- •3.Оқыту міндеттері:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер:
- •Бақылау:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау
- •2.Мақсаты:
- •Оқытудың міндеттері:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •2. Мақсаты:
- •3. Оқыту міндеттері:
- •Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер:
- •7.Бақылау
- •1. Энергия алмасуының сатылары (ретпен орналастырыңыз):
- •2. Лимон қышқылының циклі жүреді:
- •5. Қандай қышқыл үкц-де тотығудан декарбоксилденуге ұшырайды?
- •7. Субстраттан фосфорлану реакциясына үкц-де түседі:
- •13. Бт тізбегінде атф-тің түзілуі келесі нүктелерде болады:
- •14.Тотығудан фосфорлану дегеніміз:
- •3.Оқытудың міндеттері:
- •4.Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Оқыту әдістері мен құралдары:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау
- •1. Тақырыбы: Липидтер алмасуы.
- •2. Мақсаты:
- •3.Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау
- •Холестериннен түзіледі:
- •Мембрана липидтерінің құрамындағы холестерин келесі рөл атқарады:
- •Адам ағзасындағы липидтердің құрамына кіретін бмқ-дар:
- •1. Тақырыбы: Жай белоктар алмасуы.
- •2. Мақсаты:
- •3.Оқытудың міндеттері:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер:
- •2.Мақсаты:
- •3. Оқытудың міндеттері:
- •3)Тақырып бойынша оқу-ғылыми жағдаяттарды шешу.
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •1 Кесте – Көмірсулар алмасуына әсер етуші гормондар
- •6.Әдебиеттер:
- •5. Білім берудің және оқытудың әдістері:
- •6. Әдебиеттер:
- •7. Бақылау.
- •1.Тема: Сілекей биохимиясы
- •5. Сабақ беру және оқыту әдістері
- •6. Әдебиет:
- •Қосымша:
- •7.Бақылау
5. Қандай қышқыл үкц-де тотығудан декарбоксилденуге ұшырайды?
алма қышқылы
қымыздықянтарь қышқылы
альфа-кетоглутар қышқылы
янтарь қышқылы
қымыздықсірке қышқылы
6. ҮКЦ-нде АТФ түзілетін реакция:
тотығудан фосфорлану
АМФ + Н3РО4
ГДФ + АДФ
ГТФтің АДФпен қайта фосфорлануы
АМФ + ЦДФ
7. Субстраттан фосфорлану реакциясына үкц-де түседі:
1. активті янтарь қышқылы
2. активті қымыздықсірке қышқылы
3.альфа-кетоглутар қышқылы
4.фумар қышқылы
5.алма қышқылы
8. ҮҚЦ-да келесі дегидрогеназалар тотықсызданады:
1.2НАДН2 және 2ФПН2
2.3НАДН2 және ФПН2
3.2НАДН2 және 3ФПН2
4.3НАДН2 және 3ФПН2
5.НАДН2 және ФПН2
9.ҮҚЦ-да тотықсызданған дегидрогеназалар тотығады:
1.БТ тізбегінде
2. Тотығудан фосфорлану кезінде
3.Оттегімен әрекеттескен кезінде
4.ГДФ-тің қайта фосфорлануында
5.Тотықсыздана аминдену жолымен
10. ҮКЦ-бұл:
1.АТФ көп мөлшерде түзілу процесі
2. тотықсызданған дегидрогеназалардың көзі
3.аэробты процесс
4.АСҚ толық жану процесі
5. дегидрогеназалар тотыққанжағдайдағы процесі
3 дұрыс жауапты таңдаңыз
11. ҮКЦ-ның маңызы жеткізуде:
субстраттарды БТ-ға
белок биосинтезі үшін аминқышқылдарды
пентозафосфат цикліне субстраттарды
тотығу үшін глюкозаны
5 БТ-ға НАДН2,ФПН2-лерді
2 дұрыс жауапты таңдаңыз
12. БТ-мен келесі процесс арасындағы сәйкестікті табыңыз:
1.Оттегін тасмалдау
2.Сутегі мен электрондарды тасмалдау
3.Электрондарды тасмалдау
4.СО2 тасмалдау
5.Н3РО4 тасмалдау
13. Бт тізбегінде атф-тің түзілуі келесі нүктелерде болады:
1.НАДН2-нің флавинферментпен тотығуында
2.ЦХО-ның тотығуында
3.Флавинферменттердің убихинонмен тотығуында
4.КоQН2-нің тотығуында
5.ФерроЦХв-ның тотығуында
14.Тотығудан фосфорлану дегеніміз:
1.АДФ пен Н3РО4 -тен АТФ-тың түзілуі
2.БТ-да бөлінген энергияны жұмсай отырып АДФ пен Н3РО4-тен АТФ түзілуі
3.АМФ пен Н3РО4 –тен АТФ – тың түзүлүі
4.АДФ пен УМФ – тен АТФ – тың түзүлүі
5.АДФ пен АМФ –тен АТФ- тың түзілуі
15.БТ-мен ТФ қабысуы бұзылғанда:
1.АТФ-тің түзілуі төмендейді, жылудың бөлінуі жоғарлайды
2.АТФ-тің түзілуі жоғарлайды, жылудың бөлінуі төмендейді
3.жылудың бөлінуі мен АТФ-тің түзілуі жоғарлайды
4.жылудың бөлінуі мен АТФ-тің түзілуі төмендейді
5.барлық жауаптар дұрыс емес
№3 тақырып бойынша глоссарий
Қазақ тіліндегі терминдер |
Ағылшын тіліндегі терминдер |
Орыс тіліндегі терминдер |
Үш карбон қышқылы –өзара байланысқан реакциялардың жиынтығы, ацетилКоА-ның тотығуына алып келеді |
The cycle of tricarboxylic acids is a sequence of reactions resulting in oxidation of acetylCoA |
Цикл трикарбоновых кислот – совокупность взаимосвязанных реакций, приводящих к окислению ацетилКоА |
Биологиялық тотығу (БТ) – эндогенді судың түзілуіне және энергияның бөлінуіне әкелетін тотығу-тотықсыздану реакциялардың жиынтығы. |
Biologic oxidation (BO) is an oxidative-reductive process resulting in formation of endogenic water and energy |
Биологическое окисление (БО) – совокупность окислительно-восстановительных реакций, приводящих к образованию эндогенной воды и выделению энергии |
Тотығудан фосфорлану (ТФ)-БТ-да бөлінген энергияны пайдаланып, АДФ пен бейорганикалық фосфаттан АТФ түзілу үрдісі. |
The oxidative phosphorylation (OP) is a process of formation of ATP from ADP and inorganic phosphate with participation of energy from BO |
Окислительное фосфорилирование (ОФ)– это процесс образования АТФ из АДФ и неоранического фосфата с использованием энергии БО |
Тыныс алу комплекстері – БТ-ға қатысатын митохондрияның ішкі мембранасында орналасқан оксидоредуктазалардың комплекстері. |
Respiratory complexes are complexes of oxireductases of mitochondrions, participating in BO |
Дыхательные комплексы – это комплексы оксиредутаз митохондрий, участвующих в БО |
БТ мен ТФ-дың ажыратқыштары-бұл факторлар, БТ мен ТФ-дың өзара байланысуын бұзады, нәтижесінде АТФ-тың түзілуінің төмендеуіне алып келеді. |
Disconnectors of BO and OP are substances causing disintegration of BO and OP and resulting in decrease of ATP formation |
Разобщители БО и ОФ – это факторы, вызывающие нарушение связи между БО и ОФ, действие которых приводит к снижению образования АТФ |
Антиоксиданттар – бұл липидтердің пероксидтік тотығуын қарқындылығын төмендететін заттар |
Antioxidants are substances decreasing the intensity of lipoperoxidation |
Антиоксиданты – это вещества, снижающие интенсивность пероксидного окисления липидов |
Оксигеназды тотығу түрі – бұл тотығу жолында тотығатын субстраттың құрамына оттектің бір немесе екі атомы еңгізіледі. |
Oxygenase type of oxidation is an oxidation by incorporation of one or two atoms of oxygen into subsrate |
Оксигеназный тип окисления – это окисление путем включения одного или двух атомов кислорода в окисляемый субстрат |
Пероксидті тотығу – мембрана фосфолипидтерінің құрамындағы көп қанықпаған май қышқылдарының бос радикалды тотығу үрдісі |
Lipoperoxidation is a free-radical process of oxidation of polyunsaturated fatty acids of membrane phospholipids |
Пероксидное окисление липидов – это свободно-радикальный процесс окисления полиненасыщенных жирных кислот фосфолипидов мембран |
Пероксидазды тотығу – бұл пероксидаздың қатысуымен жүретін тотығу түрі |
Peroxidase oxidation is a type of oxidation with participation of peroxidases |
Пероксидазное окисление – это тип окисления с участием пероксидаз |
№ 4 сабақ
1. Тақырыбы: Заттар алмасуына кіріспе. Метаболизм, оның сатылары.
Көмірсулар алмасуы. Көмірсулардың қорытылуы, сіңірілуі. Көмірсулар алмасуындағы бауырдың ролі. Бауырдың глюкостатистикалық функциясы. Глюкозаның тотығу жолдары. Анаэробты гликолиз (реакциялар реті). Энергетикалық баланс.
2. Мақсаты: Ағзадағы көмірсу алмасуының бұзылыстарында қанның және зәрдің биохимиялық сараптамасының нәтижесін, сәйкес ұсынысы бар нұсқауларды түсіндіріп беруге үйрету
