2. Кеуденің топография анатомиялық ерекшеліктері, аймағында зардап шегушінің кеуде жарақатының диагностикасының алгоритмы.

Кеуденің топография анатомиялық ерекшелігі - алдыңғы жағынан-төстің артқы бетімен, қапталынан- медиастиналды плеврамен, артынан-кеуде омыртқаларының денесімен және қабырға бастарымен шектелген кеуде қуысының бөлігін айтады. Төменде ол диафрагмамен шектелген, ал жоғарыда мойын аймағына жалғасады. Өкпенің түбірлерінің артынан өткізілген фронталды жазықтық арқылы кеуде қуысын алдыңғы және артқы аралыққа бөледі.

Алдыңғы кеуде аралық ағзалары:

 Кеуде ішілік фасция астында болбыр шел қабаты, одан тереңірек белгілі реттілікпен, кеуде аралық ағзалары:

 Айырша без;

 Жоғарғы қуыс вена (иықбас сабауы сол және оң жақты)

 Жүрек

 Жүрек қабы

 Аорта

 Өкпе артериясы

 Өкпе венасы

 Көкет нерві

 Кеңірдек

 Бронхтар

Артқы кеуде аралықта орналасқан мүшелерге:

 Төмендейтін аортаның кеуде бөлігі, одан басталатын артқы қабырға аралық артериялар;

 Өңеш және онымен қатар жүрген кезбе нервтер;

 Кеуденің лимфатикалық өзегі;

 Сыңарсыз және жартылай сыңарлы веналар, оларға құятын қабырға аралық веналар;

 Симпатикалық бағанның кеуде бөлігі;

 Үлкен және кіші құрсақтық нервтер;

 Лимфа түйіндері жатады.

Негізгі диагностикалық шаралар тізімі:

1. Жарақатты көріп тексеру жəне жарақат каналының траекториясын анықтау.

2. Эмфиземаны анықтау үшін зақымданған аймақты пальпация арқылы үдей түсу динамикасын тексеру.

3. Пневмотораксты немесе гемотораксты анықтау үшін кеудеге перкуссия жасау.

4. Зақымданған жақтағы өкпе функциясын анықтау үшін аускультация жасау.

5. АҚ өлшеу жəне ЖСЖ санау.

6. ТЖ санау.

7. Есі дұрыстығын анықтау.

Негізгі диагностикалық шаралар тізімі:

1. Қарау арқылы зақымданған аймақтың жəне жармалық ойық үстінде ретростернальдық гематома) қанталағанын анықтау.

2. Пальпациялап тексергенде сынған жердің ауыратыны жəне сынықтардың тепкішек тəрізденіп ығысқаны анықталады.

3. Жүрек жарақаты бар-жоғын анықтау үшін ЭКГ зерттеу жүргізу керек.

3. Кеуде жарақатындағы бейнеторакоскопиялық емдеу:ішкі кеуде артериясының коагуляциясы, өкпенің зақымы кезіндегі коагуляция.

Цитокиндер, негізгі үлгіде өндіруші нейтрофильдер және макрофагтармен-көптеген қабыну медиаторларының бөліну процесі өкпенің жедел зақымдануы негізінде жатыр. Комплимент компоненттері, лимфокиндер, бактериальді факторлар, простогландиндер, лейкотриендержәне өкпенің микротамырларына нейтрофильдердің тартылуы,яғни хемоатрактанттарқызметін атқарады. Нейтрофильдер барлық молекула қатарын бөлуге қабілетін, өкпенің паренхимасы мен тамырларға бұзушы әрекетке ие.

Нәруыздарға бай сұйықтық өкпенің микротамырларынан интерстицийге, сосын альвеолаға түседі. Альвеолада сурфактант продукциясының бұзылуы нәтижесінде сұйықтық гиалинді мембранаға трасформацияланады. FRC төмендейді және өкпелік комплекс, газ алмасумен қиналады.

Гистологияық көрініс РДСВ. Динамикада РДСВ-ның гистологиялық көрінісі 3 фазада бөлінеді:

1.экссудативті фаза (24-6 сағат)-альвеорлярлы және интерстициалды ісіну, тамыр төсемелерінің блокадасы, І типті альвеолицитті бұзушы, ерте гиалинді мембрана түзілуі.

2. ерте пролиферативтіфаза (3-10 тәулік)-С типальвеолицит санының жоғарылауы, альвеолярлық бөлімдер арасында жасушалықинфильтрация, гиалинді мембрана түзілуі.

3. Кеш пролиферативті фаза (7-10 тәулік)-гиалинді мембранасының фиброзы және альвеолярлық бөлімдердің және арнасының фиброзы.