Тақырып 13. Адам денесінің сыртқы формасын зерттеу әдісін жетілдіру

Қазірігі таңда киімді құрастыру барысынды денебітімдердің типтерін анықтау, антрополитриялық өлшемдер мен сыртқы формасын жекелеп зеттеу зеттеу ғылыми түрде жетілдіруде. Осы мақсатта антропологиялық зерттеу екі түрлі бағытталған:

- Мемлекеттік және салалы стандаттар бойынша сызықты және проекционды өлшемдер арқылы адам дене бітімінің формасы мен өлшемдер сипаттамасына анализ жасау.

-Графикалық бейнелеу әдісін пайдаланып дене бітімнің құрылысы мен сыртқы формасын зерттеу.

Бірінші баұытта дене бітімнің сыртқы өлшемдерін алып, берілген типті ден бітімдерге морфологиялық сипаттама береді. Бірақта алынған өлшем нышандар арқылы киімді құрастыру мен модельдеуге қажет барлық дене бітім ерекшеліктерін елестете алмайды.

Сондықтан екінші бағытта адамның сыртқы формасына сипаттаманы автоматтандырылған жобалау жүйесімен графикалы бейнелеу жетілдірілген.

Т1, Т12, Т46, Т52, Т58 өлшем проекциялары арқылы антропомериялық нүктелер мен аданың дене бітімінің нүктелі каркасы салынады. Нүктелі каркас арқылы дене бітімнің ұш проекциядағы обрисасын тұрғызуға болады, оны өндірістік манекен мен дене бітімінің макетін қолдануда пайдаланылады. Сызықты каркасқа 10-18 вертикальді және горизонтальді қиылыстар енгізіледі. Ол антропометриялық зерттеулер программасынан тұрады.

Зерттеудің бірінші этапы – типті дене бітіммен жетекші өлшем нышанды анықтау үшін адамдарды контактты әдіспен алдын ала зерттеу.

Зерттеудің екінші этапы – дене бітімдерді контаксыз әдіспен формасы мен өлшемін нақтылап зерттеу.

Контаксыз әдіспен антропометриялық зерттеу.

Обьектіні зерттеудің нақты нәтижесін фотограмметриялық әдіспен зеттейді. Оның бейнесін қажетіне қарай жазықтық немесе көлемді фотограмметрияны пайдаланады.

Бірақ жазықты фотограмметрия қажетті нәтижені бермейді, себебі обьектің кеңістіктегі үш координат нүктесін скимокпен анықтай алмайсың.ал көлемді фотограмметрия немесе оны стереофотограмметрия деп атаймыз. Оны алғаш М.В.Стебельский қолданған. Өлшенетін обьект әртүрлі позицияда екі немесе бірнеше камерамен фотоға түсіріп, стеропарда фиксация жүріп отырады, сурет арқылы обьектінің стереоскопиялық модельді шығады (дене бітімінің өлшемдері). Компютерге дене бітімнің цифрлі сандық сипаттамасының информациясы сақталып, графикалық жіне оның мақсаты екі этаптан тұрады:

Фотограмметриялық сурет жіне суретті өңдеуден. Оны стереофотограмметриялық камера СКИ-8 И.Г.Индиченконың конструкциясыарқылы іске асады. 20 метр аралықта қозғалмалы қозғалмайтын обьектілерді зеттейді.

1. фотограмметриялық камера

2. көру трубасы

3. видео іздеуіш

4. механикалық сызақты базис

5. штурвал

6. штатив

7. айналмалы бұрылу

Базисті түсіру – обьектпен камераның арасындағы ара қашықтық.

Базисті дегеніміз – базис сызығының жазықтығымен зерттелетін обьект нүктесі.

Түсірілген дене бітім стереоларын өңдеу «Карл Цейс» фирмасының 1318 стереавтографта өңделеді.

Суретте үш әйел дене бітімінің горизонтальді және вертикальді қиылысын 1:2,5 масштабында стереопармен 1318 стереоавтографта өңделген көрсетілген. Гоизонтальды деңгейде келесі антропометриялық нүктелер көрсетілген:1-мойын, 2-жоғарғы кеуде нүктесі, 3-иық, 6-оң жақтағы кеуденің шығыңқы нүктесі,7-емшектің атынғы нүктесі,8-бел биіктігі,9-жамбасты 10-іштің шығыңқы нүктесі,11-бөксенің шығыңқы нүктесі,12-шат нүктесі,13-жамбас асты нүктесі,14-ең үлкен айналы,15 – 1/3 бөксе.

Вертикальді профильді қиылыс сагитальді жазықтықтағы сызығынан өтеді, олар: 16-дененің ортаңғы сызығынан өтеді,17-мойынның бүйірдегі негізі,19-оң жақ емшектің шығыңқы нүктесі,20-оң жағтаңыалдыңғы қолтық ойындысының жоғарғы нүктесі,21-оң жақтағы жамбастың шығыңқы нүктесі,22-иық нүктесінен өтетін фронтальді жазықтықтағы вертикальды қиылысу. Бұл зерттеудің нақтылығы 1,5-1,7%. Осылай дене бітім скульпторлы эталонын алудың бастапқы жолын табамыз. Бірақ бұл зерттеу антропометриялық зерттеуді толықтыратын өлшем типалогиясын типалогиясын анықтаудың негізінде жатады.

Бақылау сұрақтары:

1. Адам денесінің сыртқы формасын зерттеу әдісін жетілдіру қазіргі таңда қалай жетілуде?

2. Стереофотограмметриялық камера СКИ-8 И.Г.Индиченконың конструкциясы неден тұрады?  

3. Антропометриялық зерттеу программасы неше этаптан тұрады?

4. Базисті дегеніміз не?

5. Контаксыз әдіспен антропометриялық зерттеу дегеніміз не?

6. Түсірілген дене бітім қандай құралда өңделеді?

7. Обьектіні зерттеу қалай жүреді?