2.3.2 Екікаскадты операциялық күшейткіш.

Екі каскадты операциялық күшейткіштің сұлбасы  2.14 суретте келтірілген. Кіріс дифференциалдық күшейткіші  VT₁ ¸ VT₄ транзисторларында құрастырылған. Негізгі транзисторлар VT₁ және  VT₂ – p-n-p-типті.

Динамикалық жүктеме (транзисторы VT₃ және VT₄ ‑ n-p-n-типті) транзисторлары токтың айна немесе токтар шағымдарғыш болып табылады. Токтың айналы ДК дифференциалдық кірісі және біржактылы кірісі болады.

         Эмиттерлік тізбектегі ТТГ эмиттерлік токты стабилизациялау және кернеу дрейфін азайту үшін қажет. Каскад ОК талап етілетін кіріс параметрлерімен қамтамасыз етеді.

        Екінші каскад VT₅ және  VT₆ құрама транзисторларын орташа эмиттер құрастырылған амплитудалар күшейткіші болып табылады. ОК кернеу бойынша  қажетті коэффициентін қамтамасыз  етеді. Каскадтың жүктемелік кедергісі ретінде ТТГ₂ ток көзі

алынады.

                 

                        2.14  сурет                            

 

С_К »30 пФ – сиымдылығы жиіліктік сипаттамасы коррециялау үшін қажет. VD₁ және  VD₂ диодтары шығыс каскадында бастапқы жұмыс нүктесінің ығысуын тудыру үшін керек.

Шығыс каскадына мыналар кіреді:  VT₇    (n-p-n-типті) және  VT₈ (p-n-p-типті) транзисторлардың комплектарлық жұбы, VD₁ және  VD₂  диодтары, тұрақты ток генераторы ТТГ₂,  VT_6.транзисторы. Шығыс каскады АВ класындағы екітактілі күшейткіш болып табылады.  СТГ₂, VD₁, VD₂ және  VT_6, тұратын кернеу бөлгіш  VT₇ және  VT₈ транзисторларының жұмыс нүктесін ығыстырады.   .  Айтылып өткендей қажетті бастапқы ығысу VD₁ және VD₂ диодтары арқылы беріледі. Осы диодтар шығыс күшейткіштің тыныштық режимінің температуралық стабилизациясын қамтамасыз етеді.  

ОК кірісінде сигнал  болмаған кезде U_шығ = 0, жүктеме арқылы жүретін ток   I_ж = 0.  VT₇ және VT₈ транзисторлары арқылы өте үлкен емес бастапқы ток жүреді, ол  VT₇   транзисторында    U_VD1 плюс ығысуынан және VT₈ транзисторларында  U_VD2 – минус ығысуынан туындайды. Диодтар тура бағытта қосылған және әрқашан ашық, сондай-ақ  VT₆ коллекторынан кернеудің оң төмендеуі берілген кездің өзінде қуат кернеу көздері  + Е_п1 және  ‑ Е_п2 есебінен диодтар анодтарына катодтарға қарағанда оң кернеу берілген. Екі транзисторлық базалары айнымалы ток бойынша қысқартылған, себебі айнымалы құраушы бойынша диодтардың кедергісі нөлге жуық. VT₇  және  VT₈ транзисторлары кезекпен ашық.  VT₆ коллекторынан кернеудің оң төмендеуін берген кезде  VT₈ транзисторы жабылып қалады, ал  VT₇ – алынады. Ток мына тізбек бойынша жүреді:  + Е_п1, кэ_VT7, R_н, ‑ Е_п1. коллекторынан кернеудің  теріс төмендеуін берген кезде, а VT₇ транзисторлары жабылады, ал  VT₈ –ашылады. Ток мына тізбек бойынша жүреді:  + Е_п2, R_н, кэ_VT8, ‑ Е_п2.

2.3.3 Сыртқы тізбектер.

Операциялық    күшейткіштерде    сыртық тізбектер қолданылады:

а)       жиілік сипаттамалары  коррекциялау  тізбектері- жиілікті тәуелділікті RC-тізбектер;

б)      нөлдік  кірістегі шығыста  нөлдік  кернеу орнату үшін  теңестіру тізбектері;

в)      қорғау тізбектері:

     1) жоғары  кіріс кернеудегі  кірістегі  тесіктен;

     2) шығыстағы    қысқаша  тұйық  талудан  шығыста  жуық шамамен тізбектей  400 Ом резистор қосылады;

     3) көздің плюсінің   ауысуынан қосуда полярлылықтың  дұрыс  еместігінен;

     4) қуат көзінің кернеуінің  артып  кетуінен;

г)       кері байланыс  тізбектері.

Көбінесе  ОК теріс кері байланыс  қолданылады, себебі  онсыз     болғанда  өзінде  күшейту коэффициенті   шексіздікке ұмтылады және     өзінің   шектік  мәніне  жетуі мүмкін.

Теріс  кері байланыс төмендегі мүмкіндіктерді  тудырады:

    берілген  функцияларымен  сызба құруға;

    керекті  күшейту коэффицентіне жетуге;

    сызбаның тұрақтылығы  мен   төзімділігін  арттыруға;

    керекті  және     мәндерін алуға;

    сызықты және сызықты емес  өзгерістерді  кішірейтуге.

Сигналдар күшейткішін және шешуші күшейткіштерді қарастырайық.