- •Статистиканың негізгі түсініктері
- •Биостатистика пәні және оның міндеттері. Статистикалық жинақ. Салыстырмалы өлшемдер. Графикалық бейнелеу
- •Емдеу-алдын алу мекемелерінде тіркелген аурулардың саны (1998 жыл)
- •Аурулардың ауруханада емделу нәтижесіне, жасына және жынысына байланысты бөлінуі
- •Аурулардың ауруханада емделу нәтижесіне, жасына және жынысына байланысты бөлінуі
- •Қазақстан Республикасында тұрғындардың ауруханадағы төсектермен қамтамасыз етілу көрсеткішінің он жыл ішінде өзгеруі
- •3. Орта шамалар
- •Вариациялық қатар
- •4.3 Полигон және гистограмма
- •Интервалдық статистикалық қатардың сандық сипаттамалары. Жиіліктер және салыстырмалы жиіліктер гистограммасы
- •Таңдама. Таңдаманың сандық сипаттамалары
- •4.4 Тандама орта және дисперсияны есептеу көбейту әдісі
- •Статистикалық жорамалдарды тексеру. Қалыпты таралған жиынтықтардың параметрлері жөніндегі жорамалдарды тексеру
- •5.1 Манн-Уитнидің u - критерийі
- •6. Сапалық белгілерді талдау. Орайластық кестелері. Орайластық кестелерін Хи-квадрат критерийі бойынша талдау. Фишердің нақты критерийі
- •6.1 Белгілердің қиысу кестесі
- •7. Дисперсиялық талдау. Дисперсиялық талдау көмегімен тексерілетін статистикалық жорамалдар. Бір факторлы дисперсиялық талдау әдісі
- •7.1 Дисперсияның негізгі қасиеттері. Дисперсияны ықшамдалған тәсілмен есептеу
- •7.2 Дисперсияларды қосу ережесі
- •7.3 Бірфакторлы дисперсиялық талдау
- •8. Эпидемиологиялық зерттеулердегі статистикалық әдістер
- •8.1 Эпидемиологиялық тексеру мен бақылау
- •8.2 Аналитикалық эпидемиологиялық әдістер
- •8.3 Эпидемиологиялық жазба әдістері. Статистикалық зерттеу әдісі
- •8.4 Экспериментальдық эпидемиологиялық әдістер
- •8.5 Бақылаудағы эпидемиологиялық эксперимент
- •8.6 Бақылаусыз эпидемиологиялық эксперимент
- •8.7 Табиғи эксперимент
- •8.8 Экспериментальды эпизоотология
- •8.9 Математикалық үлгілеу
- •8.10 Эпидемиологиялық зерттеулерді ұйымдастыру үшін тартылатын негізгі көрсеткіштер
- •9. Өміршеңдікті талдау
- •9.2 Өміршеңдік уақытының кестесі
- •10. Құбылыстардың және белгілердің арасындағы өзара байланыс
- •Спирмен тәсілі бойынша рангтік корреляция коэффициентінің қатесін мынадай формуламен табады:
- •11. Сызықтық регрессия
- •12. Сызықтық регрессияның параметрлерін ең кіші квадраттар әдісі бойынша табу
- •13. Өлшеу қателігі. Қос қателікті бағалау
- •13.1 Өлшеу міндеттері
- •13.2 Өлшеу принциптері мен әдістері
- •13.3 Өлшем қатесінің түрлері
- •13.4 Қателіктерді бағалау принциптері
- •13.5 Жүйелі қателіктерді алу және жою тәсілдері
- •13.6 Өлшеу жүйелері
- •14. Медицина-биологиялық зерттеулерді жоспарлау және зерттеу жүргізу
- •15. Spss, Statistica қолданбалы бағдарламалар пакетін қолданып, биомедициналық деректерге статистикалық талдаулар жасау
- •15.1 Мәліметтерді енгізу
- •15.2 Мәліметтерді енгізу форматтары
- •15.3 Категориалды мәліметтер
- •15.4 Жоқ (тасталынып кеткен) мәліметтерді кодтау
- •15.5 Қателерді тексеру
- •15.6 Шығындар (аномалды мәндер)
- •15.7 Шығындарға атқарылатын әрекеттер
- •Әдебиеттер
- •Мазмұны
Емдеу-алдын алу мекемелерінде тіркелген аурулардың саны (1998 жыл)
-
Аурудың түрі
Науқастардың саны
Ісіктер
Қан айналымы жүйесінің ауруы
Тыныс ағзаларының аурулары
Ас қорыту ағзаларының ауруы
Барлығы
220 823
808 728
2 024 143
891 122
3 944 816
Топтастырылған статистикалық кесте – бір статистикалық бастауыштан және бірнеше бір-бірімен байланыссыз статистикалық баяндауыштан құралады.
2-кесте.
Аурулардың ауруханада емделу нәтижесіне, жасына және жынысына байланысты бөлінуі
-
Емдеудің нәтижесі
Жасы
Жынысы
Жинағы
30-ға дейін
31-59-ға дейін
60-тан жоғары
ерлер
әйелдер
Жазылып кетті
Жақсарды
Өзгеріссіз қалды
Нашарлады
Өлді
Барлығы
10
12
3
-
-
25
22
28
4
1
-
55
10
21
5
3
2
41
12
28
5
2
1
48
30
33
7
2
1
73
42
61
12
4
2
121
Құрастырмалы (аралас) статистикалық кесте – бір немесе бірнеше бір-біріне байланысты статистикалық бастауыштан және бір-бірімен байланысты бірнеше статистикалық баяндауыштан тұрады.
3-кесте.
Аурулардың ауруханада емделу нәтижесіне, жасына және жынысына байланысты бөлінуі
Емдеудің нәтижесі |
Жасы |
Жинағы |
|||||
30-ға дейін |
31-59-ға дейін |
60-тан жоғары |
|||||
ерлер |
әйелдер |
ерлер |
Әйелдер |
ерлер |
әйелдер |
||
Жазылып кетті Жақсарды Өзгеріссіз қалды Нашарлады Өлді Барлығы |
2
5 1
- - 8 |
8
7 2
- - 17 |
10
12 1
- - 23 |
12
16 3
1 - 32 |
5
9 2
1 1 18 |
5
12 3
2 1 23 |
42
61 12
4 2 121 |
Статистикалық жиынтықтың құрамындағы белгілерді немесе құбылыстарды зерттеуде және оларды сипаттауда статистикалық шамаларды пайдаланады. Оның ішіне абсолюттік салыстырмалы және орташа сандар кіреді. Абсолюттік мөлшер бір жиынтықтың көлемін немесе жалпы санын көрсетеді. Мысалы, халық саны, аурулардың саны, мекемелердің, төсектердің, дәрігерлердің саны, т.б. Ал егер де статистикалық жиынтық белгілерінің бір-бірімен байланысын тауып, оларды салыстыру қажет болса, онда салыстырмалы мөлшерлерді пайдаланады. Салыстырмалы мөлшерлер екі абсолюттік мөлшерді салыстыру, бөлу және сол бөлшекті 100, 1000, 10000, 100000-ға көбейту арқылы табылады. Медициналық статистикада көбінесе мынадай салыстырмалы мөлшерлер қолданылады:
Үлестік (экстенсивтік) көрсеткіштер көріністің құрамын көрсетеді. Мысалы, аурушаңдық, мүгедектік, өлім себептерінің құрамы. Бұл көрсеткіш пайызбен белгіленеді (барлығы 100% деп алынады).
Үлестік
көрсеткіш =
(3)
2. Қарқынды (интенсивтік) көрсеткіштер ортадағы көріністің жиілігін көрсетеді. Мысалы, туылу, өлім, аурушаңдық көрсеткіштері.
Қарқынды
көрсеткіш =
(4)
3. Ара қатыстық көрсеткіштер бір-біріне ұқсамайтын екі жиынтықтың қатынасын көрсетеді. Мысалы, тұрғындардың дәрігерлермен, жедел жәрдем машиналарымен, төсектермен, орта буындағы мамандармен қамтамасыз етілуі, т.б.
Ара
қатыстық көрсеткіш =
(5)
Көрнекті көрсеткіш біртектес мөлшерлерді: абсолюттік, салыстырмалы немесе орта шамаларды салыстыра отырып бағалауға мүмкіндік береді. Бұл көрсеткішті есептеу үшін салыстыратын мөлшердің біреуін 100%-ға теңейді, ал қалғанын соған қатынас ретінде есептейді. Мысалы:
4-кесте.
