38.Жылу ауысқышпен геожылу энергиясымен қамтамасыз ету приципиалдысхемасы

Термалды судың температурасы 80 °С және оданда жоғары болады,бірақ қатты минералданған болады.Мұндай жағдайда аралық жылуауысқыш қондырғыларын қолдануға қажеттілік туады. Мұндай мәселенің шешімі келесі схемада көрсетілген

Трубаларда тұздар жиналуын болдырмау үшін термалды суларды аралық жылуауыстырғыштарда қолданады.Ұңғымадан келген қатты минералданған суларды жылан тәрізді трубасы бар резервуарға жібереді,ал трубанын ішіде таза су өтеді.Трубамен жүргенде таза су қыздырылып ары қарайтұтынушыға қарай жіберіледі.Бұл әдістің кемшілігі термалды су қуатын пайдалану коэф аздығы.

39.Параллельді контурлы геожылу энергиясымен қамтамасыз ету принципиалды схемасы

Егер су аз минералды болып,бірақ жылулық потенциалы төмен болса (температура 80 нен төмен),термалды судың потенциалын арттыруды қажет етеді.

Оның негізгі әдісі термалды суларды параллель жылы сумен қамтамасыз ету жүйесіне және жылыту жүйесі үшін қосымша жылу берілетін қазандыққа бөлу.

Бул схема бойынша ұңғымадан келген термалды су жылы су жүйесіне және косымша қыздыру қазандығына жіберіледі.Қазандықта келген жылы суды жылыту жүйесіне қажетті температураға дейін қыздырылып,ары қарай жылыту жүйесіне жіберіледі.

Бұл схема көп ұңғыма қазуга мүмкіндігі жоқ аудандар үшін өте тиімді,себебі қазандықтар ұңғымалар санын азайтуға мүмкіндік береді.

40.Қарапайым геожылу станциясының схемасы

Геотермалдық электр станциясы (ГеоЭС) — Жер қойнауындағы ыстық су көздерінің жылу энергиясынан электр энергиясын өндіру және жылумен қамтамасыз ету үшін пайдаланатын жылу электр станциясы.^[1] Қазіргі кезде темп-расы 180 — 200ӘС және одан да жоғары су көздерінің энергиясын электр энергиясына түрлендіру тәсілі игерілген.

Геотермалдық электр станциясының құрамына жер бетіне бу-су қоспасын немесе аса қызған буды шығаратын бұрғылау ұңғымалары, газдық және хим. тазарту құрылғылары, электр энергет. жабдықтар, тех. сумен қамтамасыз ету жүйесі, т.б. енеді. Бұрғылау ұңғымаларынан келіп түсетін бу-су қоспасы алдымен бу мен суға айырылады. Бу бу турбинасына, ал ыстық су жылумен жабдықтау жүйесіне беріледі. Геотермиялық электр станциясы арзан әрі қарапайым, бірақ жер қойнауынан алынатын бу параметрлерінің төмен болуына байланысты оның тиімділігі отынмен жұмыс істейтін жылу электр ст-ларына қарағанда анағұрлым төмен болып келеді.

Геотермиялық электр станциясын термиялық суы жер бетіне жақын жатқан аймақтарда салғанда ғана өзін-өзі ақтайды. Ал ондай жерлер негізінде жанартаулы аймақтарда орналасқан.

41.Төменде қайнайтын затпен геожылу станциясы

Геотермика, геотермия (гео... және грек. therme - жылу) – жер қойнауындағы жылулық процестерді зерттейтінгеофизиканың бөлімі. Күннен келген жылу жер қыртысының жоғарғы бөлігін ғана жылытады. Топырақтағы температураның тәуліктік өзгерісі 1,2-1,5 м, жылдық өзгерісі 10-20 м тереңдікке ғана жетеді. Бірақ жер қойнауының тереңдігі артқан сайын оның температурасы жоғарылайды. Жер қойнауынан үздіксіз шығатын жылу ағыны жер бетіне қарай бағытталып, айналымыздағы кеңістікке тарап отырады. Бұл жылу ағынының басым көпшілігі радиогендік жылу (жер құрамындағы радиоактивтік элементтердің ыдырауы нәтижесінде бөлінетін жылу) болып табылады. Құрлықтағы жер қойнауының температурасы (шахталардағы, бұрғылау скважиналарындағы) электротермометрмен, ал теңіз түбіндегі температура термоградиентографпен өлшенеді. Тау жыныстарының жылу өткізтіштігі лабораториялық жағдайда анықталады.

Тек бірнеше км тереңдікке дейінгі жер қойнауының температурасы тікелей өлшенеді.