I оларды жасушалық иммунитетіін жауабына қатысуына мэжбүр етеді.

Жасушалар~"аллергбндбрмен түйіскен кезде кейбір биологиялық

Ібелсенді затгарды - гистаминді, серотинді, брадикининді жэне т.б.)

бөліп шығарып, үлпаларды зақымдайды, қабыну процесіне жол

береді.

БТС жасушалық иммунитет ретінде антвденелерге негізделген ЖТС-қа қарағавда анағүрлым сезімтал жэне дэлірек нэтиже беретін Іреакция. Еске сала кететін бір мэселе, кейде сенсибилизденген жануардьщ коздырғыш антигендеріне қарсы аллергиялық Іреакциялары байкалмайды. Бүл күбылыс анергия деп аталады. Ол екі Ітүрлі жаадайда орын алады. Біріншісіңде денеге енген аллерген қарқынды иммундік жауапқа тап болып, тез арада организмнен ығыстырылады, ал екіншісінщ басты себебі - иммундік жүйе жасушаларының элсіздігі немесе Т-супрессорларының белсенділігінін артуы. Кейде ауру ( сенсибилизденген) мал баскз микробтардың антигенінен жасалған аллергендерге жоғары сезімталдық көрсетеді

(парааллергия). Эдетге мүндай микробтардың ауру коздырғышымен

ортақ немесе үқсас антигендері болады. Мысалы, туберкулез ауруына

тэн БТС-ты атипті микробактериялар да қалыптастыра алады. Накты

I бір ауруға шаддыкқан малдың осы инфекцияньщ қоздырғышына тэн

I емес антигендерге аллергиясы псевдоаллергия деп аталады. Айталық,

' лейкоз жэне эхинококкоз ауруларына үшыраған сиырлар

туберкулинге жоғары сезімталдық көрсетеді. Жалған аллергияның

себебі ретінде үлпалардьщ ыдырауы салдарынан пайда болған

аутоаллергендер айтылып жүр.

Аллергиялық реакциялардьвд барысьш белгілі аллерголог А.Д.Адо үш кезеңге бөлген: 1) иммунологиялык кезсң (антиген-антидене реакциясы); 2) патологиялык кезең немесе медиаторлардың бөлінуі; 3) патофизиологиялық кезен немесе үлпалардың зақымдануы.

61

Қорыта айтқанда, иммунитет пен аллергиялық икемділікті организмнің қорғаныс механизмінің екі тармағы рстінде қарастырған жөн. Тіпті анафилаксиялық шоктың (естен танудың) кезінде организмдегі өзгерістер денені бөгде белоктан тез арылтып, оның ішкі ортасының тұракгылығын (гомеостазын) қалпьша келтіруге бағытгалған.

. Иммуналогияпық жады

Белгілі бір антигенге иммундік жүйенің бірінші рет жауап қайтарыуының барысында дэйекті түрде бір-бірінің орнын басатын бірнеше кезендерді ажыратуға болады (14 сурет). Антигеннің денеге енуінен бастап, антиденелердің титрі өсе бастауына дейінгі уықытгы камтитын жасырын этап - индуктивті кезен (1) деп белгіленеді. Оны антиденелердің титрін шарыктау шегіне жеткізетін әнімді кезен (2) алмастырады. Сонан соң белгілі бір уақыт аралығында антидснелердің деңгейінің туракгану кезені (3) орын алады.

Акырында, бул динамика антидене өндірудің элсіреу кезенімен (4) аяқгалады. Эрбір кезеңнің узақгығы антигеннің қасиеттеріне, жануардың түріне, күйіне жэне сырткы ортаның жавдайларына байланысты болады. Әдетте ең бірінші пайда болатын антиденелер І§М класына жатады, олардан кейін ІёС, І§А және т.б. антвденелері синтездсле бастайды.

Егер бірнеше айдан соң организмге антиген қайтадан егілсе, овда иммундік жүйе оған элдекайда күіші жауап қайтарады. Бұл құбылыс организмде осы антигенге қарсы алғашкы жауап барысывда пайда болған Т- жэне В- еске сақгағыш немесе жады лимфоциттерінің эрекетімен түсіндіріледі. Бул жасушалар иммунологиялык жадының негізін күрайды. Сонымен, иммунологиялык жады деп организмнің нақгы бір антигенге жэнс жасушалык әрекеттері аркылы тез жэне қарқынды түрде жауап беруін айтады. Екінші немесе қайталанған жауап анамнездік реакция деп аталып, І^С класына жататын антидененелердін титрінің жылдам артуымен сипатгалады.

Антигеннің денеден ығыстырылып, иммуногенездің элсірегенінен соң кан айналымындағы кловдардың лимфоцитгері әртүрлі шеткі лимфовдты ақзаларға орналаса бастайды. Егер денеге клондарға "таныс" антигендер қайтадан енсе, овда бүл лимфоцитгер тобы жаішай жэне шапшаң түрде плазматикалық жасушаларға айнала бастайды. Жады жасушалары ұзақ сакталып, организмнің төзімділігін қамтамасыз етеді. Мысалы, шешек ауруы кезінде калыптасатын

Іиммунитет өмір бойы сақгалады. Иммундік жүйенің "еске сақгашш" лимфоцитгерінін түзілуі үшін бастапкыда антигеннің елеулі мөлшері қажет. Ал, жады жасушаларын іске қосып, екінші жауапты тудыру [ үшін антигеннің өте аз дозасы да жеткілікті. Сондыктан малдарды ревакцинациялау (қайтара егу) кезінде вакцинанъщ, бірінші I дозасымен салыстырғанда, біршама аз мөлшері егіледі.