Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Геодезия!!!!!!.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
59 Кб
Скачать
☆
  1. Жергілікті жердің бедері және оның топографиялық картадағы бейнесі, жергілікті жердің бедерінің негізгі түрлері.

  2. Жердің физикалық бетінің өзгерісін рельеф арқылы айқандауға болады. Рельефтің сипатына байланысты жердің беті жазық, төбелі және таулы болып бөлінеді. Жер бетінің негізгі рельефіне жататында: төбе, ой-шұңқыр, жота, сай, өркеш төбелер.

  3. Төбе, тау – конус н-е үйме тәрізді боған биік жер беті. Таудың ең биік жері таудың төбесі болып саналады. Тобеден жан-жаққа тараған ылдиды таудың құламасы н-е жоны деп атайды. Жонның жазыққа ауысөан жері таудың етегі болады. Егер биіктіктегі 200 м-ден төмен болып, пішіні жазықтық құламамен құрылса, оны төбе деп атаймыз. Тау мен төбелер тұйық горизонтальмен және табанына қарай бағытталған беркштрихпен белгіленеді.

  4. Ой-шұңқыр – тауға қарама-қарсы рельефтің бейнесі, пішіні кесе тәріздес еңіскен жердің беті. Ойдың ең төменгі бөлігін оның түбі деп атайды. Ойдың бүйір беттері жанынан тұрады, олардың жер бетімен өту сызығын ойдың жиегі дейді. Ойда тау сияқты тұйық горизонтальмен бейнеленеді, бірақ бұл жағдады бергштрихтері ойдың түбіне бағытталған.

  5. Жота – тау мен төбеден бөлініп шығып, биіктігі бір бағыттпен өзгерген рельефтің пішін. Жота дөңес горизонтальмен бейнеленеді. Оның дөңестігі жердің төмендеу жағына бағытталған.

  6. Сай – бір бағытпен өзгерген еңістік жер. Сай ойыс горизонтальдармен бейнеленеді, ойыстың бағыты төмен жерлерге қарай бағытталған, тік жарлар арнаулы шартты белгілермен белгіленеді.

  7. Өркеш төбелер – екі төбенің жотасына төмендеген жері. Өркеш төбелер қарама-қарсы бағытталған дөңес горизонтальдармен белгіленеді.

35. Дирекциялық бұрыш дегеніміз не? Берілген сызықтың тура және кері дирекциялық бұрыштары арасындағы байланыс қандай?

Дирекциялық бұрыш дегеніміз топографиялық карта қа лап алынған сызық бағытымен (9 сурет) осьтік меридианның солтүстік бөлігі, немесе оған параллель бағытта болатын түзу арасындағы көкжиектік бүрыш α болып табылады.

α 1= α±180º, себебі тура және кері дирекциондық бұрыштардың бір-бірінен ылғи да 180º айырмашылықтары болады. Бір сызықтың дирекциондық бұрышы оның кез келген нүктесінде өзгермейді, ал сол сызықтың азимуты оның әр нүктесінде әртүрлі болады.