Тақырып № 8. Дисперсті жүйелер, оларды алу және тазалау әдістері. Дисперсті жүйелердің қасиеттері. Коллоидты ерітінділердің тұрақтылығы

1. Коллоидты ерітнділер жатады:

1) шын ерітінділерге

2) молекулярлы ерітіндіге

3) иондық ерітінділерге

4) микрогетерогенді жүйелерге

5) гомогенді жүйелерге

2. Коллоидты ерітінділер тұрады:

1) дисперсті фазалар мен дисперсиялық ортадан

2) еріген заттар мен еріткіштен

3) еріткіш жєне молекулярлы агрегаттардан

4) иондар мен молекулалардан

5) атомдар мен молекулалардан

3. Уақыттың өтуіне байланысты коллоидты жүйелер:

1) тұнбаға түседі 3) концентрленеді 5) ериді

2) коагуляцияланады 4) майдаланыды

4. Коллоидты бөлшектің бетіндегі қос электрлік қабат қамтамасыз етеді:

1) кинетикалық тұрақтылықты

2) седиментациялық тұрақтылықты

3) агрегативті тұрақтылықты

5. Панет-Фаянс ережесі бойынша ВаSO₄ бетіне бірінші болып мына ион адсорбцияланады:

1) SO₃^-2 2) SO₄^-2 3) Cl^- 4) Br ^- 5) I^-

6. Коагуляция пайда болады:

1) кинетикалық тұрақтылықтың жойылуынан

2) седиментациялық тұрақтылықтың жойылуынан

3) агрегаттық тұрақтылықтың жойылуынан

7. Седиментация дегеніміз:

1) қос электрлік қабаттың түзілуі

2) ауырлық күшінің єсерінен дисперсті фазалардың бөлшектерінің тұнуы

3) дисперсті фазалар бөлшектерінің диспергирленуі

4) бөлшектердің дезагрегациясы

5) молекулалардың иондарға диссоциациялануы

8. Коагуляция дегеніміз:

1) дисперсті фазаларды дисперстілеу

2) бөлшектердің дезагрегациясы

3) дисперсті фазалардың бөлшектерінің іріленуі жєне тұнбаға түсуі

4) қос электрлік қабаттың түзілуі

5) молекулалардың иондарға диссоциациялануы

9. Егер дисперсті ортасы-сұйық, дисперсті фаза сұйық болса, онда дисперсті жүйе түзіледі:

1) суспензия 3) эмульсия 5) ерітінді

2) аэрозоль 4) қоймалжың

10. Егер дисперсті орта-сұйық, дисперсті фаза қатты дене болса, онда дисперсті жұйе түзіледі:

1) эмульсия 3) шын ерітінді 5) қатты ерітінді

2) суспензия 4) аэрозоль

11. Коллоидты ерітінділер сипатталады:

1) микрогетерогендігімен жєне жоғары дисперстілікпен

2) дисперсті фаза мен дисперсті орталардың толық ерімбейтіндігімен

3)дисперсті фаза мен дисперсті орталардың толық ерігіштігімен

4) гомогендігімен жєне жоғары дисперстілікпен

5) микрогетерогендігімен жєне төменгі дисперстілікпен

12. Дисперсті фаза мен дисперсиялық ортаның єрекеттесуіне байланысты дисперсті жүйелер былай жіктеледі:

1) лиофильді жєне гидрофильді

2) қоймалжың жєне гельдер

3) аэрозольдер, лиозольдер, органозольдер

4) лиофильді жєне лиофобты

5) лиофобты жєне гидрофобты

13. FeCl₃ ерітіндісімен пептизациялау арқылы алынған Fe(OH)₃ темір (III) гидроксиді золінің мицелла теңдеуі:

1) mFe(OH)₃nFeO nCl^-^x+ xCl^-

2) mFeCl₃ nFe³⁺3(n-x) OH^-^3x+ x3OH^-

3) mFe(OH)₃ nCl^-(n-x)Fe³⁺^xk x3Fe³⁺

4) mFe(OH)₃nFe³⁺3(n-x) Cl^-^3x+ 3xCl^-

5) mFeCl₃ nFe⁺3(n-x) OH^-^x+ 3xOH^-

14. H₂S артық мөлшерін қосқанда алынатын As₂S₃ мицелласының формуласы:

1) mAs₂S₃ n2As³⁺ 3 (n-x)S^2-^3x+ 3xS^2-

2) mAs₂S₃ nHS^- (n-x) H⁺^x- xH⁺

3) mAs₂S₃ nAs³⁺ (n-x)S^2-^3x+ 3xS^-

4) mAs₂S₃ (n-x)As³⁺n₃S^2-^3x+ 3xS^2-

5) mAs₂S₃ nHS⁺ (n-x)H^-^x+ xH⁺

15. Сұйық орта мен сұйық фазадан тұратын микрогетерогенді жүйе былай аталады:

1) аэрозоль 3) эмульсия 5) гель

2) органозоль 4) суспензия

16. Дисперстіліктің математикалық өрнегі:

1) D= k^.a 2)D= 1/a 3) D= a 4) а = 1/ D 5) D = k/a

17. Aгрегаттық күйі бойынша микрогетерогендік жүйе түрлерінің саны:

1) 7 2) 9 3) 8 4) 6 5) 12

18. Дисперсті ортасы сұйық болатын коллоидтық жүйенің белгілері:

1) қ/г, қ/с, г/с 3) қ/қ, г/с, қ/с 5) г/с, с/қ, қ/қ

2) г/с, қ/г, с/с 4) г/с, с/с, қ/с

19. Дисперсті ортасы қатты зат болатын коллоидты жүйенің белгілері:

1) г/қ, с/с, г/с 3) қ/с, г/с, г/қ 5) қ/г, с/г, г/қ

2) г/қ, с/қ, қ/қ 4) г/қ, с/қ, г/с

20. Дисперсті ортасы газ болатын коллоидты жүйенің белгілері:

1) с/г, қ/г 3) г/қ, с/қ, қ/қ 5) г/с, с/г, қ/с

2) с/с, қ/с, г/с 4) г/қ, с/қ, г/с

21. Коллоидты жүйедегі бөлшектердің өлшемі:

1) 10^-2 – 10^-5 см 3) 10^-5 – 10^-7 см 5) 10^-10 – 10^-12 см

2) 10^-7 – 10^-9 см 4) 10^-2 – 10^-10 см

22. Ірі дисперсті жүйенің бөлшектерінің өлшемі:

1) 10^-2 – 10^-8 см 3) 10^-8 – 10^-10 см 5) 10^-10 – 10^-12 см

2) 10^-2 – 10^-5 см 4) 10^-5 – 10^-7 см

23. Шын ерітінділердегі бөлшектердің өлшемі:

1) 10^-5 – 10^-7 см 3) 10^-2 – 10^-10 см 5) 10^-7 – 10^-9 см

2) 10^-2 – 10^-5 см 4) 10^-9 – 10^-10 см

24. Лиофильді жүйеде:

1) дисперсті фаза бөлшектерінің еріткішпен єрекеттесуі күшті білінеді

2) дисперсті ортада дисперсті фаза бөлшектері біркелкі таралған

3) дисперсті фаза бөлшектерінің еріткішпен єрекеттесуі єлсіз білінеді

4) дисперсті ортада дисперсті фаза бөлшектері біркелкі таралмаған

5) дұрыс жауабы жоқ

25. Лиофобты жүйеде:

1) дисперсті ортада дисперсті фаза бөлшектері біркелкі таралмаған

2) дисперсті фаза бөлшектерінің еріткішпен єрекеттесуі єлсіз білінеді

3) дисперсті фаза бөлшектерінің еріткішпен єрекеттесуі күшті білінеді

4) дисперсті ортада дисперсті фаза бөлшектері біркелкі таралған

5) дұрыс жауабы жоқ

26. Калий иодидінің артық мөлшерінде алынған, күміс иодидінің мицелласы:

1) m[AgI] nAg⁺ (n-x)I^-^x+ xI^-

2) m[AgI] nAg⁺(n-x) NO₃^-^x+ xNO₃^-

3) m[AgI] nI^- (n-x)K⁺^x- xK⁺

4) m[AgI] nI^- (n-x) Ag⁺^x- Ag⁺

5) m[AgI] nAg^-(n-x) NO₃⁺^x+ xNO₃^-

27. Ba(NO₃)₂ жєне K₂SO₄ артық мөлшерінде қос алмасу реакциясы бойынша алынған барий сульфаты мицелласы:

1) m[ВaSO₄] nBa²⁺ 2(n-x)NO₃^-^2x+ 2xNO₃^-

2) m[ВaSO₄] nSO₄^2- 2(n-x)K⁺^2x- 2xK⁺

3) m[ВaSO₄] nBa⁺² 2(n-x)K⁺^2x 2xSO₄^2-

4) m[ВaSO₄] nNO₃^- 2(n-x)K⁺^2x- 2xK⁺

5) m[ВaSO₄] nSO₄²⁺ 2(n-x)K^-^2x- 2xK⁺

28. NaOH жєне AlCl₃ артық мөлшерінде қос алмасу реакциясы бойынша алынған алюминий гидроксиді мицелласы:

1) m[Al(OH)₃] nAl³⁺ 3(n-x)Cl^-^3х+ 3xCl^-

2) m[Al(OH)₃]nOH^-(n-x) Na⁺^x- xNa⁺

3) m[Al(OH)₃] nAl(n-x)OH^-^x+ xOH^-

4) m[Al(OH)₃]nCl^-(xn-x) Na⁺^x- xNa⁺

5) m[Al(OH)₃] nAl⁺ (n-x)Cl^-^х+ xCl^-

29. AlCl₃ ерітіндісімен пептизациялау арқылы Аl(OH)₃ тұнбасы алынған алюминий гидроксиді мицелласы:

1) m[Al(OH)₃] nAl³⁺ 3(n-x)Cl^-^3x+ 3xCl^-

2) m[Al(OH)₃] nCl^- 3(n-x) Al³⁺^x- 3xCl³⁺

3) m[Al(OH)₃] nOH^-(n-x)Na⁺^x- xNa⁺

4) m[Al(OH)₃]nOH^-(n-x) Al³⁺^x- xAl³⁺

5) m[Al(OH)₃] nAl⁺ (n-x)Cl^-^х+ xCl^-

30. Күміс нитратының артық мөлшерінде алынған күміс иодиді мицелласы:

1) m [AgI] nI^- (n-x)K⁺^x- xК⁺

2) m[AgI] nAg⁺(n-x) NO₃^-^x+ xNO₃^-

3) m[AgI] nI^- (n-x)Ag⁺^x- xAg⁺

4) m[AgI] nAg⁺ (n-x) I^-^x+ xI^-

5) m[AgI] nAg^-(n-x) NO₃⁺^x- xNO₃⁺

31. H₂S жєне CuCl₂ –нің артық мөлшерінде алынған, мыс сульфидінің мицелласы:

1) m [CuS] nS^2- 2(n-x)H⁺^2x- 2xH⁺

2) m [CuS] nCu²⁺ 2(n-x)Cl^-^2x+ 2xCl^-

3) m [CuS] nCu²⁺ 2(n-x)H⁺^2x+ 2xH⁺

4) m [CuS] nH⁺ (n-x)S^2-^x+ xS^2-

5) m [CuS] nCu²⁺ (n-x)Cl^-^x+ xCl^-

32. K₂S жєне Pb(NO₃)₂ –нің артық мөлшерінде алынған, қорғасын сульфидінің мицелласы:

1) m [PbS] nS^2- 2(n-x)Pb²⁺^2x- xPb²⁺ 3) m [PbS] nS^2- 2(n-x)K⁺^2x- 2xK⁺

2) m [PbS] nPb²⁺ 2(n-x)NO₃^-^2x+ 2xNO₃^- 4) m [PbS] nPb²⁺ 2(n-x)S^2-^2x+ xS^2-

5) m [PbS] 2nPb⁺ (n-x)NO₃^-^2x+ 2xNO₃^-

33. AgNO₃ жєне KCl-дің артық мөлшерінде алынған, күміс хлоридінің мицелласы:

1) m [AgCl] nAg⁺ (n-x)Cl^-^x+ xCl^-

2) m [AgCl] nCl^- (n-x)K⁺^x- xK⁺

3) m [AgCl] nCl^- (n-x)Ag⁺^x+ xAg⁺

4) m [AgCl] nAg⁺ (n-x)NO₃^-^x+ xNO₃^-

5) m [AgCl] (n-x) Cl^- nK⁺^x- xK⁺

34. Төменгі молекулалық қосылыстардан коллоидты жүйелерді тазалау әдісі:

1) диализ 3) пептизация 5) седиментация

2) коагуляция 4) электрофорез

35. Коллоидты жүйелерді алудың єдістері:

1) конденсациялау, дисперстілеу

2) қатыру, дисперстілеу

3) дисперстілеу, буландыру

4) дисперстілеу, тұндыру

5) буландыру, тұндыру

36. Электрофорез – ол мынадай құбылыс:

1) дисперсті фазаның жылжымайтын дисперсті ортада қозғалуы

2) дисперсті ортаның жылжымайтын дисперсті фазада қозғалуы

3) дисперсионды ортаны жєне дисперсті фазаның қозғалуы

Тақырып № 9. Қышқылдық-негіздік тепе-теңдік. Буферлі жүйелер

1. Буферлік єсер дегеніміз:

1) сұйылтқан кездегі, күшті қышқылды немесе сілтіні қосқандағы рН-ты сақтау қабілеті;

2) сұйылтқанда, күшті қышқылдың немесе негіздің аз мөлшерін қосқанды рН-ты жоғарылату қабілеті;

3) сұйылтқандағы рН-мєнің өзгерте алу қабілеті;

4) тұз қосқандағы рН мєнің сақтау қабілеті;

5) сұйылтқанда, күшті қышқылдың немесе негіздің аз мөлшерін қосқандағы рН-ты төмендету қабілеті.

2. Буферлі жүйені таңда:

1) NH₄ОН + CH₃COOH 3) NH₄ОН + NH₄Cl 5) NH₄ОН + НCl

2) CH₃COOН + HCl 4) NH₄ОН + H₂SO₄

3. Буферлі жүйені таңда:

1) NH₄ОН + NaOH 3) NH₄Cl + NaOH

2) CH₃COOН + CH₃COONa 4) CH₃COOН +NH₄ОН

5) CH₃COOН + НCl

4. Буферлі жүйені таңда:

1) Na₂НPO₄ + NaH₂PO₄ 3) NH₄OH + H₃PO₄

2) Na₂НPO₄ + K₂PO₄ 4) CH₃COOН +NH₄ОН

5) CH₃COOН + НCl

5. Буферлі жүйені таңда:

1) NH₄ОН + NaOH 3) HCl + NaCl 5) NaOH + NaCl

2) HCOOН + HCOONa 4) H₂SO₄+NaОН

6. Буферлік єсері бар жүйені таңда:

1) єлсіз қышқылдан жєне оның күшті негізбен түзген тұзынан тұратын;

2) єлсіз қышқыл мен єлсіз негізден тұратын;

3) күшті қышқыл жєне оның күшті негізбен түзген тұзынан тұратын;

4) єлсіз қышқыл мен күшті негізден тұратын

5) күшті қышқыл мен күшті негізден тұратын

7. Буферлік қасиетке ие жүйелер құрамы:

1) єлсіз негіз жєне оның күшті қышқылмен түзген тұзы;

2) єлсіз қышқыл жєне єлсіз негіз;

3) єлсіз негіз жєне күшті қышқыл;

4) күшті негіз жєне күшті қышқыл

4) күшті негіз жєне оның күшті қышқылмен түзген тұзы

8. Буферлік сы йымдылық дегеніміз:

1) 1 л буферлік қоспаға қосқанда рН-ы бірлікке өзгертетін күшті қышқыл немесе күшті негіздің г-экв саны;

2) 1 л буферлі ерітіндіге қосқанда рН өзгермейтін күшті қышқыл немесе күшті негіздің г-экв саны;

3) күшті қышқыл немесе күшті негіздің аз мөлшерін қосқанда рН мєнің сақтау қабілеті;

4) күшті қышқыл немесе күшті негіз қосқандағы рН мєнің өзгерте алу қабілеті

5) 1 л буферлік қоспаға қосқанда рН-ы бірлікке өзгертетін єлсіз қышқыл немесе єлсіз негіздің г-экв саны;

9. Ацетатты буфердің рН-ын есептеу теңдеуі (Гендерсон-Гассельбах теңдеуі):

1) pH = pK_қыш. - lgHAn 3) pH = pK_қыш. +lgHAn

2) pH = pK_қыш. + lg HAn/KtAn 4) pH = pK_қыш. - lgKtAn/HAn

5) pH = pK_қыш. - lgHAn/KtAn

10. Аммиакатты буфердің рН-ын есептеу теңдеуі (Гендерсон-Гассельбах теңдеуі):

1) pH = 14 - pK_нег. + lgKtОH/KtAn 3) pH = 14 - pK_нег. +lgKtОH

2) pH = pK_нег. + lgKtОH 4) pH = 14 - pK_нег.

5) pH = 14 + pK_нег. - lgKtОH/KtAn

11. Буферлік сыйымдылыққа єсер ететін фактор:

1) єлсіз электролиттің диссоциациялану константасы

2) температура

3) компоненттер концентрацияларының ара қатынасы

4) қысым

5) буферлі ерітіндінің рН-ы

12. Буферлік жүйенің рН-на єсер ететін факторлар:

1) єлсіз электролиттің диссоциациялану константасы

2) буферлік єсер аймағы

3) заттың табиғаты

4) температура

5) күшті электролиттің диссоциациялану дєрежесі

12. Буферлік єсері жоқ қоспа:

1) CH₃COOH жєне NH₄ОН 3) NaHCO₃ жєне H₂CO₃

2) CH₃COOН жєне CH₃COONa 4) Na₂CO₃ жєне NaHCO₃

5) NH₄ОН жєне NaOH

12. Бикарбонатты буфер:

1) NH₄НCO₃ жєне NH₄ОН 3) NaHCO₃ жєне H₂CO₃

2) NH₄ОН жєне CH₃COONH₄ 4) Na₂CO₃ жєне К₂CO₃

5) CH₃COOН + CH₃COONa

12. Буферлік сыйымдылық өлшемі:

1) г-экв/л 2) г/л 3) моль/м³ 4) мг/л 4) мг/мл

12. Буферлік сыйымдылық жүйенің рН-ы өзгергенде қанығады:

1) 2 2) 1 3) 3 4)4 5)  0,5

12. NH₄ОН+NH₄Cl аммиакатты қоспасының буферлік єсер ету аймағы:

1) 3,75 - 5,75 3) 2,75 – 6,75 5) 5,75 – 8,25

2) 8,25 - 10,25 4) 2,85 – 3,75

12. CH₃COOН + CH₃COONa ацетатты қоспасының буферлік єсер ету аймағы:

1) 6,75 - 7,75 3) 4,75 – 6,75 5) 8,25 – 10,25

2) 3,25 - 4,25 4) 3,75 – 5,75

19. К₂CO₃ + КНCO₃ бикарбонатты қоспасының буферлік єсер ету аймағы:

1) 5,35 - 7,35 3) 14,15 – 12,15 5) 6,75 – ,75

2) 12,35 - 13,35 4) 10,25 – 9,25

20. Сірке қышқылының концентрациясы 0,1 моль/л жєне натрий ацетатының 0,01 моль/л болғандағы ацетатты буферлік жүйенің рН:

1) 6,75 2) 2,75 3) 5,75 4) 3,75 5) 9,25

21. Қышқылдық буферлік жүйе рН-ын анықтайтың Гендерсон-Гассельбах теңдеу:

C_қышқ. C_қышқ.

1) H⁺ = K 3) pH=pK_қышқ. + lg

С_тұз С_тұз

2) pH = pK-1 4) pH = pK+1

C_қышқ.

5) pH = pK_қышқ – lg

С_тұз

22. Буферлік жүйе рН-на єсер етеді:

1) қышқыл жєне тұз концентрацияларының қатынасы

2) сұйылту

3) температура

4) қысым

5) компоненттер табиғаты

23. Буферлік сыйымдылық тєуелді:

1) сұйылтуға 3) қысымға

2) температураға 4) компоненттер табиғатына

5) єлсіз электролиттің диссоциациялану дєрежесіне

24. Буферлік єсердің қабілеті:

1) компоненттер концентрациясының тұрақталуында

2) буферлік ертінділер көлемінің тұрақталуында

3) парциалды қысым тұрақталуында

4) қышқыл немесе негіз қосқанда жєне сұйылтқанда рН мєні белгілі аймақта тұрақталуында

5) буферлі ертінідінің температураның тұрақталуында

25. Буфердің максималды буферлік сыйымдылығы мына компоненттер қатынасында болады:

1) 3/3 2) 1/2 3) 1/4 4)2/1 5) 2/3

26. Буфердің максималды буферлік сыйымдылығы мына компоненттер қатынасында болады:

1) 2/3 2) 4/4 3) 5/1 4)3/2 5) 1/5

27. Фосфатты буферге тұз қышқылының аз мөлшерін қосқанда:

1) рН кемиді 2) рН өзгермейді 3) рН артады 4) рН7 5) рН 7

28. Формиатты буферге натрий гидроксидінің аз мөлшерін қосқанда:

1) рН 7 3) рН кемиді

2) рН артады 4) рН өзгермейді

5) рН 7

29. Берілген ерітіндінің буферлік сыйымдылығын арттыру үшін қажет:

1) буферлік жүйенің компоненттері қатынасын есептеу

2) жүйе компоненттері жалпы концентрациясын азайту

3) жүйе компоненттері жалпы концентрациясын арттыру

4) жүйе компоненттері концентрациялары қатынасын арттыру

30. Буферлік сыйымдылықты есептеу үшін білу қажет:

1) буферлердің рН-ын бір бірлікке өзгерту үшін қажетті сілті немесе қышқылдың г-экв мөлшері

2) буферлік жүйе компоненттері қатынасы

3) буферлік єсер аймағы

4) индикатор түсі өзгеруі