Қазақ әдебиеті 8-сынып
Сабақтың тақырыбы: Абай Құнанбайұлы, «Он жетінші қара сөз»
Сабақтың мақсаты:
а) білімділік: Оқушыларға Абайдың өмірі мен шығармашылығы туралы тереңірек мәлімет бере отырып, қара сөздерінің мағынасын ашу, ақыл, қайрат, жүрек және ғылымның адам өміріндегі алатын орнын, оның жан дүниесін түсінуге әсерін тигізу.
ә) Дамытушылық: Оқушылардың сөйлеу мәдениетін, ойлау қабілеттерін дамыту, бір-бірінің пікіріне құлақ асуға, шығармашылыққа баули тәрбиелеу.
б) Тәрбиелік: Ұлы ақынның еңбектеріндегі асыл ойларды өмірде жүзеге асыруға, адамгершілікке, адалдық пен ізгілікке, білімді,елжанды азамат болуға тәрбиелеу.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: Топпен жұмыс, түсіндірмелі, рольге бөліп оқу, талдау, жартылай іздену.
Сабақтың түрі: Жаңа материалды меңгерту сабағы
Сабақтың көрнекілігі: Абайдың суреті, тапсырмалар жазылған слайдтар, кесте сызба, оқулық, көркем әдебиеттер, «Абай презентациясы»
Абай-
атасынан кемеңгер боп жаратылып,
анасынан дана боп, еліне пана боп, өз
заманынан ойы озық туған ғұлама, халқының
мұңшысы, ұлы ақыны, қазақ үшін дертті
болған, сол дертінен айыға алмай кеткен,
жан жарасы жазылмай кеткен, кеудесі
қайғы мен қасіретке толы қазақ тарихындағы
ең ірі трагедиялық тұлға, өз ұлтын
Есте
сақта
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру. Оқушылардың сабаққа қатысы, дайындығы
ІІ. Өткен сабақты пысықтау үшін:
Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығы бойынша білімдерін топтастыру арқылы тиянақтау
Абай Құнанбаев |
Ол кім ?
|
Туған жері , туған жылы
|
Әдебиетке қосқан үлесі
|
Отбасы мүшелерін ата
|
Қайдай поэма, неше қкра сөз, неше өлең жазған? |
Философиялық шығармалары
|
|
|
|
|
|
|
|
Диаграмманы толықтырыңдар Ақын бойындағы жақсы қасиеттер
Табиғатқа
жақын
« Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін»
А)Абайдың өздері білетін өлең шумақтарын жатқа айту
ә) Абай нақыл сөздерін оқығандағы түйгенім:
1. адамгершілікке
2. имандылыққа
3. ізгілікке
4.қанағатшылдыққа
5. адалдыққа т.б. тәрбиелеп, жетелейді, осы бағыттағы нақыл сөздерді әр оқушыға жатқа айтқызып, есте сақтап , шынайы өмірінде қолдана білуіне тәрбиелеу.
«Досыңа
достық - қарыз іс,
Дұшпаныңа
әділ бол!» (Абай,
І том, 130-бет)
Әсемпаз
болма әрнеге,
Өнерпаз
болсаң арқалан.
Сен
де бір кірпіш дүниеге,
Кетігін
тап та, бар, қалан».
(Абай,
І том, 158-бет)
«Ғылым
таппай мақтанба,
Орын
таппай баптанба,
Құмарланып
шаттанба,
Бес
нәрседен қашық бол,
Бес
нәрсеге асық бол
Адам
болам десеңіз.
«Ақыл
мен жан - мен өзім, тән менікі,
«Мен»
менен менікінің мағынасы екі. Мен
өлмекке тағдыр жоқ
әуел
бастан,
Менікі
өлсе, өлсін, оған бекі...»
(Абай,
І том, 193-бет)
Еңбекті
сат, ар сатып неге керек.
Үш-ақ
нәрсе адамның қасиеті:
Ыстық
қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек...»
(Абай,
І том, 181-бет)
Еңбек
қылсаң ерінбей,
Тояды
қарның тіленбей».
(Абай,
І том, 96-бет)
ІІІ. Жаңа сабақ.
Сөздікпен жұмыс жүргізе отырып сабақтың тақырыбын оқушылар өздері табады.
Құла Қ түру 1. ..................................................
д а ғды 2. .................................................
е р екше бағалау 3. .................................................
мақ а ла 4. .................................................
5. кө с емсөз 5. .................................................
6. ө сиет 6. .................................................
7. кө з қарас 7. ..............................................
1) Интерактивті тақтадағы слайдтар
Қара сөз – арабтың «ғақлия» деген сөзімен мәндес
«ғақлия» - көркем сөз, дана сөз, асыл сөз.
Қара сөздер 1948ж Семейде «Абай» журналында жарияланды.
1890 жылдардан бастап Абай қара сөз жазған
Тұңғыш қағазға түсірген – Мүрсейіт
Қара сөздердің жалпы саны – 45
6. Өзіндік ерекшеліктері: сөйлемдері қысқа;
мағынасы кең;
ой саларлық мағынасы бар;
ғибрат (үлгі)беруді көздейді
философиялық сұрау басым;
өзі жауап береді;
өз-өзімен кеңес,ой-пікір білдіру үлгісінде;
2)Талдау бөлімі: Оқушылар 4 топқа бөлініп отырғызылады, топпен жұмыс.
Топтың аттары: 1. «Ақыл»
2. «Қайрат»
3. «Ғылым»
4. «Жүрек»
Әр топтан бір оқушы мәтіннің тиісті бөлігін оқып шығады.
2-оқушы түсінгенін мазмұндайды.Мұғалім арнайы дайындаған дәптер парағын таратады.
1 тапсырма. «Он жетінші қара сөз» толықтырып жазып шық.
Қайрат, Ақыл, Жүрек үшеуі ......... айтысып, таласып ...... , Ғылымға жүгініпті.
Қайрат : «Ей, ғылым, өзің де білесің ғой,.............................................................
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Ақыл: «Не дүниеге, не ахиретке не пайдалы болса, ............................................
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Сонда Жүрек : « Мен – адамның денесінің...........................................................
.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... Ғылымныңүкімі:..................................................................................................... ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................