Ұлттық валюта

1993 жылдың 15 қарашасында ұлттық валюта – ТЕҢГЕНІ енгізу Қазақстан Республикасы экономикалық тәуелсіздігінің айқын көрінісі болып табылады.

Ұлттық валютаны айналымға енгізу арқылы Қазақстан өзінің дербес саяси, экономикалық және әлеуметтік саясатын жүргізуге көшті. Төл теңгенің арқасында егемен елдің іргесі бекіп, ішкі және сыртқы әлемге беделі артты.

1991 жылы Қазақстан нарықтық қайта құруды жүзеге асыра бастады. Алайда, сол кезде жұмыс істеген бірыңғай ақша жүйесі тұрақсыз болды.

Қажетті жабдықтар мен заманауи технология алынған соң, теңге өз елімізде шығатын болды. Бұл 1995 жылдың мамыр айы еді, Алматы қаласында Ұлттық банктің Банкнот фабрикасы, Өскеменде Монета сарайы ашылды. Уақыт талабына сай теңгенің дизайны өзгерді. Бүгінде купюраларымыздың қорғаныштық қасиеті дамыған елдер валютасымен бәсекелесе алады. Бірақ инфляция теңге енісімен тоқтады деп те айта алмаймыз. Дегенмен, Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріндегі қаржы дағдарысы кезінде теңге тегеуріні мықты екендігін көрсетті.

Кез келген валюта үшін ең басты маңыздылық – оның қорғалуы. Теңге әлемдегі неғұрлым барынша қорғалған валюталардың бірі болып отыр. Қазақстан теңгесі Қазақстанның ежелгі тарихы бар ел екендігін әлемге танытуда.

Банкноталарда мынадай қорғаныш элементтері пайдаланылған:

Сутамғы белгілер. Сутамғы белгілерінің бейнесі банкнотаны жарыққа тосып қарағанда анық көрінетін қарама-қарсы қою және ашық реңдерден тұрады.

Қорғаныш жіп. Бір қорғаныш жіп қағаздың құрылымына енгізілген және банкнотаны жарыққа тосып қарағанда тұтас сызық түрінде көрінеді. Екінші, үзік-үзік жіп — банкнотаны жарыққа тосып қарағанда анық көрінетін жазбалар және суреттер тұтас сызық болып пунктир түрінде қағаздың бетіне шығарылған.

Мөлдір орын. Банкнота жарыққа тосып қарағанда жақсы көрінетін ашық орындағы полимерлік лентадағы сурет.

Қосарланған бейнелер. Банкнотаның беткі және сыртқы жақтарында басылған бейнелердің фрагменттері, жарыққа тосып қараған кезде тұтас суретті құрап, дәл сәйкес келеді

Алтын интаглио. Тығыз жоғары рельефті қабатты алтын түстес металл бояуы бар қорғаныш элементі, түрлі-түсті көшірмелеуден жоғары деңгейде қорғайды.

Тапсырма:

1. Мәтіндіоқыпшығып, аударыңыз.

2. Мәтіннен жаңа сөз тіркестерін дәптерге жазып, жаттаңыз.

3. Мәтіннен бір сөйлемді сөз құрамына талдаңыз.

4. Қазақ тіліне аударыңыз.

Казахстан стремительно развивается. Меняются наши города, технологии и даже национальная валюта – тенге. Дизайн нового казахстанского тенге полон сюрпризов: непривычная вертикаль, удивительная символика, современные защитные механизмы. Новые тенге отвечают всем международным требованиям.

5. Мәтіннің мазмұнын айтыңыз не досыңызбен сұхбат жасаңыз.

Ұсынылатын әдебиеттер:

1. Қазақ тілін оқытуға арналған оқулықтар (бес деңгей бойынша). – Астана, 2012.

2. Қазақ тілінің функционалды грамматикасы. Жалпы ред.басқарған: Әлкебаева Д.А. – Алматы ,2013

3. Типтік оқу бағдарламасы. Қазақ тілі. Авт. СалқынбайА., Иманқұлова С. – Алматы, 2012.

4. Қазақстан Республикасының Заңы. Қазақстан Республикасының қорғанысы және Қарулы Күштері туралы// Егемен Қазақстан.- 2005.- №12 қаңтар(№6).- Б.4

5. Аманжолов К. Қазақстанның қарулы күштері және оның түрлері // Қазақ тарихы.- 1999.- N3.- Б.14-19

Халықаралық ынтымақтастық.

Халықаралық ұйымдар Ермек Жанатович

4-АПТА .Азаматтардың құқықтары мен бостандықтары.Адам құқықтары мен бостандықтары Ермек Жанатович

Отан отбасынан басталады. Қазақстандағы некеге тұру жүйесі.

Практикалық (семинарлық) сабақтың жоспары:

1. Лексикалық тақырыптар бойынша сұрақ-жауап, әңгімелесу.

2. Жаңа сөздермен жұмыс жүргізу.

3. Сөздікті пайдалана отырып, мәтіндерді аударту.

4. Грамматикалық тақырып бойынша тапсырмалар орындату.