- Шығыстық шаманың кескіні,

-кірістік шаманың кескіні.

2.Тербелмелі буын ретінде қандай элементтерді қарастыруға болады және буын теңдеуін жазып көрсет. Тербелмелі (пружиналы маятник, магнитоэлектрлік түрлендіргіштер, R, L, C – контуры т.с.с.); Буын теңдеуі : ,

мұндағы x(t) –кірістік, y(t) –шығыстық шамалары, К –беріліс коэффициенті. 3.И– реттеуішінің реттеу заңдылығы мен беріліс функциясы.  И-реттеуші (астатикалық реттеуіш)- бұл реттеуіштерде реттеу ықпалының жылдамдығы қателік сигналына пропорционал болып келеді.

Реттеу заңдылығы: мұндағы: Т_u-интегралдық уақыт тұрақтысы

немесе

яғни реттеуші органның (РО) жылжу шапшандығы х-ке пропорционал. Демек, әлі х ауытқуы бар болғанда РО ешқашан тоқтамайды. Бұл статикалық қателіктің жоқ болғаны дегенді білдіреді. П-реттеуіштермен салыстырғанда И-реттеуіштің артықшылығы, оларда статикалық қате болмайды. Бірақ П-реттеуіштің динамикалық қасиеті И-реттеуіштікінен жақсы, өйткені онда кірісиік сигнал өзгерісін лезде қабылдайды. И-реттеуіштерді тағайындалған режимде АРЖ жұмысының дәлдігін арттыру мақсатында пайдаланады.

И-реттеуіштің құрылымдық схемасы

Реттеуіштің беріліс функциясы:

И-реттеуіштің өтпелі сипаттамасы.

Кемшілігі: реттеу процессі жай жүреді.

Артықшылығы: Статикалық қателіктің жоқтығы.

№ 12 билет.1.Өтпелі функция дегеніміз не? Өтпелі функция h(t) деп жүйенің бастапқы нөлдік шартқа сәйкес кірісіне берілген бірлік секіріске деген реакциясын айтады.

Өтпелі функцияны дифференциал теңдеуді шешу арқылы немесе эксперементаль әдіспен анықтайды.

Өтпелі функцияның графигіндегі кескінін – екпін қисығы дейміз.

2.Тербелмелі буынның беріліс функциясын жазып көрсет. Тербелмелі (пружиналы маятник, магнитоэлектрлік түрлендіргіштер, R, L, C – контуры т.с.с.); Буын теңдеуі ,

мұндағы x(t) –кірістік, y(t) –шығыстық шамалары, К –беріліс коэффициенті. 3.Автоматты реттеуіштер реттеу заңдылығына сәйкес қандай топқа бөлінеді? Реттеу заңдары бойынша реттеуіштер пропорционалдық (П-реттеуіш), интегралдық (И-реттеуіш), пропорционалдық – интегралдық (ПИ-реттеуіш), пропорционалдық- дифференциалдық (ПД-реттеуіш) және пропорционалдық – интегралдық- дифференциалдық (ПИД-реттеуіш) болып бөлінеді.

№ 13 билет

1. Импульстік өтпелі функциясы ω(t)=К,

10.3 Сурет Өтпелі сипаттама

яғни, импульстік өтпелі сипаттамасы абсцисса өсіне параллель жатыр.

Жиіліктік сипаттамалары

Буынның КБФ – сы

Буынның АФЖС жорамал өстің бойында жатыр (10.2 сурет).

10.2-сурет. АФЖС звеносы

КБФ-ың модульі А(ω)=К/ω,

КБФ-ың аргументі φ(ω)=-π/2.

Бұл өрнектерден көретініміз, егер ω=0 болса, онда А(ω)=∞. Жиіліктің өсуімен А(ω) мәні азаяды, егер ω=∞ болса, онда А(ω)=0. Бұл буында шығыстық сигнал кірістік сигналдан фаза жағынан барлық жиілікте - 90° қалыс қалады (10.3б суреті)

ЛАЖС-ың өрнегі .

Буын ЛАЖС көлбеулігі– 20 дб/дек болатын, ал ω=1 жиілігінде ординатасы 20 lg к тең түзумен сипатталады. Қию жиілігі ω_с = К.

а) б)

10.3 сурет Буынның а) – ЛАЖС және б) – ЛФЖС

2.Кешігу буынның беріліс функциясын жазып көрсет. Буынның беріліс функциясы W(s)= е – S

3.П – реттеуішінің реттеу заңдылығы мен беріліс функциясы. П-реттеуші (статикалық реттеуіш)- бұл реттеуіштерде реттеу ықпалдары мен қателік сигналдары арасында пропорционалдық тәуелділік болады.

Реттеу заңдылығы:

; мұндағы

–реттеуіштің беріліс коэффициенті.

Реттеуіштің беріліс функциясы:

Пропорционалдық реттеуіштерді статикалық деп те атайды, өйткені олар әрдайым статикалық қатемен жұмыс істейді. Тура әрекетті реттеуіштерде пропорционалдық заңын жүзеге асыру үшін кәдімгі күшейткіш құрылғылар, ал жанама әрекетті реттеуіштерде- қатаң кері байланыс құрылғылары (күшейткіш буын) пайдаланылады. Сондықтан жанама әрекетті П-реттеуіштерді қатаң кері байланысты реттеуіштер деп те атайды.

Суретте нақты П-реттеуіштің құрылымдық схемасы көрсетілген

П-реттеуіштің өтпелі сипаттамасы

Кемшілігі: реттеуіштер әрдайым статикалық қатемен жұмыс істейді.

№ 14 билет.1.Комплекстік беріліс функциясы дегеніміз не?

Комплекстік беріліс функциясы W(j ) деп, тұрақталған режимдегі жүйенің комплексті түрде көрсетілген шығыстық шамасының комплексті түрде көрсетілген кірістік шамасына қатынасын айтады.

2.Кешігу буыны ретінде қандай элементтерді қарастыруға болады және буын теңдеуін жазып көрсет.Кешігу буыны (транспортерлер) және Буын теңдеуі y(t)=x(t)(t-τ); мұнда τ – таза кешігу уақыты .Кешігу буыны кірістік сигналдарды форма жағынан өзгертпей, бірақта τ уақытына кешіктіріп шығарады.

3. Берілген схема бойынша буындардың жалпы беріліс функциясын жаз

№ 15 билет. 1.Комплекстік беріліс функциясының модульі дегеніміз не?

КБФ мынаған тең

. e ^{j(φ - φ )} = A( ) · e ^jφ(ω) (4.1)

мұнлағы –КБФ-ың модульі