- •Автоматтандырылған электр жетегінің құрамы.
- •1,1 Сурет
- •Электр жетегі қозғалысының теңдеуі.
- •3. Жетектің статикалық тұрақты жұмысы туралы ұғым.
- •4. Электр жетегінің статикалық жүктемелері.
- •2.1 Сурет
- •5. Статикалық жүктеме моментін қозғалтқыштың білігіне келтіру.
- •1,4 Сурет
- •6. Инерция моментін қозғалтқыштың білігіне келтіру.
- •9. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының жасанды электр механикалық және механикалық сипаттамаларын тұрғызу.
- •10. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының якорь кернеуі өзгерген кездегі жасанды электр механикалық және механикалық сипаттамалары
- •11. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының магнит ағыны өзгерген кездегі жасанды электр механикалық және механикалық сипаттамалары.
- •12. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының тежеуші режимдері. Электрдинамикалық тежеу.
- •2 Сурет
- •13. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының тежеуші режимдері. Қарсы қосып тежеу.
- •14. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының тежеуші режимдері. Рекуперативтік тежеу.
- •15. Тізбектеп қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының табиғи электр механикалық және механикалық сипаттамалары.
- •16. Қоздырушы ораманы шунттаған кездегі тізбектеп қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының жасанды электр механикалық және механикалық сипаттамалары.
- •18. Якорьді шунттаған кездегі тізбектеп қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының жасанды электр механикалық және механикалық сипаттамалары.
- •19. Тізбектеп қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының табиғи электр механикалық және механикалық сипаттамаларын тұрғызу.
- •20. Асинхронды қозғалтқыштың механикалық сипаттамасы
- •21. Статорды қоректендіруші кернеуді өзгерткен кездегі асинхронды қозғалтқыштың жасанды механикалық сипаттамасы.
- •22. Асинхронды қозғалтқышты тежеу режимдері. Ақ рекуперативтік тежеу.
- •23. Асинхронды қозғалтқышты тежеу режимдері. Ақ электрдинамикалық тежеу.
- •24. Асинхронды қозғалтқышты тежеу режимдері. Ақ қарама – қарсы қосып тежеу.
- •2 Сурет
- •25. Синхронды қозғалтқыштың механикалық сипаттамасы. Сурет
- •26. Электр жетегінің координаттарын реттеу. Реттеудің негізгі көрсеткіштері.
- •27. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының жылдамдығын реттеу. «түрлендіргіш – қозғалтқыш» жүйесі. Сурет
- •28. «Генератор – қозғалтқыш» схемасы бойынша орындалған тұрақты токтың электр жетегі.
- •29. «Тиристорлық түрлендіргіш – қозғалтқыш» схемасы бойынша орындалған тұрақты токтың электр жетегі.
- •30. Кернеудің тиристорлық түрлендіргіштерінің жұмыс істеу принціпі мен схемалары.
- •31. Кернеудің тиристорлық түрлендіргіштерінің реверстік схемалары.
- •32. Полюстер санын ауыстырып қосу арқылы асинхронды қозғалтқыштың айналу жылдамдығын реттеу.
- •37. Жиіліктік реттелетін электр жетегі. Жиіліктік реттеу заңдылықтары.
4. Электр жетегінің статикалық жүктемелері.
Активті
күш және момент
дегеніміз электр жетектің қозғалысына
тәуелсіз сыртқы механикалық қорек
көзідерімен қозғалтқышқа қатысты
туғызатын күшті және моменті айтамыз.
Мысалы – жүкті түсіргенде немесе
көтергенде болатын момент 1 суретте
көрсетілген. Бұл кезде кедергінің
моменті мынаған тең
,
2.1 Сурет
МС шамасы жылдамдыққа тәуелді емес. Жүктің орын ауыстыруы 2.1 сурет.
Реактивті күштер және моменттер деп қозғалтқышпен туғызатын қозғалыстың активті қозғаушы моментіне кедергі жасайтын күштерді және моменттерді атайды. Реактивті күштер және моменттер жылдамдыққа тәуелді және құрғақ үйкелістің, тұтқырлық үйкелістің күштеріне және моменттеріне және желдеткіштік типіндегі күштеріне және моменттеріне бөлінеді.
Құрғақ
үйкелістің күші және моменті (2.2 сурет)
модулі бойынша өзгермейді, бірақ
жылдамдықтың таңбасы өзгергенде ол
өзінің таңбасын секірмелі түрде
ауыстырады
.
Олар станокті жетектерге тән сипаттамаға
ие. 2.3 суретте сызықты (немесе оған жуық)
шаманың жылдамдыққа тәуелділігімен
сипатталатын тұтқыр үйкелістің
жүктемелік моменті көрсетілген
суретте көрсетілген
жүктемелік
моменттің желдеткіштің бұрыштық жылдамдығына тәуелділігін желдеткіштік деп аталады және мына формуламаен сипатталады
мұнда
n = 1,5…2.5.
2,2-2,3-2,4 сурет
5. Статикалық жүктеме моментін қозғалтқыштың білігіне келтіру.
Статикалық жүктеме моменті мен инерция моменттерін келтіру.
ЭҚ және РО арасында, әдетте, бір немесе бірнеше беру құрылғысы (БҚ) болады. 1.4 суретте көтергіш механизм электржетегінің кинематикалық сұлбасы көрсетілген, онда жалпы жағдайда айналу қозғалысын қайтадан түсу қозғалысына түрлендіретін барабан мен айналу жылдамдығын төмендету үшін редукторлардың і (ПУ1–ПУi) қолданылады. Бұл құрылғылардың біліктері байланыстыратын муфталардың БМ көмегімен байланысқан.
1,4 Сурет
Сұлбаның барлық элементтері әртүрлі жылдамдықпен және үдеумен қозғалады және өздерінің инерция моменттері болады, бұл бүкіл жүйенің қозғалыс теңдеуін талдауды және оны құруды қиындатады. Сондықтан тәжірибеде статикалық жүктеменің барлық моменттері және инерцияның моменттері бір ғана білікке келтіріледі, әдетте, қозғалтқыш білігіне келтіріледі және осы білікке байланысты қозғалыс теңдеуін шешеді. Сонымен қатар, берілген сұлбадан 1 суреттегі сұлбаға көшу керек, мұндағы МС және J–ЭҚ білігіне келтірілген өлшемдер қосындысы.
Статикалық жүктеменің моменттерін келтіргеннен кейін қуат теңдігінен шығып реалды және келтірілген сұлбаларға қараймыз:
,
бұдани
.
(1.3)
Қайта-түсу
қозғалысы кезінде
,
және
.
(1.4)
Қозғалтқыш
білігіне келтірілген кедергі моментінің
қосындысы
6. Инерция моментін қозғалтқыштың білігіне келтіру.
Статикалық жүктеме моменті мен инерция моменттерін келтіру.
ЭҚ және РО арасында, әдетте, бір немесе бірнеше беру құрылғысы (БҚ) болады. 1.4 суретте көтергіш механизм электржетегінің кинематикалық сұлбасы көрсетілген, онда жалпы жағдайда айналу қозғалысын қайтадан түсу қозғалысына түрлендіретін барабан мен айналу жылдамдығын төмендету үшін редукторлардың і (ПУ1–ПУi) қолданылады. Бұл құрылғылардың біліктері байланыстыратын муфталардың БМ көмегімен байланысқан.
Сұлба
Сұлбаның барлық элементтері әртүрлі жылдамдықпен және үдеумен қозғалады және өздерінің инерция моменттері болады, бұл бүкіл жүйенің қозғалыс теңдеуін талдауды және оны құруды қиындатады. Сондықтан тәжірибеде статикалық жүктеменің барлық моменттері және инерцияның моменттері бір ғана білікке келтіріледі, әдетте, қозғалтқыш білігіне келтіріледі және осы білікке байланысты қозғалыс теңдеуін шешеді. Сонымен қатар, берілген сұлбадан 1 суреттегі сұлбаға көшу керек, мұндағы МС және J–ЭҚ білігіне келтірілген өлшемдер қосындысы.
Инерция моменттерін келтіргеннен кейін кинетикалық энергия артық теңдігінен шығып, реалды және келтірілген сұлбаларға қараймыз. Айналу қозғалысы кезінде
.
(1.5)
Қайта-түсу қозғалысы кезінде
(1.6)
(1), (2) – ден
;
Мұндағы
;
.
Қозғалтқыш білігіне келтірілген инерция моментінің қосындысы
.
(1.7)
7. ТӘУЕЛСІЗ ҚОЗДЫРЫЛАТЫН ТҰРАҚТЫ ТОК ҚОЗҒАЛТҚЫШЫНЫҢ ТАБИҒИ ЭЛЕКТР МЕХАНИКАЛЫҚ ЖӘНЕ МЕХАНИКАЛЫҚ СИПАТТАМАЛАРЫ. + 8. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының табиғи электр механикалық және механикалық сипаттамаларын тұрғызу.
ТҚ ТҚ электромеханикалық және электромагниттік үрдістері (1 сурет) зәкір және қоздыру орама тізбектерінің (Кирхгофтың) электрлік теңесуінің теңдеулерімен және де электромагниттік моменттің теңдеуімен сипатталады:
сурет
(2.1)
(2.1) жүйе теңдеулерінің ортақ шешімімен ω = f(I) электрмеханикалық сипаттама теңдеуін аламыз.
(2.2)
және
ω
= f(M) механикалық
сипаттама теңдеуі
.
(2.3)
Жетектің
орнықтылық режіміндегі жұмысы
,
және
(2.3) теңдеуі мына түр береді
(2.4)
.
(2.5)
Rдоб =0 және номиналды мәндерде тұрғызылған кернеу сипаттамалары UЯ ≠UН кезінде табиғи, Ф≠ФН немесе Rдоб ≠0 - жасанды электрмеханикалық немесе механикалық сипаттамалар деп аталады. Электрмеханикалық сипаттамалардың сипаттама нүктелері (2 суретті қара) (I = 0, ω = ω0 = UН/kФН) бос жүрісте, (I =IК=UН/RЯΣ, ω=0) қысқа тұйықталуда, IЯ=IН, ω = ωН) номиналды режімде идеальды нүкте болып табылады. Осы координаттың кез келген жұбы бойынша сипаттама тұрғызуға болады.
Енгізілген
мәндерді сипаттама қатаңдығына қойғанда:
;
. (2.6)
Электрмеханикалық
және механикалық сипаттамалар үшін
келесі өрнекті жазуға болады.
;
;
(2.7)
Сурет
