Жіті бұзылыстары

Жүрек аритмиясы – жүрек соғысы жиілігінің, ырғақтылығының және (немесе) реттілігінің бұзылысы: ырғақтың жиілеуі (тахикардия) не сиреуі (брадикардия) ритма, уақытынан ерте жиырылуы (экстрасистолия), ырғақтық қызметінің дезорганизациясы (жыпылық аритмиясы) және т.б.

Жедел жәрдемді қажет ететін ырғақ пен өткізгіштіктің түрлері:

• пароксизмдік суправентрикулярлы тахикардия;

• жүрекшелердің 1:1, 2:1 қатынастарындағы пароксизмдік жыпылықтауы не тыпырлауы;

• қарыншалық тахикардия;

• миокард инфарктының жіті кезеңіндегі политопты не жұптасқан қарыншалық экстрасистолия;

• Моргань – Адамс – Стокс ұстамасының дамуымен жүретін брадиаритмия;

• толық АВ-блокада

Негізгі клиникалық белгілеріне жүрек қағуы не жүректің қатты қағуы сезімдері жатады. Сонымен қатар, аритмиялар бас айналуы не есінен тану белгілерімен де байқалуы мүмкін. Аримиялардағы есінен тану белгісін Моргань–Адамс–Стокс ұстамасы деп атайды.

Тахиаритмиялар ЖИА науқас адамдарда стенокардияның ұстамасын тудыруы мүмкін, ал жүректің сүлелі жетіспеушілігі бар адамдарда пароксизмдік тахикардия кезінде ентігуі күшейе түседі, демігу ұстамасы болуы мүмкін, тіпті өкпе шемені де дамуы ықтимал.

Аритмия кезінде гемодинамиканың айқын бұзылыс-тарында «аритмогенді» шоктың, қарыншалардың фибрилляциясының дамулары мен кенеттен қаза болуы да мүмкін.

Пароксизмдік суправентрикулярлық тахикардия:

Диагностикасы

• жүректің жиі қағу ұстамасы ( минутына 140 – 240);

• ұстаманың кенеттен басталуы мен тоқтауы;

• QRS комплексінің алдында Р тісшесінің болуы;

• QRS комплексі бұзылмайды;

• Р – Q аралығының ұзаруы мүмкін.

Жедел жәрдем

1. верапамил 0,25% – 2-4 мл венаға баяу егу, қажеті болса 10-15 минуттан соң АҚ қадағалау арқылы қайталау;

2. АТФ 1% 0,6 мл (6 мг) венаға 3-5 сек жылдамдықта егу, көмек болмаса 2–5 минуттан соң 12 мг қайталау;

3. новокаинамид 10% 5–10 мл (1000 мг) венаға минутына 50-100 мг жылдамдықта егу;

4. коргликон 0,06% – 1 мл венаға баяу егу 10–20 мл 5% глюкоза не 0,9% натрий хлориді ерітіндісінде егу. Миокардтың жіті инфарктында қолдануға болмайды!!!

5. обзидан 0,1% 5 мл венаға 10–20 мл 5% глюкоза не 0,9% натрий хлориді ерітіндісінде егу;

6. магния сульфат 25% 5 –10 мл венаға 10–20 мл 5% глюкоза не 0,9% натрий хлориді ерітіндісінде егу;

7. осы емдер тиімсіз болса (реципрокты жүрекшелік не АВ-тахикардияны тойтару үшін) – өңештік электрокардиостимуляция жасау керек.

Жыпылық аритмиясының пароксизмдік түрі Диагностикасы

• QRS комплексінің қалыпты не кеңейген екенін ескермей дамитын қарыншалар ырғағының толықтай ретсіздігі;

• Р тісшесінің жоғалуы;

• Жыпылықтау толқындарының тіркелуі.

• Жүрекшелердің тыпырлауы кезінде қарыншалардың ырғағы ретті болуы немесе кейбір қарыншалық комплекстің түсіп қалуы да мүмкін. QRS комплексі түсіп қалғанда Р тісшесі немесе жүрекшелердің тыпырлау толқындары айқын көрінетін болады.

Жедел жәрдемі

Мына дәрілердің біреуін қолдану керектігі нұсқалады:

1. амиодарон — 5—7 мг/кг 30—60 мин арасында венаға егу, одан соң 1,2—1,8 гр/тәул венаға баяу егу немесе 1,2—1,8 гг (тек стационарда) не 0,6—0,8 гр (амбулаторлық жағдайда) күніне бірнеше рет 10 гр дейінгі дозаға дейін ішу, одан соң емді тұрақтандыратын дозаға көшеді 200—400 мг/тәулігіне (қалқанша без ауруларына шалдыққан адамдарға қолдануға болмайды);

2. пропафенон (ЖИА мен сол қарынша функциясы бұзылған адамдарда байқап қолданған жөн) — 1,5—2,0 мг/кг венаға 10—20 мин бұрын не 450-600 мг per os;

3. прокаинамид (новокаинамид) 10% 5—10 мл (500—1000 мг) 20 мл 5% глюкоза не 0,9% натрий хлориді ерітіндісінде венаға АҚ қадағалап отырып баяу егу;

4. жүрек гликозидтері (ұзақтығы 7 күннен асқан жүрекшелер фибрилляциясында) коргликон 0,06% 1 мл (0,6 мг) не строфантин 0,025% 1 м (0,25 мг) 20 мл 5% глюкоза не 0,9% натрий хлориді ерітіндісінде венаға баяу егу. Тұрақсыз стенокардия мен миокардтың жіті инфарктында гликозидтеді қолдануға болмайды!!!

5. соталол (ұзақтығы 7 күннен асқан жүрекшелер фибрилляциясында) — 240—320 мг/тәулігіне;

6. электрлік кардиоверсия (не ЭИТ) жүрекшелер фибрилляциясының пароксизмді түрінде не тахикардиясында, қанайналымының айқын бұзылыстары бар миокардтың жіті инфаркты не стенокардияның ЭКГ-белгілері анықталғанда қолма-қол жасалуы тиіс.