6 Вариант
001
Мүмкіндігі шектеулі жасөспірімнің еңбек әрекетін таңдау қағидасында мынандай жағдайлар ескерілуі маңызды:
A) Еңбек түрін өз мүмкіндіктеріне қарай таңдай білуі
B) Еңбек әрекетіне жасөспірімнің бірден кірісіп кетуі
C) Еңбек әрекетінде жасөспірімнің денсаулығына қолайсыз факторлардың кедергі болмауы
D) Кәсіби әрекеттін таңдауда денсаулық мүмкіндігінің ескерілмеуі
E) Жасөспірім денсаулығына кәсіби жағдай жағымды немесе теріс әсер етпейді
F) Кәсіби әрекетті таңдау жасөспірімнің әлеуметтік ортаға бейімдеуінің негізі болма алмайды
G) Адекватты кәсіпті таңдауда кәсіп ауырлығының маңызды еместігі
H) Жасөспірімнің кәсіп әрекетін орындаудағы қауіпсіздік ережелеріне мән берілмеуі
002
Ерекше қажеттіліктері бар балалардың кәсіп таңдауы бойынша түзету мектебі педагогының алғашқы және орта кәсіби білім беру мекемелерінің мамандарымен өзара әрекеттерінің ерекшеліктері:
A) Баланың қандай кәсiби дағдыларды орындай білетінін кешенді диагностикалау
B) Кәсіби іскерлікті жүзеге асыру үшін әмбебаптық дағдыларды дамыту
C) Кәсіп туралы дағдыларды қалыптастыру
D) Ерекше қажеттілігі бар балаларға алғашқы медициналық жәрдем көрсету
E) Кәсіби іскерлікті жүзеге асыру үшін тілдерді меңгерту
F) Баланың қызығушылығын басқа кәсіпке алмастыру
G) Баланың қандай кәсiби дағдыларды орындай білетінін кешенді диагностикалау маңызды емес
H) Балада арнайы кәсіп бойынша білімін тоқтату
003
Кәсіби бағдарлау –
A) Шынайы тапсырыс берушіге бағытталған қолайлы жүйе
B) Алғашқы кәсіби біліммен байланысқан жүйе
C) Жасөспiрiмнің жеке таңдауына себепші болатын нақтылы шаралар тізімі
D) Аймақтағы еңбек нарқының динамикасына ықпал етпейтін жүйе
E) Коммуникативтік дағдыларды дамыту жүйесі
F) Мектепке дейінгі білім беру жүйесімен байланыс
G) Жасөспірімнің жеке таңдауына арнайы және арнайы емес шаралар ешқандай ықпал жасамайды
H) Алғашқы кәсіби білім беру жүйесімен байланыс міндетті емес
004
Кәсіби бағдарлаудың кезеңдері:
A) Дайындық
B) Қалыптастырушылық (түзетушілік)
C) Бейімделу
D) Алдын алу
E) Ақпараттық
F) Кеңестік
G) Шешуші
H) Интеграцияланған
005
Кәсіби бағдарлаудың дайындық кезеңі:
A) Оқушыларды психикалық, клиникалық тексерістер негізіне байланысты еңбекке қабілеттілік деңгейін анықтау
B) Оқушының болашақ кәсіби-еңбек әрекетінің тіршілік әрекетіне қажетті жүйелерге әсерінің рұқсатталған ауырлық дәрежесін анықтау
C) Таңдалатын кәсіпке оқушының физиологиялық мүмкіндіктерінің жарамдылығын анықтау
D) Кәсіби ортаға еш кедергісіз бейімделуі дәрежесі
E) Қоғамдық-еңбек ортасында түлектерді интеграциялау
F) Педагогикалық және медициналық-психологиялық мониторинг жүйесін қалыптастыру
G) Түрлі кәсіби әрекет түрлеріне жарамдылық және жарамсыздық тізбесі
H) Кәсіби әрекетке оқушылардың жарамдылығын анықтауда психикалық, клиникалық тексерістерді жүргізу міндетті емес
006
Кәсіби бағдарлаудың қалыптастырушы кезеңі:
A) Еңбекке баулу сабақтарының топтамасы және тақырыптық экскурсия
B) Оқу-еңбек сабақтардың топтамасы
C) Кәсіби кеңестер мен мақсатты кәсіби сынамалар топтамасы
D) Бейімделу топтамасы
E) Ақпараттық топтама
F) Өндірістік топтама
G) Нөлдік топтама
H) Тарихи топтама
007
Кәсіби бағдардың бейімделу кезеңі:
A) Кәсіби ортадағы жағдайға еш қиындықсыз бейімделуді қамтиды
B) Әлеуметтену аймағының тиімді бағыты ретінде арнайы білім беру жүйесінде әлеуметтік әріптестік механизмін қалыптастыру үрдісінің маңыздылығын дәлелдейді
C) Қоғамдық-еңбек ортасында түлектерді интеграциялау
D) Оқушыларды кәсіби білім алу нысандары жайлы ақпараттау
E) Қоғамдық-еңбек ортасында түлектерді интеграциялау аса маңызды емес
F) Оқушының болашақ кәсіби-еңбек әрекетінің тіршілік әрекетіне қажетті жүйелерге әсерінің рұқсатталған ауырлық дәрежесін анықтау
G) Оқушыларды психикалық, клиникалық тексерістер негізіне байланысты еңбекке қабілеттілік деңгейін анықтау
H) Түрлі кәсіби әрекет түрлеріне жарамдылық және жарамсыздық тізбесі
008
Кәсіби кеңестер және мақсатты кәсіби сынамалар топтамасы – бұл:
A) Кәсіби әрекет түрілері жайында адекватты көзқарасты қалыптасыру
B) Оқушыларда белгілі бір кәсіп түріне талпынысты қалыптастыру
C) Оқушыларды кәсіби білім алу нысандары жайлы ақпараттау
D) Күнделікті өмір жағдайларында адекватты көзқарасты қалыптастыру
E) Оқушыларды қарапайым этикет нормаларымен таныстыру
F) Кәсіби әрекет жайлы ақпараттаушы көздер диапазонын кеңейту
G) Тақырыптық экскурсияларды өткізу
H) Мүмкіндігі шектеулі жасөспірімдердің еңбекке жарамдылық деңгейіне қайшы кәсіби-еңбек түрлерінің тізімін анықтау
009
Кәсіби бағдарлау үрдісі -
A) Мектептік білім берудің жауапты кезеңі, ол түлектердің әлеуметтік ортаға кірігуінің бағытын, сипатын және әдісін анықтайды
B) Орта білім беру мен алғашқы кәсiби білім беру жүйелерiнің өзара байланыстары
C) Қазіргі әлеуметтiк-экономикалық шарттарын бағдарлай білетін еңбекке пәні мұғалiмдерiн дайындау және жетілдіру
D) Әлемнiң алуан түрлi мәдениетiн құрметтеу, қабылдау, дұрыс түсiнуi және адамгершілік даралықты байқату
E) Догматизмнан, ақиқат абсолютінен бас тарту және халықаралық-құқық актілерінде адам құқығы бекітілген нормаларды бекіту
F) Оқушылардың көкейiндегі және қоғамда маңызды құндылықтарды таңдау
G) Оқушыны дербес дамыту, оның творчестволық қабiлеттiлiктерiн арттыру, оқуға деген ниетін қалыптастыру
H) Балалардың физикалық және психикалық денсаулығын қорғау және күшейту
010
Оқушыларды психикалық, клиникалық тексерістер негізіне байланысты еңбекке қабілеттілік деңгейін анықтау кезеңдері –
A) Кәсіби бағдардың алғашқы
B) Кәсіби бағдардың бастапқы
C) Кәсіби бағдардың дайындық
D) Кәсіби бағдардың екінші
E) Кәсіби бағдардың үшінші
F) Кәсіби бағдардың түзетушілік
G) Кәсіби бағдарды қалыптастыру
H) Кәсіби бағдардың соңғы
011
Тәрбиеленушінің кәсіп түрін өз бетінше таңдауы –
A) Таңдаған кәсібін үйренуге талпынысы
B) Таңдаған кәсібін үйренуді мақсат етуі
C) Таңдаған кәсібін үйренуге тартылуы
D) Кәсіпті үйрену жайындағы ақпарат
E) Кәсіп таңдаудағы сапа мониторингі
F) Кәсіпті үйренудің міндеттері
G) Кәсіпті үйренудің қағидалары
H) Кәсіпті үйренуге бағытталуы
012
Оқушыларға оқу барысында кәсіби жұмыстарды таныстыру кезеңдері:
A) 5-7 сынып
B) 8-9 сынып
C) 10-11 (12) сынып
D) 1-5 сынып
E) 4-7 сынып
F) 5-8 сынып
G) 8- 11 (12) сынып
H) 9 -12 сынып
013
Оқыту мен тәрбиелеу жұмыстарында тәрбиеленушіге кәсіп түрін таңдау және игеру міндеттерін қалыптастыратын жағдайлар –
A) Ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік-еңбекке оқыту барысында ерекше психологиялық жағдайларды жасау
B) Ерекше қажеттіліктері бар балаларды әлеуметтік-еңбекке оқыту барысында педагогикалық ерекше жағдайларды жасау
C) Алғашқы және орта кәсіби білім беру жүйелерінің өзара әрекеттесуі
D) Түлектің кәсіби бағдарын бағалау
E) Педагогикалық және медициналық-психологиялық мониторинг жүйесін қалыптастыру
F) Әлеуметтік әріптестік механизмін қалыптастыру
G) Емдік шаралар жайлы ақпараттаушы көздер диапазонын кеңейту
H) Мүмкіндігі шектеулі жасөспірімдердің еңбекке жарамдылық деңгейіне қайшы кәсіби-еңбек түрлерінің тізімін анықтау
014
Психотерапиялық, түзетушілік және психологиялық-педагогикалық тексеру кешенінің шешімі бойынша балалардың таңдаған кәсіп түріне жарамдылығын анықтауды жүргізу кезеңі:
A) Кәсіби бағдардың екінші кезеңі
B) Кәсіби бағдардың қалыптастырушы кезеңі
C) Кәсіби бағдардың түзетушілік кезеңі
D) Кәсіби бағдардың дайындық кезеңі
E) Кәсіби бағдардың үшінші кезеңі
F) Кәсіби бағдардың алғашқы кезеңі
G) Кәсіби бағдардың бастапқы кезеңі
H) Кәсіби бағдардың бейімделу кезеңі
015
Кәсіби орта жағдайына еш қиындықсыз бейімделу кезеңі:
A) Кәсіби бағдардың бейімделу кезеңі
B) Кәсіби бағдардың үшінші кезеңі
C) Кәсіби бағдардың соңғы кезеңі
D) Кәсіби бағдардың түзетушілік кезеңі
E) Кәсіби бағдардың қалыптастырушы кезеңі
F) Кәсіби бағдардың алғашқы кезеңі
G) Кәсіби бағдардың дайындық кезеңі
H) Кәсіби бағдардың екінші кезеңі
016
Еңбек әрекетіне дайындық кезеңінде атқарылатын еңбек әрекетін бастау, атқару және аяқтау үрдістері баяндалған әдіс түрі:
A) Жүйелік
B) Реттілік
C) Жоспарлы
D) Жеке-бағдарлау
E) Әрекеттік
F) Тұжырымдау
G) Жеке
H) Кешенді
017
Ерекше қажеттіліктері бар балаларды еңбекке дайындау үрдісінің күрделілігін жан-жақты қарастыратын әдіс түрі:
A) Кешенді
B) Жиынтық
C) Сомалық
D) Қарапайым
E) Жүйелік
F) Әрекеттік
G) Жеке
H) Жеке-бағдарлау
018
Ерекше қажеттілігі бар баланы физиологиялық ерекшеліктеріне және еңбекке жарамдылық қабілеттеріне сай еңбекке дайындау үрдісі қарастырылатын әдіс түрі:
A) Жеке
B) Субъективті
C) Дербес
D) Сомалық
E) Жүйелік
F) Кешенді
G) Әрекеттік
H) Қарапайым
019
Оқыту үрдісінде ерекше қажеттілігі бар балаларды кәсіби бағдарлау бойынша жүргізілетін шараларға:
A) Шеберханадағы және үйірмелердегі сабақтар
B) Мамандармен кездесу
C) Кәсіпорындарға экскурсия
D) Жеке әрекет
E) Кәсіпорындарда жұмыс жасау
F) Ақпаратты тарату
G) Ақпараттарды жинау
H) Мәліметтерді жинау
020
Дамуында ауытқуы бар балалармен және жасөспірімдермен жүргізілетін кәсіби бағдарлау жұмыстарының нысаны:
A) Әңгімелесу, таныстыру тренингтері
B) Түрлі кәсіпорындарда, көрмелерде өткізілетін «Ашық есік күніне» қатысу
C) Кәсіпорындарда мамандармен кездесу
D) Баспасөз құралдарындағы ақпараттар
E) Хат, шақыру қағаздары
F) Көрсетілімдер, жаранмалар
G) Ақпараттандыру, үгіт насихаты
H) Сендіру, үгіт
021
Еңбек сабақтарындағы үйретілетін жапсырма әдістері:
A) Илеу
B) Кешенді
C) Пластикалық
D) Қылшықтау және тарату
E) Ширату
F) Жаю
G) Құрастыру
H) Жапсыру
022
Арнайы білім беру мекемелерінде еңбек сабақтарындағы үйретілетін жапсырма тәсілдері:
A) Жалпайту
B) Пластикалық
C) Біріккен
D) Жабағылану
E) Илеу
F) Ширату
G) Құрастыру
H) Созғылау
023
Арнайы білім беру мекемелерінде еңбек сабақтарындағы үйретілетін жапсырма түрлері:
A) Табиғи заттармен жасалатын жапсырмалар
B) Аралас жапсырмалар
C) Жаю, жинау
D) Бүктеу
E) Бүктеу, жиыру
F) Илеу, жазу
G) Суретке қарап жасау
H) Мүсінге қарап жасау
024
Жалпы еңбек ептілігін дамытуды қажет ететін сипаттар:
A) Қимыл-қозғалысының жеткіліксіздігі
B) Сөйлеу тілінің жеткіліксіздігі
C) Өз бетінше қозғалуының орташа болуы
D) Кеңістікті бағдарлауы және жұмысты жоспарлауы
E) Қимыл-қозғалысының баяулығы
F) Нашар естуі
G) Өз әрекетін бақылауы
H) Өз әрекетін түсіндіріп беруі
025
Зиятында жеңіл ауытқуы бар балалардың еңбек әрекеттерінің ерекшеліктері:
A) Жоғары деңгейлі қимыл әрекеттерін дербес игерулері
B) Кеңістікті бағдарлауының орташа деңгейлігі
C) Қозғалыстың автоматтандырылуының бәсеңділігі
D) Екпін мен ритмнің бұзылысы
E) Барлық еңбек әрекеттерін дербес орындауы
F) Ақыл-ойды қажет етітін әрекеттерді дербес орындауы
G) Жеңіл әрекеттерді дербес орындауы
H) Педагогтың көмегіне зәру емес
026
Зиятында жеңіл ауытқуы бар балаларды еңбекке үйрету мен тәрбиелеу жүйесінің құрылымы:
A) Еңбекке үйрету сабақтары
B) Төменгі сыныптардағы қол еңбек сабағы
C) Еңбек практикасы
D) 5-9 сынып оқушыларын кәсіби-еңбекке үйрету.
E) 5-9 сыныптардағы әлеуметтік-тұрмыстық бағдарлау сабақтары.
F) Қоғамға-пайдалы және кәсіби еңбек бойынша сабақтар.
G) 4 сынып оқушыларын мектеп шеберханасында еңбекке баулу.
H) Жапсырма сабағы.
027
Зиятында жеңіл ауытқуы бар 1-3 сынып оқушыларына жүргізілетін еңбек сабақтарының тәрбиелік міндеттері:
A) Жеке басты салмақтылыққа тәрбиелеу
B) Дайындалған объектілерді сараптауға үйрету
C) Оқушылардың сөздік қорын молайту мүмкіндігі
D) Өз әрекетін жоспарлауды қалыптастыру
E) Оқушылардың қозғалыс әрекеттерін түзету жұмыстары жүргізу
F) Оқу-еңбек әрекетінің мәнін арттыру
G) Дербестікті арттыру
H) Жоспарлаған әрекетті мезгілінде орындауды қалыптастыру
028
Еңбек ету әдістеріне үйретудің мүмкіндіктері:
A) Жеке бас гигиенасын сақтауға үйрету
B) Мәнерлеп оқуын дамыту
C) Маман ретінде білік, дағдыларын шыңдау
D) Қозғалыс әрекеттерін дамыту
E) Оқушылардың дұрыс тамақтану туралы білімін дамыту
F) Жеке бастың оң көрсеткіштерін қалыптасыру
G) Оқушының ұсақ моторикасын арттыру
H) Еңбек сабағының түзетушілік міндеттерін жүзеге асыру
029
Мектеп оқушыларының тәжiрибесi үшiн жұмыс орнын немесе түрiн таңдауда келесі талаптарды ұстану керек:
А) Тәрбиеленушiнiң кәсiпті өзі таңдауын ескере отырып
B) Орындалатын тапсырмалардың қиындық деңгейi әрбiр оқушы үшiн ұтымды болуы керек
C) Еңбек тапсырмалары күрделiк деңгейінің біртіндеп өсуi бойынша таңдалуы керек
D) Оқу-еңбек әрекетінің мәнін арттыру
E) Оқушылардың қозғалыс әрекеттерін түзету
F) Оқушылардың еңбек әрекеті туралы білімін дамыту
G) Жұмыс түрлерi болашақта жұмысқа орналасу перспективасы ескеріле отырылып таңдалуы керек
H) Мұғалiмдердің кәсiби біліктілікті жоғарылатуын
030
Мақсаты бойынша кәсіби кеңестердің түрлері:
А) Анықтамалық
B) Еңбек
C) Медициналық
D) Жеке
E) Топтық
F) Психологиялық
G) Педагогикалық
H) Психологиялық-педагогикалық
031
Зиятында жеңіл ауытқуы бар 1 сынып оқушыларына мына материалдарды жөндеу жұмыстары бойынша бөлім қарастырылмаған:
А) Қағаз
B) Қатты қағаз
C) Сым
D) Пластилин
E) Металл
F) Қыш
G) Табиғи заттар
H) Ағаш
032
Арнайы (түзету) мектептің зиятында жеңіл ауытқуы бар 1-3 ынып оқушылары үшiн еңбекке үйрету үрдісінің формалары:
А) Сабақ
B) Практикалық жұмыс
C) Экскурсия
D) Өндірістік еңбек
E) Қоршаған орта құбылыстарын бақылау
F) Қоғамдық-пайдалы еңбек
G) Жоспарлау
H) Кеңістікті бағдарлау
033
Арнайы (түзету) мектептің зиятында жеңіл ауытқуы бар 7 сынып оқушыларының еңбек сабағындағы тапсырмалары:
А) Қоршаған ортамен танысу
B) Бұйым үлгiсiн талдау
C) Аспаптарда ойнау
D) Жұмыс жағдайын жасау
E) Әлеуметтік-тұрмыстық бағдарлау
F) Экскурсия жасау
G) Өндірістегі еңбек
H) Бар тәжірибені қолдану
034
Еңбек әрекетін орындауда жиі қателіктер жіберетіндерге тән сипаттар:
А) Әрекет екпінінің баяулығы
B) Жұмыс нәтижесiнiң олқылығы
C) Қызмет мақсаттарын жақсы меңгеру
D) Еңбек дағдыларын игерудің жоғарғы деңгейлігі
E) Еңбек сабағында жұмыс қабілеттілігі деңгейінің жоғарылығы
F) Қозғалыс әрекетінің баяулығы
G) Қимыл дәлдігі
H) Жұмыс қалыбын сақтаудың қиындықтары
035
Арнайы мектептерде түзету міндеттеріне жататындар:
А) Жеке бастың оң сапасын қалыптастыру
B) Оқу-жұмыс әрекетіне тартылуды дамыту
C) Дайын бұйымдарды сараптауды үйрету
D) Өз әрекетін жоспарлауды қалыптастыру
E) Өз әрекетін бақылауды қалыптастыру
F) Жұмыс орындарын ұйымдастыруды қалыптастыру
G) Аспаптар туралы мәліметтермен таныстыру
H) Кеңістікті бағдарлау дағдысын қалыптастыру
036
Оқушыларды оқу-еңбек әрекетіне үйретудің басты бағыттары:
А) Еңбек сипатын оқыту
B) Жұмысшылардың денсаулық жағдайын оқыту
C) Еңбек дағдыларын қалыптастыруды оқыту
D) Еңбек әрекетінің себебін оқыту
E) Оқу-еңбек әрекетін дамытуды оқыту
F) Кәсіби қабілеттілікті дамытуды оқыту
G) Дербес кәсіби бағыттарды оқыту
H) Еңбек әрекетін орындау дәрежесін анықтауды оқыту
037
Еңбек сабағында үлгіге қарап жұмыс жасау реттілігі арнайы бұйымдарды дайындаудың әртүрлі үлгілері иллюстрацияланған мынандай карта түрлері қолданылады:
А) Нұсқалық
B) Пәндік-графика түрінде
C) Технологиялық
D) Графика түрінде
E) Жағрафиялық
F) Контурлы
G) Техникалық
H) Пәндік
038
Қиялы зақымданған оқушыларға арналған еңбек сабағында сегіз типтік топты жасаған ғалым:
А) Н.П. Павлова
B) Н.К. Крупская
C) С.Л. Мирский
D) С.Т. Шацкий
E) А.С. Макаренко
F) В.А. Сухомлинский.
G) Г.М. Дульнев
H) Е.А. Ковалева