9. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының жасанды электр механикалық және механикалық сипаттамаларын тұрғызу.
теңдеуі
қозғалтқыш жылдамдығының якор тогына
тәуелділігін көрсетеді. Мұндай тәуелділік
қозғалтқыштың электромеханикалық
сипаттамасы деп аталады. Механикалық
сипаттаманың теңдеуін алу үшін қозғалтқыш
жылдамдығының моментке тауелділігін
табуымыз керек себебі М=кФI одан
.
Rдоб
≠ 0 кезінде жасанды реостатты
электрмеханикалық
сипаттамалар аламыз. (2.4, 2.5)-да RЯΣ
үлкеюі, ω0=UН/kФН
(3.1
суретті қара) бос жүрістің өзгермейтін
жылдамдығында қысқа тұйықталу тогының
(IК=UН/RЯΣ)
өлшемінің азаюына әкеледі. Өзгермейтін
магниттік ағын кезінде Ф=ФН,
механикалық сипаттамалар электрмеханикалық
сипаттамаларға ұқсас болады. сурет
10. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының якорь кернеуі өзгерген кездегі жасанды электр механикалық және механикалық сипаттамалары
теңдеуі
қозғалтқыш жылдамдығының якор тогына
тәуелділігін көрсетеді. Мұндай тәуелділік
қозғалтқыштың электромеханикалық
сипаттамасы деп аталады. Механикалық
сипаттаманың теңдеуін алу үшін қозғалтқыш
жылдамдығының моментке тауелділігін
табуымыз керек себебі М=кФI одан
.
Машинаның зәкіріне берілетін кернеуді
номинал мәнінен азаюына қарай ғана
өзгертуге болады. Сонымен қатар, бос
жүріс жылдамдығы ω0=UН/kФН
да кернеу пропорционал азаяды және
қысқа тұйықталу тогының IК
= UН/RЯΣ
мәні де (3.4 суретті қара) U-var
кезіндегі электрмеханикалық сипаттама.
Ф–const
кезіндегі
машина
моменті зәкір тогына пропорционал және
механикалық сипаттамасы ұқсас болады.
сурет
11. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының магнит ағыны өзгерген кездегі жасанды электр механикалық және механикалық сипаттамалары.
теңдеуі қозғалтқыш жылдамдығының якор тогына тәуелділігін көрсетеді. Мұндай тәуелділік қозғалтқыштың электромеханикалық сипаттамасы деп аталады. Механикалық сипаттаманың теңдеуін алу үшін қозғалтқыш жылдамдығының моментке тауелділігін табуымыз керек себебі М=кФI одан . Машинаның магниттік ағынының азаюына қарай ғана өзгертуге болады. Сонымен қатар бос жүріс жылдамдығы ω0=UН/kФН қысқа тұйықталу тогының IК=UН/RЯΣ өзгермейтін мәнінде өседі (3.2 суретті қара) Ф-var кезіндегі электрмеханикалық сипат- тама). Ф-var кезінде қысқа тұйықталу моменті МК=kФIК төмендейді. 3.3 суретте механикалық сипаттама көрсетілген
сурет
12. Тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток қозғалтқышының тежеуші режимдері. Электрдинамикалық тежеу.
1 Суретте электродинамикалық тежелудің ТҚ ТТҚ сұлбасы көрсетілген. Қозғалтқыш зәкірі желіден ажыратылып қосымша тежеу кедергісіне RТ тұйықталған, қоздыру орамасы қорек көзіне қосылған. Сонымен зәкір тоғы өзінің таңбасын өзгертеді
2 Сурет
қоздыру ағынынымен зәкір тоғының өзара әсерлесуінен қозғалтқыштың зәкірінің айналу жылдамдығына қарсы бағытталған моментті туғызады. Электрмеханикалық және механикалық сипаттамалар теңдеуі жоғарыдағыдай түрде болады.
Механикалық сипаттама динамикалық тежелу режімінде координат басы арқылы өтеді (2 суретті қара). Жылдамдық төмендеген сайын тежелу моменті азаяды және төмендеген жылдамдық кезінде, оның өлшемін көтеру қажетті жағдайда да қозғалтқыштың зәкірлі тізбегінің кедергісін сатылап азайта отыра, оның жылдамдығының азаюымен екі немесе үш сатылы тежелуге келеді.