Студенттердің оқытушының жетекшілігімен атқаратын өздік жұмыстарына әдістемелік нұсқаулар

Студенттерге білім беру кезінде олардың білімін тереңдету және тақырыпты анағұрлым толығырақ ашып түсіндірудің жаңаша түрі бұл студенттің, оқытушының жетекшілігімен атқаратын өздік жұмысын ұйымдастыру болып табылады. Оқу барысында оқытушы студенттерге өткізілген тақырыптарға және бөлімдерге сәйкес қосымша тапсырмалар беріп отырады. Оқытушы берілген тапсырма бойынша студенттерді әдістемелік нұсқаулармен және қажетті материалмен қамтамасыз етіп, қажетті әдебиеттер тізімін ұсынады.

Студент оқытушының берген нұсқауына сүйеніп және үлестірмелі материалды пайдаланып, өз бетінше тапсырмаларды орындауы тиіс.

Студенттердің жұмыстары ұйымдастырудың пікірталас, жарыс ойындар, тренинг т.б сияқты формаларын да пайдалана отырып өткізіледі. Сонымен қатар студенттерге білімді бақылау құралдары да пайдаланылады.

Оқытушының жетекшілігімен жұмыс атқара отырып, студент өз бетінше ойлау, ой қорыту, тұжырымдау және топта, ұжымда өз ойын ашық білдіруге үйренеді. Жұмыс барысында студент тапсырмаларды уақтылы орындап, материалды талдау қабілетін арттырып, мәселені талқылауға және зерттеу әдістерін пайдалануға машықтанады. Сол арқылы тақырыпты тереңдете меңгертуге мүмкіндік туады.

Мақсаты мен міндеті:

1. Студенттердің өз бетінше жұмыс жасау қабілетін арттыру;

2. Студенттің топта өз ойын ашық білдіру, материалды талдау және талқылау дағдысын қалыптастыру;

3. Студенттердің курсты толық меңгеріп, жан-жақты білім алуын қамтамасыз ету;

4. Мұрағаттану және мұражайтану жұмысы туралы анағұрлым көп материалдарды және талдау әдістерін пайдалануға машықтандыру,

5. Арнайы үлестірме материалдарды және бақылау құралдарын пайдалану арқылы студенттердің ой-өрісін дамыту.

Әдістемелік нұсқаулар:

Тапсырмамен жұмыс барысында студенттер мыналарға баса назар аударуы керек:

1. Тапсырманың ауқымы және қандай сұрақтар берілгеніне;

2. Тапсырманы орындау үшін қандай әдістерді пайдалану қажеттігіне;

3. Берілген материалды жүйелеу және талдау жасау арқылы негізгі ұғымдарды анықтауға;

4. Тапсырманы орындау барысында немесе пікірталас барысында өзінің нақты тұжырымдарын алға тартуға;

5. Бақылау құралдарының сұрақтарына жауап беруде негізгі қай материалға қатысты екенін анықтауға;

1– Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Ландшафттардың турлері. Динамикасы.

Мақсаты: Ландшафттану ғылымының зерттеу обьектілері мен басқа ғылым салаларымен байланысын анықтау барысында студенттердің білімін арттыру және өз бетінше ізденуге дағдыландыру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: пікір алмасу, салыстырмалы талдау.

Қарастырылатын мәселелер:

1.Ландшафт түсінігі. Ландшафттану пәні, мақсаты, негізгі зерттеу объектсі.

2. Ландшафттану қандай ғылымдардың бірігуімен қалыптасқан пән.

3. Жер беті ландшафттары, оларға сипаттама беріңдер.

4. Геосистема туралы негізгі түсініктер беріңдер

5. Кескін картаға жер бетіндегі ландшафт түрлерін бейнелендер.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование. Учебник. – М.:Высшая школа,1991.

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4.Мильков Ф.Н. Физическая георгафия. Учение о ландшафте и георграфическая законность. – Воронеж 1986.

5. Мильков Ф.Н. Человек и ландшафты. – М., 1973.

6. Армонд Д.Л. Наука о ландшафте. – М.,1975.

2 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Ландшафттану тұжырымының қалыптасу тарихы .

Мақсаты: Студенттерді алғашқы ландшафт туралы көзқараспен, қазіргі кездегі дамуы туралы толық мағлумат беріп өз бетерінше жұмыс жасауға дағдыландыру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер.

Өткізу формасы: пікір алмасу, сызба сызу.

Қарастырылатын мәселелер:

1.Алғашқы ландшафттану туралы ілімді қалыптастырушылы оқымыстылар.

2. Докучаевтың ландшафт туралы көзқарасы.

3. ХХ ғасырдағы ландшафттану ілімінің қалыптасуы.

4. Ландшафттанудың қазіргі кездегі дамуы.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.: Высшая школа,1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4.Мильков Ф.Н. Физическая георгафия. Учение о ландшафте и георграфическая законность. – Воронеж 1986.

5. Мильков Ф.Н. Человек и ландшафты. – М., 1973.

6. Армонд Д.Л. Наука о ландшафте. – М.,1975.

3 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Ландшафттың аймақтық және аудандық бөлшектері.

Мақсаты: Ланшафттардың зоналық, азоналық, секторлық жүйелер, биіктік белдеулердің, жазықтардың ландшафттылық дифференциациясы туралы, оның зандылықтарын ашып студенттердің білімдерін тереңдету.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карта.

Өткізу формасы: аралас

Қарастырылатын мәселелер:

1. Ландшафттың аймақтық және аудандық бөлшектері.

2. Ландшафттардың зоналық, азоналық, секторлық жүйелері.

3.Ландшафттың дифференциацияға орографиялық фактор мен биіктік белдеулердің әсері.

4. Жазықтықтағы ландшафттардың биіктік дифференциациясы. Таулар мен жазықтардағы тосқауылдық пен ярустылық.

5. Морфоструктуралық дифференциациясы.

6. Жергілікті дифференциация

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.:Высшая школа, 1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Ландшафт компоненттері және ландшафты қалыптастырушы фактолар.

Мақсаты: Ландшафт компоненттері және ландшафтты қалыптастырушы негізгі факторлар әсері туралы студенттердің білімдерің тереңдету.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, Қазақстанның физикалық картасы.

Өткізу формасы: салыстырмалы талдау.

Қарастырылатын мәселелер:

1. Ландшафт құрушы компоненттер.

2. Ландшафт шекаралары.

3. Ландшафтты қалыптастырушы факторлар.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.:Высшая школа, 1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

5 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Ландшафт морфологиясы.

Мақсаты: Ланшафттардың құрылымдық бөлшектерінің сатыларына қарай жіктелүі, жергілікті жер, қоныс, фация, олардың ландшафтты қалыптасттырудағы рөлі, маңызы, өзгеруі туралы білімдерің жетілдіру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: салыстырмалы талдау.

Қарастырылатын мәселелер:

1. Биогеоценоз. Фация түрлері.

2. Фация қарапайым геосистема.

3. Фацияның негізгі ерекшеліктері.

4. Мекендер және ландшафттың басқа да морфологиялық бірліктері.

5. Ландшафттар морфологиясындағы типологиялық проблемалары.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.:Высшая школа, 1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4.Мильков Ф.Н. Физическая георгафия. Учение о ландшафте и георграфическая законность. – Воронеж 1986.

5. Мильков Ф.Н. Человек и ландшафты. – М., 1973.

6. Армонд Д.Л. Наука о ландшафте. – М.,1975.

6 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Ландшафт кешендерінің дамуы және динамикасы.

Мақсаты: Ландшафт генезисі, динамикасы, өзгеру себебі, әсер етуші процестер мен түрлері туралы толық мағлұмат беріп өз беттерінше тұжырым жасауға дағдыландыру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: консультация, пікір талас.

Қарастырылатын мәселелер:

1. Ландшафт генезисі мен құрылымы.

2. Ландшафттағы ылғал айналымы.

3.Заттардың биогендік айналымы.

4. Ландшафттар энергиясы мен даму қарқындылығы.

5. Ландшафттар дамуының жылдық циклы.

6. Ландшафттардың құбылмалылығы, тұрақтылығы және өзгермелігі.

7. Жергілікті дифференциациясы.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.:Высшая школа, 1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4.Мильков Ф.Н. Физическая георгафия. Учение о ландшафте и георграфическая законность. – Воронеж 1986.

5. Мильков Ф.Н. Человек и ландшафты. – М., 1973.

6. Армонд Д.Л. Наука о ландшафте. – М.,1975.

7 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Жердің ландшафттылық сферасы.

Мақсаты: Ландшафт сферасының негізгі турлері, жазықтардағы, таулардағы кластарға, типтерге бөліну принциптері туралы толық меңгерту.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карта.

Өкізу формасы:аралас

Қарастырылатын мәселелер:

1. Ландшафт сферасының негізгі түрлері.

2.Ландшафттардың жазықтардағы, таулардағы кластарға, типтерге бөлінуі.

3. Өзендердің көлдердің жағалауындағы ландшафттар.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.:Высшая школа,1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4.Мильков Ф.Н. Физическая георгафия. Учение о ландшафте и георграфическая законность. – Воронеж 1986.

5. Мильков Ф.Н. Человек и ландшафты. – М., 1973.

6. Армонд Д.Л. Наука о ландшафте. – М.,1975.

8 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Арктикалық, антарктикалық, қоныржай ландшафттылары.

Мақсаты: Ландшафт түрлерінің негізгі ұқсастығы мен айырмашылығын талдап, оларды кескін картаға түсірткізу арқылы студенттердің білімділік және іскерлік дағдыларын қалыптастыру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: аралас.

Қарастырылатын мәселелер:

1. Арктикалық ландшафттары.

2. Антарктикалық ландшафттары.

3. Қоныржай ландшафттары.

4. Климат ерекшеліктері .

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.: Высшая школа, 1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4.Мильков Ф.Н. Физическая георгафия. Учение о ландшафте и георграфическая законность. – Воронеж 1986.

5. Мильков Ф.Н. Человек и ландшафты. – М., 1973.

6. Армонд Д.Л. Наука о ландшафте. – М.,1975.

9 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Экваторлық, субэкваторлық ландшафттық белдеу.

Мақсаты: Экваторлық ұдайы ылғалды, мәңгі жасыл ормандар белдеу орналасу, оның географиялық жағдайына сипаттама беру, кескін картаға түсіруін дағдыландыру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: пікір алмасу.

Қарастырылатын мәселелер:

1. Экваторлық,субэкваторлық ормандар, олардың ерекшеліктері.

2. Жылумен, ылғалдың таралуы.

3. Саваннаның қалыптастыру заңдылығы.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.:Высшая школа,1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан.1994ж.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4.Мильков Ф.Н. Физическая георгафия. Учение о ландшафте и георграфическая законность. – Воронеж 1986.

5. Мильков Ф.Н. Человек и ландшафты. – М., 1973.

6. Армонд Д.Л. Наука о ландшафте. – М.,1975.

10 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Тропикалық, субтропикалық ландшафттық белдеу.

Мақсаты: Ландшафт түрлерінің негізгі айрмашылықтары мен ұқсастығын талдап, оларды кестеге түсіріп, студенттердің білімділігін және іскерлігін қалыптастыру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: аралас.

Қарастырылатын мәселелер:

1.Құрғақ тропикалық, субтропикалық шөлдер, тропикалық, субтропикалық мәңгілік муссондық ормандарды қалыптастырушы факторлар.

2. Өсімдік, жануарлар дүниесінің ерекшеліктері.

3. Муссондық ормандардың қалыптасу заңдылығы.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.: Высшая школа,1991

2.Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

4.Мильков Ф.Н. Физическая георгафия. Учение о ландшафте и георграфическая законность. – Воронеж 1986.

5. Мильков Ф.Н. Человек и ландшафты. – М., 1973.

6. Армонд Д.Л. Наука о ландшафте. – М.,1975.

11 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Қазақстанның жазық жерлерінің ландшафтысы.

Мақсаты: Студенттерді зоналық зандылықтарын, олардың өзара байланыстығы мен өзара тәүелдігін, Қазақстан жерінде сирек кездесетін және бағалы аң-құс түрлерімен, табиғи күйінде сақталған ландшафт туралы меңгерту.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: салыстырмалы талдау

Қарастырылатын мәселелер:

1. Жазықтардағы зоналық заңдылық.

2. Жазықтардағы интрозоналды ландшафттар.

3.Орманды дала, дала зоналарын климатың қалыптастырушы факторлары.

4. Топырақ, өсімдік, жануарлар дүниесінің ерекшіліктері.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.: Высшая школа,1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

12 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Орташа таулардың, аласа таулардың ландшафттары.

Мақсаты: Орташа таулардың, аласа таулардың, жазық жерлердін ландшафттарының салыстырып кестеге, картаға түсіріп, студенттерді өз беттерінше тұжырым жасауға дағдыландыру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: аралас.

Қарастырылатын мәселелер:

1. Биіктігі орташа таулы аймақтардың ландшафттылары.

2. Аласа талы аймақтардың ландшафттылары.

3. Орташа таулардың, аласа таулардың тау аралық жазықтардың, шатқалдардың ландшафттары.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.: Высшая школа,1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

13 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Таулы аймақтардағы ландшафттардың ерекшілігі.

Мақсаты: Студенттерге табиғат құбылыстарының заңдылықтарын, олардың өзара байланыстылығы мен өзара тәуелдігін меңгерту, тұжырым жасауға дағдыландыру.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: салыстырмалы талдау.

Қарастырылатын мәселелер:

1. Ландшафттардың биіктік белдеу заңдылығына сай өзгеруі.

2. Аса биік таулы аймақтардың ландшафттылары.

3. Қазақстанның ландшафттылық физикалық-географиялық аймақтары.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.: Высшая школа,1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.

14 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Антропогенді ландшафт.

Мақсаты: Студенттерге антропогендік шаруашылық әрекетінен ластанған ландшафттар, олардың саяси-әлеуметтік және экологиялық проблемаларды туғызу туралы меңгерту.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: аралас

Қарастырылатын мәселелер:

1. Адамдардың табиғатқа әсер ету деңгейі.

2. Әсер етудің жүелері немесе кластары.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.: Высшая школа,1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

15 – Оқытушы мен студенттердің өздік жұмысы.

Тақырыбы: Қазіргі кездегі ландшафт түрлері.

Мақсаты: Қазіргі кездегі ландшафт түрлері, антропогендік әсер ету табиғи ортаны өзгертудің негізгі факторы болып отырғанына көз жеткізу.

Пайдаланатын құрал жабдықтар: оқулықтар, ғылыми көпшілік әдебиеттер, карталар.

Өткізу формасы: пікір алмасу.

Қарастырылатын мәселелер:

1. Ауыл шаруашылық ландшафттысы.

2. Өндірістік ландшафт.

3. Транспорт ладшафттысы.

4. Рекреациялық ландшафттар.

5. Ландшафттың дамыту, зерттеудің әдістемесі.

Пайданылатын әдебиеттер тізімі:

1.Исаченко А.Г. Ландшафтоведение и физико-географическое районирование.Учебник. – М.: Высшая школа,1991

2. Молдагулов Н. Ландшафттану негіздері және Қазақстанның ландшафт географиясы. – Алматы: Рауан, 1994.

3. Ландшафтоведение. – М.; 1972.