- •Кыскача русча-татарча медицина терминнары сҮзлеге
- •I Тема. Кеше һәм аның тән төзелеше
- •II Тема. Эчке әгъзалар
- •III Тема. Кеше сәламәтлеге торышын белдерүче сүзләр
- •IV Тема. Авыртуны белдерүче сүзләр
- •V Тема. Теш авырулары
- •VI Тема. Йөрәк авырулары
- •VII Тема. Ашказаны-эчәк авырулары
- •IX Тема. Нерв авырулары
- •X Тема. Борын, колак, тамак авырулары
- •XI Тема Күз авырулары
- •VIII Тема. Бавыр авырулары
- •XII Тема Сидек бүлеп чыгару системасы авырулары
- •XIII Тема Тире-венерик, йогышлы авырулар
- •XIV Тема Балалар авырулары
- •XV Тема Гинекологиягә нисбәтле авырулар
- •XVI Тема Терәк-хәрәкәт әгъзалары авырулары
- •XVII Тема. Авырулар белән социаль эш
- •Наиболее употребительные вопросы врача больному авыруга еш бирелә торган сораулар
- •Кулланылган әдәбият
- •420012, Г. Казань, Бутлерова, 49, типография кгму
VIII Тема. Бавыр авырулары
гепатит – бавыр ялкынсыну
инфекционный – йогышлы
сывороточный – сүл
токсический – агулы
алкоголизм –эчкечелек
отравление – агулану
боли в суставах – буыннар сызлау
раздражительность – ярсучанлык
пигментация – пигментлашу
желтуха –сары авыруы
цирроз печени – бавыр таркалу
желтушность – сары төскә керү, саргаю
вздутие живота – эч кабару
IX Тема. Нерв авырулары
белое вещество мозга – минең ак матдәсе
бессонница – йокысызлык
большой мозг – зур ми
бред – саташу
вкус – тәм
галлюцинация – күзаллаулы саташу
ганглии – нерв төене
глотание – йоту
головокружение – баш әйләнү
депрессия – төшенкелек
дрожь – калтырану
затруднение речи – сөйләм авырлашу
мозговой ствол – баш мие кәүсәсе
мозжечок – кечкенә ми өлеше
нарушение речи – сөйләм бозылу
невроз – невроз
обмороки – һуш китү, һуштан язу
обоняние – тәм сизү
ограниченность в движениях – хәрәкәтләрнең чикләнүе
онемение – ою
переутомление – артык талчыгу
потемнение в глазах – күз алды караңгылану
рвота – косу, косык
слабость – хәлсезлек, хәл бетү
слух – ишетү
спинномозговые нервы – арка мие нервлары
судороги – көзән җыеру, тамыр тартышу
тошнота – күңел болгану, косасы килү, укшыту, уксыту
у меня частые обмороки – минем еш һушым китә / мин еш һуштан язам
черепной нерв – баш нервы
чувствительность – сизгерлек
шум в ушах – колаклар шаулау, гөжләп тору
энцефалит – баш мие ялкынсынуы
эпилепсия – зыяндаш авыруы, бума зәхмәтле, үз чире
X Тема. Борын, колак, тамак авырулары
ангина – тамак бакасы
ангиомы – кан тамыры яисә лимфатик тамыр шеше
выделение – бүлендек:
обильные – мул, күп
скудные – аз
гнойные – үлекле
жидкие – сыек
с запахом – исле
с кровью – канлы
воспалительный процесс – ялкынсыну процессы
выделения из уха – колактан бүлендек килү, агу (колак агу)
глухота – саңгыраулык, чукраклык
гноетечение (из уха, из носа) – колактан (борыннан) үлек агу
дыхание – сулыш, сулыш алу, сулау
заложенность носа – борын тыгылу
заложенность уха – колак томалану
звон в ушах – колаклар зыңлау
кашель – йөткерү, ютәл
кровотечение из носа – борыннан кан китү (килү), борын канау
миндалина – миндаль сыман бизләр, тамак бизләре
осиплость – тавыш карлыгу
острое респираторное заболевание –үтә көчле респиратор авыру
отит – колак ялкынсыну
перегородка носа – борын бүлгесе
переохлаждение – тән температурасы нормадан түбән төшү
перепонка – яры, пәрдә, элпе
пневмония – үпкә ялкынсынү
полипы –полиплар
ринит – борын куышлыгының лайлалы тышчасы ялкынсыну
свертываемость крови – кан ою сәләте
сгусток – куерык
синусит – борын яны куышлыгының лайлалы тышчасы ялкынсыну
слюна – селәгәй
фитосбор – дару үләннәре җыелмасы
хрипы – гыжлау, гыжлаган тавыш
чихание – төчкерү
XI Тема Күз авырулары
аккомодация – җайлашу
белок глаза – күз агы
близорукость – күрә карау (ерактан начар күрү)
веко – күз кабагы
глаза гноятся – күзләр эренләү
глазница – күз чокыры
глазное дно – күз төбе
глазное яблоко – күз алмасы
глаукома – кара су
дальнозоркость – якыннан начар күрү, ерактан яхшы күрү
движение глаз – күзнең йөрүе
двоится в глазах – күзгә ике булып күренү
зрительные пути – күрү юллары
зрительные расстройства – күрүнең бозылу
зрительный нерв – күрү нервасы
зуд в глазах – күзләр кычыту
конъюнктивит – конъюнктиваның ялкынсыну
косоглазие – кылыйлык, кылый күзлелек
мышцы глаза – күз мускуллары
набухание век – күз кабагы шешенү
орган зрения – күрү әгъзасы
покраснение глаз – күзләр кызару
помутнение в глазах – күзләр томалану
радужная оболочка – төсле катлау
роговица – мөгезпәрдә
сетчатка – челтәр катлау
склера – күз алмасының аксым катлавы;
слезник – яшь капчыгы
слезные пути – яшь юллары;
слезоточивость – күз яше агу
слепота – сукырлык
сосудистая оболочка – күз алмасының тамырлы тышчасы
стекловидное тело – күзнең пыяласыман өлеше
трение в глазах – күзләр кыру
хрусталик – күз ясмыгы; күз пыяласы
цилиарное тело – күзнең “керфек”кә нисбәтле өлеше
