Басқару органдарына талаптар. Жабдықтың жекелеген түрлеріне қауіпсіздік талаптары.

Жабдықтағы жұмыс қауірсіздігі ондағы басқару қажетті органдарының келесі сәйкес келетін негізгі талаптары болуы керек: жіберудің сенімділігін қамтамасыз ету керек, тоқтаудың жылдамдығы, қолданудың жеңілдігі және ыңғайлылығы, жабдықты толықтай қате немесе кездейсоқ қосқан жағдайдағы жіберу сенімділігін қамтамасыз ету, сондай ақ оның жеке механизмдерін, олардың сынуына әкелетін бір уақытта бірнеше механизмдерді қосу.

Басқару органдары қолдану оларға ыңғайлы болатындай орындалады, басқарудың басқа органдарына қол қысуға немесе соқтығуға және оларға кездейсоқ оқиғалардың мүмкін көп дәрежесінің алдын алу. Өндіріс жабдықтарының қауіпсіздіктің жалпы шарттарының дамуына нақты жабдыққа ерекше қауіпсіздік шарттары анықталған стандарттар жасалған. ерекше . Біз сол жабдықты оқу процессіне қатысты өте қысқа қарап шығамыз, сонымен қатар экспериментальды зерттеулерге:

1) Түрпілі аспаптар металлдан, пластмассадан, ағаштан жасалған бұйымдарды араластыру, тазалау үшін, сонымен қатар ұштау, бұйым беттерін қайрау,жетілдіру т.б.үшін қолданылады. Оны шеңбер, бруск, сегмент және т.б. түрпілі материалдарды және ары қарай бакелит, керамика және вулкант (резеңке) қосып тығыздау жолымен дайындайды. Түрпілі материалдар табиғи (корунд, зімпара, алмас) және табиғи (электрокорунд, карборунд, шыны шаңы) деп бөледі. Қыратын станоктарда жұмыс жасау кезінде қайрақтың және металлдың ұшқан бөлшектерінен жарақат алады, айнала қыратын станоктардың магнитті үстелінен бөлшектердің ұшуы, сирек жағдайда жұмыс жасаушының қолы қыратын шеңберге жоғары және асқын жылдамдық берген жағдайда жақын болса оның үзілуі болуы мүмкін.

2) Металлөңдейтін станоктарда өңдеу аймағын қоршайтын қорғаныс құрылғылары жұмыс жасаушыны ұшқан жоңқадан және майлаушы мұздатқыш сұйықтықтан қорғау керек. Қорғаныс құрылғыларының конструкциясы станоктың технологиялық мүмкіндігін шектемеу және жұмыс кезінде қолайсыздық туғызбау керек. Барлық жағдайда қорғайтын құрылғылардың бекіткіші сеніді және өзіндік ашылуға мүмкіндік бермеу керек.

Токарь, бұрғылайтын станоктарда жұмыс үшін жұмысшыны жарақаттан қорғайтын қарапайым қабылдауларды қарап шығамыз. Біріншіден, станоктар түзелген, (электроқауіпсіздікті қосқанда), өңдегіш бөлшектерді және ауыстырғыш аспаптардың сенімді бекітілуі керек, қорғағыш экрандарды және жеке қорғау құралдарын (көзілдірік, маскалар, қалқаншалар және т.б.) қолдану керек. Аспапты сонымен қатар өңдеу тізбектілігін және режимді дұрыс таңдау керек. Мұздатқыш сұйықтықты қолдану және станоктан жоңқаларды дер кезінде жинау.

Адамның өндірістік қызметі көп қырлы, әлбетте дәріс уақытында жұмыс қауіпсіздігінің барлық сәттерін қамту мүмкін емес. Электрленген және пневматикалық жұмыс аспаптарын кең қолдану қол аспаптарын қолдану қажеттілігін шығармайды: балғашық, балға, бұрауыш, егеу, қашау, керн және т.б. Қол аспаптарын қолдану кезіндегі қауіпсіздіктің негізгі шарттары – оларды түзелген, таза және майсыз күйде ұстау. Слесарь балғаларының және балғашықтарының жұмыс беті сәл дөңес болу керек, бірақ қисық, жабысқыш және сызатты емес. Олар үшін саптары жақмы кептірліген ағаштан және байлағыш ағаштан жасалады.Егеулерде, қоларада бандажды сақиналармен болу керек. Егер сызаттар, көбелер және жабысып іркістенісе, оларды қолдану мүмкін емес.

Қысым астында орналасқан жүйелердің қауіпсіздігі. (жалғасы)

Қысылған газды баллондар. Баллондардың куәландаруы. Баллондардың маркировкасы.

Алдыңғы дәрісте біз қысым астанда жұмыс істейтін баллон ыдысының тағайындауды анықтадық. Конструктивті көтеру үшін баллон шұраларды және штуцерлемен (тығындар) бір немесе екі қылтамен ыдыстарды ұсынады. Беріктікке есеп беруде, баллондарды жасау және пайдаланымдау кезінде оларған қосымша талаптар қсынады. Мысалы, тігіссіз тұрбалардан жасалған баллондар үшін беріктік қор коэффициенті үш реттен кем емес қолданылады.

Барлық балллондар ерекшеліктерінде ацетилен үшін баллондар: а) балонның жоғарғы және төменгі беттерін тексеру; б) сыйымдылығы мен салмағын тексер; в) гидравликалық сынау. 100 л сыйымдылықты баллондар сақтандырғыш клапандар мен төлқұжаттарды қоса алмайды. Жоғары сфералық бөлікте сондай сыйымдылықпен баллондарға осы таңбалау келтіріледі : а) Завод жасап шығарушының тауарлық белгісі; б) баллон номері; в) фабос баллонның нақты салмағы, (кг); г) күні (ай, жыл) жасалуы және келесі куәландыру жылы; д) жұмыс қысымы- р, (МПа немесе кгс/см²); е) сыналатын гидравликалық қысым , (МПа немесе кгс/см²); ж) сыйымдылығы (л); з) ОТК завод-жасап шығарушының таңбасы. Баллондарды нәтижесінде жарылғыш қауіпті қоспа түзетін дұрыс емес қосудан ескеру жасау үшін запролы шұралар әртүрлі өлшемді және әртүрлі бағытталған оймақтар (оң немес сол) дайындайды. Баллондар сонымен қатар әртүрлі бояулар және жазбаларға ие. (1 кесте. Қараң.).

1 кесте

Газ	Бояғыш түсі баллона	Жазба мәтіні	түсі	Сызық түсі
Азот Аммиак Таза аргон Ацетилен Бутан Сутегі Воздух Гелий Азот қышқылы қышқыл Метан Көмірқышқылы Хладон 11 (Фреон 11) Хлор Этилен Жанғыш тақта тастар Жанбайтын тақта тастар	қара сары сұр ақ қызыл жасыл қара қызыл қоңыр сұр көк қызыл Черная Алюминді қорғалған күлгін қызыл қара	Азот Аммиак Аргон Ацетилен Бутан сутек сығылғын газ Гелий Азот қышқылы қышқыл Метан Көмірқышқылы Хладон 11 (Фреон 11) - Этилен Газ атауы Газ атауы	сары қара жасыл қызыл Сары Қызыл Ақ Ақ Қара Қара Ақ Сары Қара - Қызыл Ақ Сары	Қоңыр - жасыл - - - - - - - - - көк жасыл - - -

Газға арналған баллондарды сынау кезеңдігі, коррозия тудырмайтын 5 жылдан кейін, ал шамданған газдар үшін 2 жылдан кейін. Сұйылған газдермен баллондардың толтырулар дәрежесі лайықты норма бойынша газды кеңістіктің болуын қарастыру керек.

Баллондар балонда орналасқан газ қысымын оттыққа, кескішке және сыйымдылыққа біршама томен қысыммен түсіретін жұмыс қысымының шамасына дейін түсіру үшін редуктор арналған. Редуктор, қысымды түсіре шығуда оны автоматты түрде қолдайды.Ол баллондағы қысымды және жұмыс қысымын (шығуда) көрсететін екі манометрге ие.

Қысым астында орналасқан жүйе қауіпсіздігі (жалғасы)

Баллондары тасу және сақтау. Булы және суқыздырғыш қазандар.

Баллондарды тасу және тасымалдау келесі шарттармен іске асырылады. Газбен толтырылған баллондары сақтау үшін қоймалар,жеңіл түрмен қапталған және шатырдағы орыннан емес бір қабатты болу керек. Олар жанбайтын заттармен орындалады.Есіктер және терезелер сыртқа ашылу тиіс. Табиғи немсе жасанды желдету керек. Қауіпті жарылыс қатынасында жарық құрылғылары бөлме үшін қалыптарға жауап беру керек. Жылытқыш аспаптар және пештердер баллондардың арақашықтығы 1 м кем болса және ашық от көздеріне 5 м кем емес жақын болуы рұхсат етілмейді. Баллондар арнайы жабдықталған ұяларды, торларды құлаудан сақтайтын барьерлерде тігінен сақталады. Кебістерсіз баллондар ағаш немесе стеллаж рамаларда тік жағдайда сақталады. Ашық ауада баллондарды сақтау кезінде олар атмосфералық тұнбалардан және күн сәулесінің тіке түсуінен қорғалған болу керек.

Баллон арасында төсемелермен тік бағытта газ толтырылған, мысалы, например, ағаш бұрыстаға ұялар ойып немесе баллондарға екі резеңке немесе арқан сақиналарды кигізіп баллондарды тасымалдайды.Бұл шұраларда баллондар бір бағытта болады. Қолмен баллондары зембілдер және арбалармен тасыйды. Толтырылған және бос оттекті ж»не ацетиленді баллондарды көліктің барлық түрімен бірге тасымалдауға тыйым салынады.

Қысым астында орналасқан баллондары пайдалану, сонымен қатар оларды тасымалдау және сақтау кезінде қауіпсіздік ережелерінің нормативтік құжаттарында келтірілген жазбаларының барлығын орындау және сте сақтау керек. Олар бұзылған жағдайларда ауыр заржапты баллондардың жарылысы оран алуы мүмкін.Мысалы олардың баллоннан оттек шыққанда тұтанатын, баллонның шығу шұраларына майлы зат немесе май түскен кезде пайдаланым нақты рұхсат етілмейді.

Тақта газдары және оттекті баллондарды бірге сақтау рұхсат етілмейді. Баллондағы газдың температурасын өзгертуге жол бермеу керек (1⁰ С қа өзгеру қысымды шамамен 0,05 МПа өзгертеді). Қысм және температураның түбегейлі өзгерісі жарыысқа соқтыруы мүмкін.

Булы және су қыздырғы қазандарды пайдаланым кезіндегі қауіптілікті, ықтималды зардаптары мен шараларын қарастырамыз. Көп қауіпті жарылыс ұсынады. Жарылыс кезінде қазанда қысым және 100⁰ С тан жоғары температура астынд орналасқан судың лездік булануы болады. Үлкен бұзылшылыққа әкелетін өте үлкен бу саны түзіледі ( 1 л су, буға айналғанда, 1700 есе көлемін ұлғайтады). Булы қазандағы жарылыстар судың жетіспеуінен, қоректендіру механизмдерінің, сукөрсеткіш аспаптарың түзетілмеуінен, қызметкерлердің қауіпсіздік шараларын нашар білуінен және әлсіз өндірімтік пәннен болуы мүмкін. Қазанның ішкі бөлшектерінде жүйесіз тазалау болмауы қауіп туғызады. Жылуөткізгіштіктің төмен коэффициентін есепке ала ішкі сыйма қазан элементтерінңің қызуына және металлдардың жұмсаруына әкеледі. Сондықтан қазанға түсетін суды ішкі сыйманы азайту үшін өңдейді. Қазанға судың жұмсарту құралдарымен сумен бірге жұмсаруы мүмкін.

Қазандық жабдықты қауіпсіз пайдаланымның нормативтік шарттары: булы қазандарға, отынды булы қазандарға; утилизатор қазандарға; жылытқыш –қазандарға; отынды су жылытқыш қазандарға таралады.