Файловый архив студентов. Файловый архив студентов.
1331 вуз, 5514 предмет.
/ Регистрация
FAQ Обратная связь Вопросы и предложения
Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Казахский национальный медицинский университет им. С.Д. Асфендиярова
Предмет:
[НЕСОРТИРОВАННОЕ]
Файл:
сағындыкова дәрілердің дәріханалық технологиясы201-432.doc
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆
►Содержание►

затгардьі консервант, түрактандырғыш, буферлі еріткіштер, пролонгаторлар ретінде колдану;

  1. Коз тамшыларынын технологиясында кандай жагдайда концентрлі ерітінділер колданылады? Олардыц дайындалу жэне сакталу шарттары.

  1. Коз тамшылары мен козге арналган ерітінділердің сапасын багалау.

  2. Коз тамшыларын буып-туто жэне орамдау ерекшеліктері.

  3. Коз жагар майларына кандай талаптар қойылады?

  1. Коз жагар майларында қолданылатын негіздер жэне оларды стерильдеу жолдары.

  1. Дэрілік заттар негізге калай енгізіледі?

  2. МФ X басылымьша кандай кез жагар майлары енгізілген?

  1. Дерматологиялық жэне коз жагар майлары технологиясының ұксастығы неде?

  2. Козге арналган дэрілік түрлердің сапасын жэне технологиясын жетілдіру кандай багытта жургізіледі?

5.4 Қүрамына антибиотиктер кіретін дәрілік түрлер

Көптеген дәрілік заттардың ішінде антибиотиктер бактериялык инфекцияны емдеу үшін колданылатын негізгі зат болып табылады. Қазіргі медициналық іс-тэжірибеде колданьшатын антибиотиктердің арсеналы кең. Олардын көбісі өндірісте лиофилизацияланған үнтақ түрінде металл қалпақпен жабылган флакондарда шыгарьшады. Осы үнтактар дәріханада дэрілік түр дайындау үшін колданылады. Антибиотиктер рецепте ерітінділер (козге жэне мұрынга арналган), жагар майлар, суппозиторийлер жэне баска дэрілік түрлер ретінде жазылуы мүмкін.

Қүрамына антибиотиктер кіретін дэрілік түрлер технологиясы, сол дәрілік түрлер басқа дэрілік заттармен дайындалатын технологиялык тэсіл бойынша жүргізіледі. Сонымен қатар қүрамына антибиотиктер кіретін дэрілік түрлерді дайындау кезінде төмендегі жағдайларды ескеру керек:

  • антибиотиктер ферменттердің эсерінен (мысалы, пенициллиндер пенициллиназаның эсерінен), өзінің белсенділігін жогалтады. Сондыктан күрамына антибиотиктер кіретін дэрілік түрлер асептикалык жагдайда дайындалады;

  • негізінен антибиотиктер суда ериді. Олардыц сулы ерітінділері жеткілікті түракты емес. Сондыктан дэрілік препараттардың құрамына суспензия түрінде енгізу дұрыс;

  • көптеген антибиотиктер кышқылдар және сілтілер эсерінен гидролизге үшырайды, сондыктан антибиотиктердің дэрілік препараттагы түрактылыгы ортаның рН мэніне байланысты болады. Антибиотиктердің инактивациясы сонымен қатар этанолдың, глицеринніц, ауыр металлдар тұздарының қатысында да жүреді;

Кесте 22

Көз тамшылары мен ерітінділерініц сапасын камтамасыз ететін күралдар мен тәсілдерінін көрсеткіштері

Сапа көрсеткіштері

Қамтамасыз ететін тэсілдері жэне кұралдары

1

2

Стерильділік (орауышты ашканга дейінгі)

Асептикалык жагдайда дайындау, стерильдеу

Микрсюрганизмдерге тұрактылығы (орауышты ашканнан кейін)

Ерітінділер кұрамына консерванттар енгізу

Химиялық тұрақтылык

Ерітінді кұрамына буферлі еріткіштер, антиоксиданттар жэне баска тұрактанғыштар енгізу

Комфорттылығы (көзге арналган ерітінділердің осмостық қысымы жэне рН мәні көз жасы сұйыктығына сэйкес келуі)

Ерітінді курамына изотондаушы заттар, буферлі еріткіштер енгізу

Әсерін ұзарту

Ерітінділер курамына пролонгаторлар енгізү

Механикалык қоспаның болмауы

Фильтрлеу

Рационалды орауыш

Тамызгыш -флакондар

  • көз тамшылары мен ерітінділерінің сапасын бағалауда, эсіресе, олардың стерильділігін тексергенде адекватты экспресс бакылау эдістерін жете зерттеу;

  • көз тамшыларын, ерітінділерін, жагар майларын радикалды жетілдіру, оларды бір рет қолданьшатын орауыштагы дайын дэрілік кұралдар ретінде шыгару.

Бақылау сүрактары:

  1. Көзге арналган дэрілік түрлер қалай жіктеледі?

  2. Көз тамшылары мен көзге басуга арналган ерітінділердің стерильділігін қалай қамтамасыз етеді?

  3. Шаншуга арналган ерітінділер мен коз тамшыларын сапасын багалау көрсеткіштері бойынша салыстырыңыздар.

  4. Козге арналган ерітінділерді тұрактандырудың кандай жолдары бар?

  5. Коз тамшысының инстилляциясы салдарынан пайда болатын жағымсыз әсерлерді жоюдың қандай жолдары бар?

  6. Коз тамшыларын механикалык қоспалардан қалай тазартады?

кышкыл ортада тұракты, бірақ күшті қышкьілдар мен сілтілер ерітінділерінде қыздырған кезде жеңіл бүзьшады. Левомицетин сілтілі ортада гидролизге ұшырайды. Полимиксин М сульфаты кышқылды ортада тұракты жэне сілтілі ортада ыдырайды.

Антибиотиктермён дәрілік түр дайындаган кезде олардыц эртүрлі еріткіштермен сыйымдьшығын ескеру керек. Мысалы, грамицидин ампулада 2% спиртті ерітінді түрінде шыгарьшады. Оның емдік ерітіндісін алу үшін 100 есе 70% спиртпен, шаншуга арналган сумен немесе кэдімгі ауыз суымен сүйылтады. Левомицетин де спиртте жеңіл ыдыраусыз ериді.

Пенициллин тұздары спиртпен эрекеттесіп, антибактериалды касиеті жоқ, пеницилл кышкылының күрделі эфирлерін түзеді.

Антибиотиктермен дәрілік түрлер дайындау. Пенициллиндер -эффективтілігі жогары, ульшығы томен антибиотиктер. Пенициллиндерді қолдану кезінде олардың агзадан тез бөлініп шығатынын ескеру керек, сондыктан оларды міндетті түрде тэулігіне 4-5 рет белгшейді. Енгізу санын дозасын жоғарылату арқылы кысқарту негізсіз, себебі сирек енгізу кезінде қанда да, зақымдалу ошағында да антибиотиктің терапевтік концентрациясын түракты үстап түру мүмкін емес. Дэріханада пенициллиндермен жиі: көз, мұрын жэне қүлақ тамшылары, қуыстарды жууға арналган ерітінділер, ұнтақтар, сеппелер, козге арналган жэне дерматологиялық жагар майлар дайындалады.

Құрамына пенициллин кіретін дэрілік түрлерді, баска антибиотиктер секілді, пенициллинді пенициллиназадан қорғайтын, асептикалык жагдайда дайындау керек.

Қуыстарды жууга арналган бензилпенициллин түздарының ерітінділерін жэне көз тамшыларын асептикалык жагдайда. натрий хлоридінің изотондык ерітіндісінде дайындайды.

Rp.: Benzylpenicillini-natrii 200 000 ED

Solutionis Natrii chloridi isotonicae 150 ml M.D.S. жараны жууга

Есептеу:

N21 кестеге сэйкес 1000 000 - 0,65 бензилпенициллин натрий түзы 200 000 - х

х = 0,13 бензилпенициллин натрий

Натрий хлориді 0,9- 100 мл

х-150мл х=^0 = 1,35г.

100

  • антибиотиктер көптеген дэрілік және көмекші заттармен әрекеттеседі, сондыктан күрделі жазылымдарда компонентерінін сыйымдылыгын аса мұқият тексеруді кажет етеді;

  • көптеген антибиотиктер термолабильді, сондыктан термиялык стерильдеуге төзімсіз;

  • құрамында антибиотиктері бар дэрілік препараттар, антибиотиктердің касиетіне жэне олардың тазарту дэрежесінің төмендігіне байланысты, сақтаған кезде түрақсыз. Антибиотиктер рецептерде кебінесе эсер ету бірлігімен (ӘБ) беріледі.

Антибиотик ұнтагының салмагын аныктау үшін, антибиотик белсенділігі мен оның салмағының арасындағы, эсер ету бірлігімен белгіленетін, байланысқа негізделген есептеу бойынша жүргізеді (кесте 23).

Антибиотиктерді таңдау дерттің барысының клиникалық ерекшеліктеріне жэне оның ауырлығына байланысты жүреді.

Кез келген дэрілік препаратты, эсіресе егер компоненті антибиотик болса, дэрілік түрді ғылыми негізделген эдіспен дайындаудың үлкен маңызы бар.

Дайындау әдісі дәрінің химиялык қүрамының, физикалық күйінің жэне фармакологиялык эсерінің өзгермеуін дайындау процессі кезінде, сонымен қатар сақтау жэне қолдану кездерінде камтамасыз ету керек.

Кесте 23

Антибиотиктердін 1000000 эсер ету бірлігініц олардын са.імағына катынасы

N

п/п

Антибиотиктердің атауы

Салмагы,г

1

Ампициллин

0,58

2

Бензилпенициллин калий (натрий) тұздары

0.65

3

Бензилпенициллин новокаин тузы

0,90

4

Канамицин

1,23

5

Моном ицин

1,00

6

Стрептомицин сульфаты (хлориді)

1,25

7

Фенокси метилпен ицилл и н

0,65

8

Хлортетрациклин гидрохлориді

1,00

9

Эритромицин

1.11

Антибиотиктердің бір-бірімен, сонымен катар баска дэрілік заттармен сыйымдьшығын білу терапевтік тиімділікті камтамасыз етуге кажет. Бензилпенициллин түздары қышқылды, сштілі реакциялы заттармен сыйымсыз, себебі дәрілік заттардың мүндай үйлесімі антибактериалды қасиетке ие емес. Стрептомицин сульфаты әлсіз

Бензилпенициллинмен жэне де баска антибиотиктермен жагар майлар коз іс-тәжірибесінде жэне дерматологияда колданьшады. Пенициллин жагар майына ФС 42-84-72 бекітілген. Қүрамы: Бензилпенициллин натрий тұзы 0,65 Сусыз ланолин 20,0г Медициналык вазелин 100,0 дейін.

Егер рецепте негіз көрсетілмесе, сусыз ланолин мен вазелиннің коз жагар майына арналган (4:6) коспасы колданьшады.

Дэріхана жагдайында бензилпенициллин түздарын негізге суспензия түрінде енгізеді, себебі антибиотиктің сулы ерітінділері тұрақсыз.

Rp.: Benzylpenicillini kalii 100000 ED Basis unguenti 10,0 M.D.S. Коз жагар майы

Есептеу: 1000000 - 0,65

100000 - х х = 0,065 «0,06 бензилпенициллин натрий

Антибиотикті негізге суспензия түрінде енгізеді жэне суспензиялык жагар май ережелеріне сай құрғақ заттыц мөлшері 5% дейін болган жагдайда, оны негізге сэйкес сүйықтыкпен ысқьшап, негізге қосады. Жазылым бойынша негіз көмірсутекті, сондыктан дэрілік затты вазелин майымен ысқылайды.

Вазелин майын Дерягин ережесіне сай құрғақ заттыц жартысындай молшерде алады (0,06:2=0,03г).

0,03 вазелин майын тамшыга айландырады:

1г-51 т

0,03 - х х = 1,5 тамшы» 2 т.

БП

Benzylpenicillini kalii 0,06 Olei Vaselini guttas II

Basis unguenti 1Q.Q

Мж= 10,06

Технологиясы. Асептикалык жагдайда стерильді келіде 0,06 г бензилпенициллин калий түзын 2 тамшы вазелин майымен ысқылап, бөлшектеп стерильді негізді қосады. Біртекті масса алынганша араластырып, босататын қүтыға ауыстырады. Тыгындап, ҚР ДСМ 26.08.93 № 90-П бүйрығына сай безендіреді.

БП

Aguae pro injectionibus 150 ml Natrii chloridi 1,35 Benzylpenicillini natrii 0,13 V« = 150 ml

Технологиясы: Асептикалык жагдайда стерильді косымша ыдысқа 150 мл шаншуга арналган суды өлшеп қүйып, онда 1,35 г натрий хлоридін ерітеді, фильтрлейді. Тыгындап, 120°С 12 минут стерильдейді, салқындатып, асептикалык жагдайда 0,13 бензилпенициллин натрийді ерітеді. Тыгындап, ҚР ДСМ 26.08.93 № 90-П бұйрығының талабына сэйкес безендіреді.

Бензилпенициллинмен көзге арналган тамшылары да асептикалык жагдайда натрий хлоридінің изотонды ерітіндісінде дайындалады.

Rp.: Benzylpenicillini natrii 100 ООО ED

Solutionis Natrii chloridi 0,9 % - 10 ml Misce. Da. Signa. 2 тамшыдан 3 рет екі көзге

Есептеу:

1000 000 ӘБ-0,65

100 000 - х х=0,065 « 0,06 бензилпенициллин натрий түзы 0,9-100

х - 10 х = 0,09 натрий хлориді

Көзге арналган тамшы кос цилиндрлік әдіспен дайындалады БП

Aguae pro injectionibus 5 ml Natrii chloridi 0,09 Aguae pro injectionibus 5 ml Benzylpenicillini natrii 0.06 V* = 10 ml

Технологиясы: Асептикалык жагдайда қосымша ыдысқа 5 мл шаншуга арналган суда 0,09 г натрий хлоридін ерітіп, босататын қулыға сүзеді де қалған 5 мл суды сол фильтр арқылы өткізеді. Флаконды тыгындап, стерильдейді. Салқындатып, онда 0,06 бензилпенициллин натрийді ерітеді. Флаконды тыгындап, босатуга ҚР ДСМ26.08.93 № 90-П бүйрығының талабына сэйкес безендіреді.

БП

Sulfadimezini 10,0 Benzylpenicillini - natrii 0,065 тж.с = 10,065

Технологиясы. Стерильді келіге кептіргіш шкафта алдын-ала стерильденген 10,0 г сульфадимезинді ұнтактап капсулаға төгеді, келіде шамамен 0,1 г калдырып, содан кейін келіге 0,065 г бензилпенициллин натрий тұзын салып ұқыптап араластырып, бөлшектеп капсулаға төгілген сульфадимезинді қосады. Біртекті ұнтақ алынганша араластырады. Сеппені герметикалық жабылатын стерильді шыны күлыга босатады. Дайын дэрілік түрді ҚР ДСМ 26.08.93 № 90-П бұйрығының талабына сэйкес безендіреді.

Rp.: Laevomycetini 0,25 Erythromycini 0,2 Norsulfazoli ana 2,5 Strepticidi ana 2,5 Dimedroli

Ephedrini hydrochloridi ana 0.05

Misce. Da. Signa. Мүрынға үрлеуге 3 рет

Есептеу:

тж = 0,25 + 0,2 + 2,5 + 2,5 +0,05 + 0,05 = 5,55

Рецепте күрделі, дозаланбаған, сырт тэнге колданылатын, құрамында антибиотиктер кіретін ұнтақ берілген. Эфедрин гидрохлориді «Б» тізіміне кіретін зат. Дэрілік түр сыртқа колданылатын болған соц, «А» жэне «Б» тізімдеріне кіретін дәрілік заттардың дозаларын тексерілмейді. ҚР ДСМ 9.03.1998 ж. № 186 «ҚР есірткі құралдарды, психотропты заттарды жэне прекурсорларды бақылау туралы» Үкімет қаулысына сэйкес эфедрин гидрохлориді прекурсорлар тізіміне жатады.

БП

Streptocidi 2,5

Ephedrini hydrochloridi 0,05

Dimedroli 0,05

Erythromycini 0,2

Laevomycetini 0,25

Norsulfazoli 2, .5

mx = 5,55

Rp.: Erythromycini 100000ED Lanolini anhydrici 4,0 Vaselini 6,0 Misce fiat unguentum

Da. Signa. Терінің закымданған жеріне жағуға

Есептеу: 1000000- 1,11

100000 - х х = 0,11 эритромицин mx = 0,11+4,0+6,0 = 10,11 БП

Erythromycini 0,11 Olei Vaselini guttas II Lanolini anhydrici 4,0 Vaselini 6.0 Мж=10,11

Технологиясы. Стерильді фарфор табакшада вазелин мен сусыз ланолинді балқытады. Стерильді келіге 0,11 г эритромицинді 2 тамшы вазелин майымен ысқылап, бөлшектеп қоспаны қосады. Біртекті масса алынганша араластырады. Дайын жагар майды стерильді банкага салып, бұралатын қақпақпен жабады. Негізгі этикетка «Сырт тэнге» ескерту этикеткасымен «Асептикалык жагдайда дайындалган» жабдыктайды.

Үрлеуге арналган үтгтақтарда, сеппеде бензилпенициллин туддарын сульфаниламид препараттарымен, ақ балшыктіен, талькпен, мырыш тотығымен қосып белгілейді. Бұл заттар (пенициллиннен басқасы) жогары температураға тұрақты, сондыктан оларды алдын-ала ыстык ауамен 180°-200°С стерильдейді, стерильденген, салқындатьшған ұнтаққа асептикалык жагдайда антибиотикті қосады.

Rp.: Benzylpenicillini - natrii 100000 ED Sulfadimezini 10,0 Misce fiat pulvis Da. Signa. Cenne

Есептеу: 1000 000 - 0,65 100 000-x mIt = 0,065 + 10,0

x - 0,065 г бензилпенициллин натрий тузы = 10,065

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]
Помощь Обратная связь Вопросы и предложения Пользовательское соглашение Политика конфиденциальности