- •Азаматтық авиация академиясы химия
- •1. Дәрістің мақсаты:
- •2. Дәрістің жоспары:
- •3. Дәрістің мазмұны:
- •Атом-молекулалық ілім Атом-молекулалық ілім заттардың және олардың бір түрден екінші түрге айналуын түсінуге мүмкіндік береді.
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •5. Тест тапсырмалары
- •Дәрістің мақсаты:
- •2. Дәрістің жоспары:
- •Жазылған теңдеуден көрiнiп отырғандай көп қышқылды негiздер бiртiндеп иондарға ыдырайды. Бiрiншi сатысында бiр гидроксид ионы бөлiнiп шығады, екiншi сатысында қалған гидроксид бөлiнедi.
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •5. Тест тапсырмалары:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •5. Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •4. Бақылау сұрақтары:
- •5.Тест тапсырмалары:
- •1.Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •Iшкi энергия және энтальпия
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •Бақылау сұрақтары:
- •5. Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •2. Дәрістің жоспары:
- •3. Дәрістің мазмұны:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Дәрістің мазмұны:
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Дәрістің мақсаты:
- •Дәрістің жоспары:
- •Коррозияның негiзгi түрлерi. Коррозия ингибиторлары.
- •Дәрістің мазмұны:
- •Кернеу қатарында бұрын тұрған металл өзiнен кейiн тұрған металды тұзынан ығыстырады:
- •Коррозияның негiзгi түрлерi. Коррозия ингибиторлары.
- •Металдарды алу. Электролиттiк рафинадтау. Зоналық балқыту
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тест тапсырмалары:
- •Әдебиеттер тізімі
- •Қосымша деректер
- •Қышқылдар, негіздер және тұздардың судағы ерігіштігі
- •Күшті және әлсіз электролиттер
- •Металдар белсенділігінің қатары
- •Қышқылдар, сілтілер және тұздардың әртүрлі концентрациялы ерітінділерінің 150с-дағы тығыздығы (г/см3)
- •Металдардың стандартты электродтық потенциалдары (сутек бойынша)
- •Жүйелік емес бірліктер және си жүйесі бірліктерінің арасындағы қатынас
- •Си халықаралық жүйесінің кейбір бірліктері
- •Кейбір негізгі физикалық тұрақтылар
- •Физикалық шамалардың шартты белгіленуі, аттары және бірліктері
- •Бірлік аттарына ондық тіркестер
- •Грек алфавиті
- •Кейбір әлсіз электролиттердің сулы ерітінділерінің 250с-дағы диссоциация тұрақтысы
- •Жиі кездесетін табиғи қосылыстардың аттары
- •Кейбір заттардың 298 к (250с)-дағы стандарты түзілу энтальпиясы δн0298, энтропиясы δs0298 және Гиббс энергиясы δg0298
- •Қосылыстардың (оксидтер мен гидроксидтердің) сипаттамасы
- •Д.И.Менделеевтің периодтық жүйесіндегі химиялық элементтердің орналасқан орнына байланысты кейбір элементтердің қасиеттері
- •Кейбiр индикаторлардың қасиеттерi
- •Кейбір бейорганикалық заттардың тарихи қалыптасқан тривиалды аттары
- •Атомдардың салыстырмалы электртерістігі
- •250С-дағы сулы ерітінділердегі стандартты электродты потенциалдары φ
- •Газдардың судағы ерігіштігі ( литрмен өлшенген)
- •Негіздер мен тұздардың 180с-дағы ерігіштігі (100 г суды қанықтыратын заттар (граммен алынған))
Тест тапсырмалары:
1. Қандай металдар қиын балқитын металдарға жатады?
1) 10000С – тан жоғары температурада балқитын металдар
2) 300 - 5000С температура аралығында балқитын металдар
3) 500 - 7000С температура аралығында балқитын металдар
4) 700 - 10000С температура аралығында балқитын металдар
5) 1000 – 20000С температура аралығында балқитын металдар
2. Балқу температурасы (t0балқу = 33700С) өте үлкен металл:
1) цезий
2) хром
3) натрий
4) вольфрам
5) марганец
3. Сұйық күйде болатын металл:
1) натрий
2) сынап
3) цезий
4) франций
5) осмий
4. Ең жеңіл металл
1) сутек
2) осмий
3) барий
4) литий
5) калий
5. Қандай металдар жеңіл металдарға жатады?
1) тығыздығы 5 г/см3 – ге тең
2) тығыздығы 5 г/см3- ден көп
3) тығыздығы 5 г/см3 – ден аз
4) тығыздығы 1 - 3 г/см3 аралығында болатын
5) тығыздығы 1 - 4 г/см3 аралығында болатын
6. Ең ауыр металл:
1) осмий
2) хром
3) темір
4) рений
5) полоний
7. Ең қатты металл:
1) платина
2) вольфрам
3) сынап
4) хром
5) висмут
8. Табиғатта тек қосылыс түрінде кездесетін металдар:
1) металдық жылтыры жоқ металдар
2) электрохимиялық кернеу қатарында сутектен кейін орналасқан металдар
3) электрохимиялық кернеу қатарында сутекке дейін орналасқан металдар
4) электродтық потенциалы оң мәнге ие болатын металдар
5) электродтық потенциалы нөлге тең болатын металдар
9 Табиғатта бос күйінде және қосылыс түрінде кездесетін металдар:
1) электродтық потенциалы нөлге тең болатын металдар
2) электрохимиялық кернеу қатарында сутекке дейін орналасқан металдар
3) металдық жылтыры бар металдар
4) электродтық потенциалы теріс мәнге ие болатын металдар
5) электрохимиялық кернеу қатарында сутектен кейін орналасқан металдар
10.Сумен әрекеттеспейтін металдар қатарын көрсетіңіз?
1) Ag, K, Au, Pt
2) Cu, Na, Ag, Hg
3) Cu, Ag, Au, Pt
4) K, Ca, Al, Cu
5) Li, Na, Ba, Hg
11. Ең созылғыш металл:
1) литий
2) натрий
3) алтын
4) марганец
5) алюминий
12. Ең төмен созылғыштық қасиет көрсететін металл:
1) вольфрам
2) марганец
3) мыс
4) натрий
5) күміс
13. Интерметалдық қосылыс дегеніміз не?
1) металдардың қатты ерітінділері
2) кез-келген қатынаста араласатын балқыған металдар
3) металл мен металдың әрекеттесіп түзетін химиялық қосылысы
4) металдың бейметалмен құймасы
5) біртекті құйма
14. Қатты ерітінді дегеніміз не?
1) бейметалл мен бейметалдың әрекеттесуі нәтижесінде пайда болатын зат
2) металл мен бейметал әрекеттескенде түзілетін қосылыс
3) металдардың болатпен араласып түзетін қосылысы
4) балқыған металдардың бір-бірімен кез-келген қатынаста араласатын түзетін біртекті құймасы
5) құймалар құрамына бейметалдың кіруі нәтижесінде түзілген қосылыс
15. Құймалар құрамында кездесетін бейметалдар қатарын көрсетіңіз:
1) С, Р, В, S, Si
2) C, Na, B, S, N
3) K, C, Si, S, P
4) S, Si, Ca, P, B
5) Si, B, P, C, Li
16. Коррозия дегеніміз не?
1)металдардың өздеріне ғана тән қасиеттерінің өзгеріп жарамсыз болып қалуы
2) металдардың тек қана ауадағы оттек әсерінен бұзылуы
3) тек қана металдардың сыртқы орта әсерінен жемірілуі
4) металдар мен құймалардың тек қана қышқылдар әсерінен бұзылуы
5) металдар мен құймалардың қоршаған ортаның әсерінен бүлінуі
17. Қоршаған орта әсерінен болатын коррозия қанша түрге бөлінеді?
1) 2
2) 3
3) 4
4) 5
5) 6
18. Коррозияның қандай түрі химиялық коррозияға жатады?
1) жүйеде электр тогы пайда болу арқылы жүретін коррозия
2) қышқылдардың металдармен әрекеттесуінің арқасында жүретін коррозия
3) электролит ерітінділерінің әсерінен болатын коррозия
4) электр тогын өткізетін сырқы орта әсерінен болатын коррозия
5) сілтілердің металдармен жанасуы салдарынан болатын коррозия
19. Қандай коррозия металдар мен құймалардың электрохимиялық коррозиясына жатады?
1) ауадағы құрғақ газдармен металдар мен құймалардың әрекеттесуінің нәтижесінде жүретін коррозия
2) металдар мен құймаларды термиялық өңдегенде пайда болатын коррозия
3) химиялық реакция нәтижесінде жүйеде электр тогы пайда болу арқылы жүретін коррозия
4) қоршаған ортадағы бейэлектролиттердің әсерінен болатын коррозия
5) құрғақ оттек, оксидтердің металдар және құймалармен әрекеттесуінен пайда болатын коррозия
20. Темірдің электрохимиялық коррозиялануы қай теңдеумен өрнектелген:
1) 4Fe + 3O2 → 2Fe2О3
2) 2Fe + O2 + 2H2O → 2Fe(OH)2
3) Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
4) Fe2O3 + CO → 2FeO + CO2
5) 2FeSO4 = Fe2O3 + SO2↑ + SO3↑
21. Темірдің химиялық коррозиялану теңдеуін көрсетіңіз:
1) 4Fe + 3O2 → 2Fe2О3
2) 2Fe + O2 + 2H2O → 2Fe(OH)2
3) Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
4) Fe2O3 + CO → 2FeO + CO2
5) 2FeSO4 = Fe2O3 + SO2↑ + SO3↑
22. Темірдің коррозиялануы кезінде анодта жүретін үрдіс:
1) 2Н+ + 2е- → Н2
2) Fe0 - 2e- → Fe2+
3) 2H2O + O2 + 4е- → 4ОН-
4) O2 + 4Н+ + 4е- → 2H2O
5) Fe2+ + 2e- → Fe0
23. Бейтарап ортада темірдің толық жемірілуі нәтижесінде түзілетін қосылыс:
1) Fe(ОН)2
2) Fe(ОН)3
3) Fe2O3
4) FeO
5) Fe3O4
24. Металдарды коррозиядан қорғау үшін екі түрлі беттік қаптауды қолданады. Соларды атаңыз:
1) бейметалдық және электролиттік
2) металдық және электролиттік
3) металдық және бейметалдық
4) бейметалдық және бейэлектролиттік
5) инерттік және бейметалдық
25. Темірді мырышпен қаптау қандай қаптауға жатады?
1) бейэлектролиттік
2) бейметалдық
3) электролиттік
4) металдық
5) инерттік
26. Темірді лакпен сырлауды қандай қаптауға жатқызуға болады?
1) инерттік
2) металдық
3) электролиттік
4) бейэлектролиттік
5) бейметалдық
27. Протекторлық қорғау дегеніміз не?
1) металл бұйымдарының орнына полимерлі заттарды қолдану
2) электролит ерітіндісіне тежегіш қосу
3) электролит ортасындағы коррозиядан қорғайтын затқа белсенді металды қосу немесе жалғау
4) ортаны ауасыздандыру (деаэрациялау)
5) электролит ортасына ингибитор қосу
28. Ортаның құрамын өзгерту не үшін қолданылады?
1) металдарды электролиз әдісімен алу үшін
2) металдарды қышқыл әсерінен қорғау үшін
3) металдардың көшірмесін жасау үшін
4) металдың бетіне басқа металды қондыру үшін
5) интерметалдық қосылыстар алу үшін
29. Гальваностегия дегеніміз не?
1) интерметалдық қосылыстарды алу
2) электролиз көмегімен заттың металдық көшірмесін жасау
3) таза металл бұйымдарын алу
4) металл бұйымдарының бетін басқа металмен электролиз әдісін пайдаланып қаптау
5) электролит ерітіндісі арқылы ток өткізу
30. Гальванопластика деп нені айтады?
1) металды полимерлеу әдісін пайдаланып коррозиядан қорғау
2) коррозияға берік құймалар алу
3) металл бұйымдарының бетін басқа металмен электролиз әдісін пайдаланып қаптау
4) пластмассадан жасалған бұйымдарды металмен қаптау
5) электролиз көмегімен заттың металдық көшірмесін жасау
