1 Кеніштің жылдық өнімділігін және қызмет уақытын анықтау

Кеніштің басты шама шарттарына бекітілген есептік қор, кен сілемінің ауданы, жер бетінен соңғы деңгейжиекке дейінгі биіктігі, жылдық өнімділігі , қызмет мерзімі, қабат биіктігі жатады. Есептік қор шахта қуатын айқындайтын басты кен геологиялық айғақ болып саналады. Кен сілемінің ауданы кен жұмыстары шебіне, оны шоғырландыруға тікелей ықпал етсе, онда қазу тереңдігі кен көтерме тәсілін таңдауда және оны механикаландыруда басты қызмет атқарады. Кеніштің жылдық өндірістік қуаты ашу қазбаларының көлденен қимасы, оқпан албарын өту көлемі мен ондағы жабдықтар құны, жерасты шанағының ауқымы, шахта үстінде үйлер мен ғимараттардың құрылысы тәуелді болады./2/

Кеніш өнімділігі сол кен өнеркәсібі саласының жаму жоспарына сәйкес жасалынған кен қазу жобасында белгіленеді. Кен қазу жобасы кен қорының сапасы мен көлемін, кеннің геологиялық жағдайын, кеніш құрылысын, күрделі қаржыландыру шамасын және сол кенбайлық түріне мұқтаждығы ескеріле отырып жасалынады.

Ең алдымен кеннің баланстық қорын анықтаймыз:

т (1)

мұндағы = 2000м -кенді дененің созылым ұзындығы

=1300м -кенді дененің құлау ұзындығы;

=53м -кенді дененің орташа қалыңдығы;

γ=2,5 - кенді дене тығыздығы;

Кеннің құлау бұрышы 30°‑тан жоғары болса кеніштің жылдық өнімділігі тазалап алудың орташа жылдық төмендеуі бойынша анықталады:

, т/жыл (2)

мұндағы v-барлық кенді дене ауданын тазалап алудың жылдық төмендеуі,

м/жыл

=1-П=1-0,11=0,89 - кенді алу еселігі;

= 1-р = 1‑0,1 = 0,93

v = , м/жыл (3)

v =

мұндағы ‑ қабаттар санына байланысты тазалап алудын жылдық төмендеуі,

төмендегі 1‑ші кестеден алынады, м;

‑ кенді дененің құлау бұрышы мен қалындығына ескеретін еселік

2‑ ші кестеден алынады;

S- кенді дененің ауданы, м³

, м² (4)

мұндағы ‑ кенді дененің жазық қабаттығы

,м (5)

м

Кеніштің жылдық өнімділігі:

т/жыл

Кенді дене құлау бұрышы 30°‑тан жоғары болса онда кеніштің қызмет уақыты келесі формуламен анықталады:

,жыл (6)

жыл

Шахтаның толық қызмет мерзімін мына формуламен анықтаймыз:

,жыл (7)

мұндағы =94 жыл - кеніштің жобалық уақыты;

-кеніштің даму және өшу уақыты, 2-4жылға дейін.

жыл

Кеніштің күндік өнімділігі келесі формуламен анықталады:

, т (8)

мұндағы N_{ж∙ жыл} =365 күн - бір жылдағы жұмыс күн саны .

т

Кеніштің аусымдық өнімділігін келесі формуламен анықтаймыз:

, т/ауысым (9)

мұндағы N_ауысым=2 - ауысым саны.

т/ауысым

Кенді қазудың аусымдық көлемін анықтаймыз

А_{ауысым(м}³)= , м³ (10)

А_{ауысым (м}³)= м³

Сонда кеніштің жылдық өнімділігі 3514064,5 т, күндік өнімділігі 9628 т, ауысымдық өнімділігі 4814 т/ауысым