21.Менингококктың морфологиясы және дақылдық қасиеттері

Менингококты инфекция -№іззегіа тепіп^ііісііз тудыратын жүқпалы ауру, олардың көрінісі белгісіз тасымалдаушыдан ауыр түрдегі менингиалды формаға дейін болуы мүмкін. Қоздырғышты алғаш ашып және зертгеген А.Вексельбаум (1887 ж). Морфологиялық қүрл ысының сипатгамасын 1907 жылы Флекснер берді, ал Ослер деген ғалым 1899 жылы науқастың қанынан менингококты бөліп алды.

Таксономиясы.

Тұқымдастыгы :~Ыеіз5егіасеае.

Туыстастыгы: Ыеіззегіа.

Түрі: Ыеіззегіа тепіп§іІісііз.

Морфодогиялық және тинкториалды қасиеттері. Менингоктар - үсақ диплококтар. Бір-біріне ойыс беткейлермен қарап, кофе дәні тәрізді жүптасып орналасқан. Менингококтар грам теріс боялады, қозғалмайды, спорасы жоқ, пилиі бар, жасанды қорекгік ортада түрақсыз микрокапсула түзеді.

Дақылдандыру. Нағыз аэроб. Қоректік ортаға және өсіру температурасына өте талғамды. Қарапайым қоректік орталарда еспейді, сондықтан құрамында қой немесе жылқының дефибринделғен (фибринсіз) қапыпты сарысуы бар ортасында, сонымен қатар ристомицин қосылған селективті ортада өсіреді. С0₂ юнцентрациясының жоғарылығы менингококтың өсуіне ықпал етеді. Ең қолайлы сарысуы жоқ қоректік орта- Мюллер, Хинтон ортасы (өсу факторы ретінде құрамында толық аминқышқылдар жиынтығы және ет әкстракттары болады). Сарысулы агарда нейссериялардың колониялары домалақ, түссіз, нәзік, консистенциясы майлы, диаметрі 0,5-1,5мм. Шартты-патогенді нейссериялардан айырмашылығы-пигмент тузбейді. Гемофилдер мен грам оң коктардан айырмашылығы-қанды агарда гемолиз бермейді. Шартты- патогенді нейссериялардан менингококтардың айырмашылығы: 37 °С температурада сарысуы жоқ ортада, 20 °С температурада сарысулы агарда және 5% өт қосылған ортада өспейді.

22.Гонококктардың морфологиясы және дақылдық қасиеттері

Туыстастыгы: Ыеіззегіа.

Түрі: Иеіззегіа §опоггһоеае.

Морфологиясы. Гонококк - бұршақ тәрізді грам теріс диплококк, қозғал-майды, спора түзбе⁴ пилиі, микрокапсуласы бар. А.нилин парьтен жак,съ\ үдатч, •жаслллы."

т.б.).

Ірінді бөліндіде гонококтар лейкоциттердің ішінде орналасады (аяқталмаған фагоцитоз). Пеницилл әсерінен Ь-пішіндері пайда болуы, химиотерапиялық препараттардың әсерінен қасиеттерін жылд өзгертіп, грам оңға айналуы мүмкін.

Дақылдандыру. Гонококгар аэроб, хемоорганотрофтар; қүрамында сарысу, қан немесе асцитгі с^ бар арнайы қоректік орталарда, 37°С температурада, көмірқышқыл газының молшері жоғары болғ түссіз, колониялар түзіп өседі. Қанды агарда гемолиз бермейді, қүрамында сүт, желатин және ка^_ қосылған қоректік ортада өспейді. Тығыз ортада колониялары түссіз шық тамшысына үқсас келеді. Сүй қоректік орта бетінде нәзік қабықша пайда болады, сорпаны лайландырады.

23.Сіреспе қоздырғышының дақылдық қасиеті және морфологиясы

24.Стрептококктың антигендік қасиеттері және биохимиялық белсенділігі

Антигендік қасиеті. Жасуша қабаты полисахарид тектес субстанция болуына байланысты (193 жылы Лэнсфилдтің ұсынысы бойынша) стрептококтар 20 серологиялық топтарға бөлінеді (А -дан V- дейін). Альфа және гамма гемолитикалық стрептококтардың ешқайсысы ешқандай серотопқа кірген жо Адам патологиясында А тобындағы стрептококтардың алатын орны жоғары. А-тобындағы стрепто- коктардың жасуша беткейінде ақуызды М-антиген орналасады, олар вируленттік қасиеттерімен (фагоцитозға кедергі жасайды) тығыз байланысты. Бүл ақуыз стрептококтың түрлік спецификалығын анықтайды. А тобына жататын стрептококтар 20-дан астам антигендік белсенділікке ие жасушаішілік заттар бөледі.

М ақуызы суперантиген қасиетіне ие, яғни лимфоциттердің поликлондық белсендігін күшейтеді, аффинитеті томен антиденелерді түзуге жұмылдырады және ағзаның өзіндік тіндеріне толеранттылығыи бұзады (иммунды патология дамытады).

Зігеріососсиз рпеитопіае - грам оң диплококтар, ланцет пішінді, көбінесе қосарланып немесе тізбектеліп орналасады, полисахаридтік капсулаға ие. Оларды арнайы сарысулар арқылы ажырату оңай.,

Пневмококтар қозғалмайды, спора түзбейді, факультативті анаэроб. Жасанды қоректік ортада капсуласын і жоғалтады, колониялары 8-пішіннен К-пішінғе ауысады. Қанды және сарысу қосылған қоректік ортада жақсы өседі. Пневмококтың топтық антигендері жоқ, бірақ капсулалық антигендерінің 80-нен астам серологиялық топтары анықталды. Ақ тышқандарға жоғарғы вируленттік қасиетке ие (сепсис). Дегенмен, |шкст-инфекция кезінде клебсиеллалардан биологиялық сынама арқылы ажырату мүмкін емес.