэсіпте тіпті шығарьшмайды. Сондьгқтан, негізі күш өнеркэсіпке Караганда инфузиялық өнімдерді 40 есе жоғары өндіретін дэріханаларға түсіп отыр. Инфузиялық ерітінділер дэріханалардың экстемпоралдық рецептурасының, 12-25%, аурухана жэне ауруханааралық дэріханалар экстемпоралдық рецептураның 40-45% кұрайды.

Дәрілік заттарды тері арқылы енгізуді (1785 жылы) дэрігер Фуркруа айтқан болатын. Ол скарификатордың көмегімен теріде кесік істеп жэне алынган жараларға дэрілік заттарды ысқылаган. Алғаш рет дэрілік затгардың ерітінділерін тері аркьшы жіберуді 1785 жьшдың басында Владикавказ әскери госпитальдіц дэрігері Лазарев жасаған. Ол үшін барометрлік түтіктің бір бөлігін поршенімен алып, бос үшына инеге дейін созьшған күміс үштік бекіткен. 1852 жылы чех дэрігері Правац казіргі заманғы шприц конструкциясын ұсынган.

Дэрілік препараттарды енгізу жеріне байланысты инъекцияның эр түрі (тері ішіне, тері астына, бүлшық етке, кан тамырға, жүлын-милы, ми сауьгт ішілік, кұрсақ ішілік, плевра ішілік, буын ішілік) колданьшады.

Тері ішілік (injectiones in rracutaneae) инъекция. Инъекцияның бүл тэсілінде ине тек эпидермисті тесу арқылы сұйъіқтық (02-0,5 мл) эпидермис пен дерма арасындағы кеңістікке енгізіледі.

Тері астылык инъекция (injectiones subcutaneae). Ерітінділер 1-2 мл көлемде тері асты клетчаткаға енгізіледі. Тері астына сулы жэне майлы ерітінділер, сонымен катар суспензиялар жэне эмульсиялар енгізіледі.

Бүлшык етке енгізілетін инъекция (injectiones intramusculares). Сүйыктык (1-2 мл) қалың бүлшық етке енгізшеді. Кей жагдайларда 50 мл-ге дейін сүйыктык енгізіледі. Сулы, майлы, суспензиялар жэне эмульсиялар түрінде енгізіледі.

Қан тамырына енгізілетін инъекция. Қан тамырына енгізілетін (injectiones intravenosae) жэне артерияга енгізілетін (injectiones intraartherieales) инъекциялар жатады. Бүл кезде ерітінді куре тамырга (жиі шынтак) немесе артерияга (сан, иық, ұйқы) енгізіледі. Бұл жагдайда дәрілік заттың әсері тез (1-2 секунд) көрсетіледі. Инъекцияны кан тамырына енгізу тәсілі қанға ore коп молшерде сұйықтық енгізуге мүмкіндік береді. Мысалы, физиологиялык ерітінділер кейде үш литрге

Химиялық стерильдеудің ерітіндімен стерильдеуінде бақылау параметрлік эсер етуші заттың бастапқы жэне жұмысшы ерітінділердегі кұрамын, сонымен бірге жұмысшы ерітіндінің температурасы аныктау арқылы жүргізіледі.

Стерильдеудін жана әдісі температураны бірден төмендету, немесе жоғарылатуға негізделген. Микроорганизмдер температураның бірден өзгеруіне өте сезімтал болады. Объектіні 155-160°С дейін 20-40 секунд жылдамдыкта кыздырады, 0,25 секунд уақыт ұстап, 50-40 секунд жылдамдықпен температураны тез төмендетеді. Барлық процесс 5 секунд аралыгында жүргізіледі Бұл кезде микроорганизмдер өліп, ал дэрілік заттар ыдырап үлгермейді.

Дәріханада дайындалатын инъекциялық дәрілік препараттардың стерильділігін бақылау, ҚР ДСМ санитарлық бас дәрігерінің 25.04.2002 ж. № 9 «Дэріхана ұйымдарын орналастыру, жабдықтау және пайдалану, санитарлық ережелері мен нормалары» бү_йрыгының 12 қосымшасына сэйкес санитарлық-эпидемиялық станцияларда (СЭС) жүргізіледі. СЭС тоқсанына екі рет инъекциялык ерітінділердің, коз тамшыларының, оларды дайындауға қажетгі инъекциялык сулардың стерильділігін бақылайды; тоқсанына бір рет іріктеп суды жэне инъекциялы ертінділерді МФ XI басылымьша сәйкес, пирогендікке тексереді.

Бақылау сүрақтары:

  1. Қандай дәрілік түрлер асептика жағдайында дайындалады?

  2. Стерильденген обьектерді бакылау қандай нормативтік қүжаттар негізінде жүргізіледі?

  3. Дәріханаларда асептика жағдайлары калай үйымдастырылады?

  4. Дэрілік түрлер технологиясында стерильдеудің каңдай әдістері колданьшады?

  5. Термиялық стерильдеу қалай жүргізіледі?

  6. Термиялық стерильдеуді бақьшаудың кандай эдістері бар?

  7. Агынды бумен стерильдеуде неліктен каныққан буды колданады?

  8. Дэріхана жағдайында фильтрлеп стерильдеудің мүмкіндіктері мен перспективалары қандай?

  9. Ультракүлгін сәулелермен стерильдеу дәріхана жағдайларыида калай жүргізіледі?

10. Шаншуга арналган дәрілік түрлердің пирогенділігі қандай кауіп тудырады?

5.2 Шаншуга арналган дәрілік түрлер

Шаншуга арналган дәрілік түрлер ағзаға шприц аркьшы тері немесе кілегей қабаттарын бүтіндігін (injectio-впрыскивание) бұзу аркьшы